به گزارش ابرامباد، بررسی‌های جامع و طولانی‌مدت بر آمارهای بارندگی ایران، که از سال ۱۹۵۱ تا ۲۰۱۷ میلادی جمع‌آوری شده‌اند، حاکی از آن است که در اغلب دوره‌های فعال شدن پدیده ال‌نینو، سطح بارش‌های سالیانه در بسیاری از نواحی کشور، به ویژه مناطق غربی، جنوب غربی و بخش‌هایی از جنوب، فراتر از حد معمول بوده است. لازم به ذکر است که ال‌نینو صرفاً به معنای افزایش حجم بارش نیست؛ بلکه شدت و تمرکز این بارندگی‌ها را نیز به شدت بالا می‌برد.
بر اساس گزارش‌ها، یک طوفان شدید باد از نوع «تندباد غربی» (Westerly Wind Burst) در منطقه استوایی اقیانوس آرام شناسایی شده است. این منطقه عموماً تحت تأثیر بادهای تجاری قرار دارد که از شرق به غرب می‌وزند، اما بن نول، تحلیلگر اقلیمی، در پلتفرم ایکس (X) خود به این تغییر غیرعادی اشاره کرده است.
این چرخش موقتی در مسیر باد می‌تواند منجر به پیدایش امواج موسوم به «کلوین اقیانوسی» شود که به سمت شرق حرکت می‌کنند. این امواج، حجم وسیعی از آب‌های گرم را به شرق اقیانوس آرام منتقل کرده و به عنوان یکی از عوامل کلیدی و محرک اصلی برای شروع پدیده ال‌نینو شناخته می‌شوند.
روزنامه واشنگتن‌پست نیز طی گزارشی تازه، این پدیده را به عنوان یکی از علائم اولیه و محتمل تغییر در فاز سامانه اقلیمی ENSO (چرخه ال‌نینو–لانینا) در سال ۲۰۲۶ معرفی کرده است. این نشریه تاکید می‌کند که در صورت استمرار و تداوم این تندبادهای غربی، بستر لازم برای گذار از وضعیت فعلی لانینا به ال‌نینو فراهم خواهد شد.
همچنین، برخی از نهادهای خصوصی فعال در زمینه پیش‌بینی‌های اقلیمی، از جمله شرکت «کلایمت ایمپکت کمپانی»، سناریویی را مطرح کرده‌اند که بر اساس آن سال ۲۰۲۵ اغلب با وضعیت اقلیمی خنثی سپری خواهد شد، اما سال ۲۰۲۶ ممکن است شاهد ظهور ال‌نینو باشد. با این حال، خود این موسسات نیز بر سطح بالای عدم قطعیت و گمانه‌زنی در این پیش‌بینی‌ها تاکید دارند.
اما در صورتی که پدیده ال‌نینو در سال ۲۰۲۶ به وقوع بپیوندد، چه اثراتی برای کشور ایران به همراه خواهد داشت؟
نکته بسیار مهم این است که مطالب پیش رو صرفاً یک سناریوی احتمالی بر پایه «فرضیه شکل‌گیری ال‌نینو» است و به هیچ عنوان یک پیش‌بینی قطعی محسوب نمی‌شود. سیستم ENSO ذاتاً پدیده‌ای پیچیده و مبهم است و دقت پیش‌بینی‌های مربوط به آن پس از گذشت چند فصل، به شدت کاهش می‌یابد.
بررسی‌های گسترده‌ای که روی اطلاعات بارندگی ایران از سال‌های ۱۹۵۱ تا ۲۰۱۷ انجام شده، نشانگر آن است که در بسیاری از سال‌هایی که ال‌نینو فعال بوده، متوسط بارش سالانه در مناطق وسیعی از ایران، به خصوص در بخش‌های غربی، جنوب‌غربی و قسمت‌هایی از جنوب کشور، از حد نرمال فراتر رفته است.
پژوهشی که در نشریه معتبر Climate (MDPI) به چاپ رسیده، حاکی از آن است که در برخی از الگوهای خاص تغییر فاز ENSO، فصل پاییز در ایران (ماه‌های مهر، آبان و آذر) به طور چشمگیری پربارش‌تر می‌شود؛ این افزایش بارش به ویژه در رشته‌کوه‌های زاگرس و نواحی جنوب‌غربی کشور محسوس‌تر است.
همچنین، یک مطالعه تکمیلی دیگر این واقعیت را تایید کرده است که در سال‌هایی که پدیده «ال‌نینو قوی» رخ می‌دهد، احتمال بروز بارش‌هایی فراتر از میانگین در ایران افزایش می‌یابد؛ البته لازم به ذکر است که این همبستگی در تمام مناطق و فصول سال به یک شکل مشاهده نمی‌شود.
پیامدهای احتمالی ال‌نینو ۲۰۲۶ برای اقلیم ایران
نواحی غربی، جنوب‌غربی و احتمالاً جنوب ایران، شامل استان‌هایی چون خوزستان، ایلام، لرستان، کرمانشاه، فارس و بوشهر، بیشترین احتمال را برای تجربه فصولی با بارش‌های بسیار فراتر از حد معمول خواهند داشت.
در مقابل، در مناطق شمالی و شمال‌شرقی کشور، تاثیرات می‌تواند متفاوت باشد و گاهی حتی به صورت خنثی یا کمی منفی ظاهر شود؛ این امر به شدت به نوع خاص ال‌نینو و مسیر حرکت سامانه‌های بارشی بستگی دارد.
نکته قابل توجه این است که ال‌نینو تنها به معنای افزایش حجم بارش نیست؛ بلکه باعث بارش‌های بسیار شدیدتر و متمرکزتر نیز می‌گردد.
تحقیقات انجام شده توسط موسسه «World Weather Attribution» در خصوص سیلاب‌های ویرانگر اخیر در افغانستان، پاکستان و شرق ایران در فصل بهار، نشان داده است که پدیده ال‌نینو احتمال وقوع چنین بارش‌های حدی را تقریباً دو برابر کرده است. همچنین، طی ۴۰ سال گذشته، شدت بارش‌ها در این منطقه حدود ۲۵ درصد افزایش یافته است.
