به گزارش ابرامباد، در پی ابلاغ تصمیم دولت مبنی بر حذف سهمیه یارانه‌ای بنزین برای تمامی خودروهای نوپلاک، وارداتی، خودروهای مناطق آزاد تجاری و وسایل نقلیه دولتی از نیمه آذرماه ۱۴۰۴، موجی از نگرانی و انتقاد میان کارشناسان و فعالان حوزه محیط‌زیست به راه افتاده است.این سیاست که ظاهراً با نیت بهینه‌سازی مصرف سوخت و تحقق عدالت در توزیع یارانه‌ها تدوین شده، از دید بسیاری از متخصصان می‌تواند پیامدهای ناخواسته‌ای برای هوای شهرهای بزرگ، به‌ویژه پایتخت، در پی داشته باشد.
دکتر وحید نوروزی، که دارای دکترای مدیریت محیط‌زیست است و پیشتر به عنوان نماینده شهردار تهران در کمیته کاهش آلودگی هوا فعالیت می‌کرد، در اظهاراتی تند این اقدام را «پاداشی به آلاینده‌ها» توصیف کرده و نسبت به خطرات جدی آن برای سلامت عمومی هشدار داده است. او بر این باور است که این رویه عملاً به نگهداری و استفاده از خودروهای فرسوده و بشدت آلاینده پاداش می‌دهد؛ همان وسایل نقلیه‌ای که عامل اصلی بحران آلودگی هوای تهران محسوب می‌شوند.
نوروزی در توضیح دیدگاه خود بیان می‌کند: «اینکه خودروهای قدیمی همچنان از سهمیه بنزین یارانه‌ای بهره‌مند شوند، اما خودروهای جدید از آن محروم بمانند، به نوعی مشوق اقتصادی برای ادامه حیات خودروهای آلاینده در شهر ایجاد می‌کند. این موضوع بخصوص در کلان‌شهری مانند تهران که با شدیدترین معضلات آلودگی هوا دست‌وپنجه نرم می‌کند، بسیار نگران‌کننده است. چنین سیاستی نه تنها با روح قانون هوای پاک در تضاد آشکار است، بلکه بدیهی‌ترین اصول سیاست‌گذاری زیست‌محیطی را نیز زیر پا می‌گذارد.»
این کارشناس محیط‌زیست، با استناد به پژوهش‌های موجود، متذکر می‌شود: «یک خودروی فرسوده قادر است ۱۰ تا ۳۰ برابر بیشتر از یک خودروی جدید و استاندارد آلاینده تولید کند. با وجود اینکه تعداد این خودروها در کل ناوگان حمل‌ونقل سهم نسبتاً کمی دارد، اما بر اساس برخی برآوردها، حدود نیمی از آلودگی ناشی از وسایل نقلیه در تهران به همین ناوگان فرسوده و پرمصرف اختصاص دارد.»
او با اشاره به سهم ۷۰ درصدی وسایل نقلیه در آلودگی هوای پایتخت، تأکید می‌کند که خودروهای قدیمی، نقش موتور محرک تولید آلاینده‌هایی نظیر مونوکسید کربن (CO)، اکسیدهای نیتروژن (NOx)، هیدروکربن‌ها (HC) و ذرات معلق (PM۲.۵) را ایفا می‌کنند؛ آلاینده‌هایی که ارتباط مستقیمی با بیماری‌های قلبی و تنفسی و افزایش مرگ‌ومیر زودهنگام دارند.
نوروزی هشدار می‌دهد: «هنگامی که یک خودروی کهنه و فرسوده ده‌ها برابر یک خودروی مدرن و استاندارد آلودگی تولید می‌کند، حضور هزاران دستگاه از این خودروها در معابر شهری به معنای پایداری روزهای ناسالم و کاهش محسوس کیفیت زندگی شهروندان است.»
نماینده پیشین شهردار تهران در کمیته کاهش آلودگی هوا، راهکارهای جایگزینی نیز ارائه می‌کند: «در طراحی سیاست‌های مربوط به بنزین، معیار اصلی باید میزان آلایندگی خودرو باشد، نه صرفاً سال تولید آن. بهتر است تخصیص سهمیه سوخت به شکل هوشمند و مشروط صورت گیرد؛ از جمله:
۱. مشروط کردن سهمیه بنزین به رعایت استانداردهای آلایندگی و داشتن گواهی معتبر معاینه فنی.
۲. ایجاد مشوق‌های قوی و جدی برای از رده خارج کردن خودروهای فرسوده.
۳. اعطای امتیازات ویژه سوخت یا یارانه‌های تشویقی به خودروهای کم‌مصرف و سازگار با محیط‌زیست.
۴. همگام‌سازی اصلاحات قیمتی در حوزه سوخت با توسعه و تقویت سیستم حمل‌ونقل عمومی به عنوان زیربنای جابه‌جایی در پایتخت.»
او در پایان تأکید می‌کند که سیاست‌های حوزه انرژی، در صورتی که با رویکردی جامع‌نگر و محیط‌زیستی طراحی نشوند، اثرات ناخواسته و بلندمدتی را به جامعه تحمیل می‌کنند که در نهایت، هزینه‌های آن از سلامتی و رفاه مردم پرداخت خواهد شد.
