
به گزارش ابرامباد، جهانبخش ایزدی، استاد برجسته علوم سیاسی و روابط بینالملل، در تازهترین تحلیل خود درباره سرنوشت توافقات بالقوه میان ایران و آمریکا، به تجربیات تاریخی اشاره کرد.او با بیان این که “یک تجربه، ارزش ابطال هزار نظریه را دارد”، به تکرار حوادث نظامی در مراحل حساس مذاکرات پیشین اشاره کرد و هشدار داد که پیشرفت در گفتوگوها، لزوماً به معنای از بین رفتن کامل خطرات نیست.
وی توضیح داد که بخشهای حیاتی از اختلافات اساسی دو طرف همچنان بدون راهحل باقی مانده است. این موارد شامل پرونده هستهای، مسائل پیچیده منطقهای و همچنین جزئیات مربوط به چگونگی اجرا و نظارت بر توافق میشود. بنابراین، هرگونه قضاوت زودهنگام درباره موفقیت یا شکست نهایی این روند را نادرست دانست. این کارشناس روابط بینالملل تاکید کرد که سوابق بدعهدیها و کارشکنیها در گذشته همچنان پابرجاست و نمیتوان با قطعیت از عدم تکرار آنها اطمینان حاصل کرد.
ابهامات جدید پیرامون تنگه هرمز
ایزدی در ادامه به موضوع حساس تنگه هرمز پرداخت. اعلام جمهوری اسلامی مبنی بر عدم بازگشت مدیریت این آبراه به وضعیت پیشین، سؤالات متعددی را در سطح بینالمللی برانگیخته است. او خاطرنشان کرد که تنگه هرمز یک مسیر آبی بینالمللی است و هرگونه تغییر در رویکرد مدیریتی آن میتواند واکنشهای گستردهای از سوی بازیگران منطقهای و فرامنطقهای را در پی داشته باشد. نگرانی آمریکا این است که رویههای جدید در هرمز، به الگویی برای دیگر آبراههای استراتژیک جهان تبدیل شود.
علاوه بر این، موضوع خسارات و غرامتهای جنگ اخیر نیز به یک پرونده پیچیده و جداگانه تبدیل خواهد شد که نیازمند چارچوبهای حقوقی و سیاسی دقیق است. او بر این نکته تاکید کرد که تعداد متغیرها و مسائل حلنشده به حدی زیاد است که ارائه یک تحلیل ساده از آینده تقریباً ناممکن است و هر ارزیابی باید بر اساس واقعیتهای موجود، و نه صرفاً خوشبینیهای سیاسی، صورت گیرد.
دلایل مخالفت با توافق از سوی برخی گروهها
این استاد علوم سیاسی در بخش دیگری از صحبتهایش به مخالفت برخی جریانها با توافق احتمالی اشاره کرد. او توضیح داد که در همه جوامع، گروههایی وجود دارند که معتقدند با اعمال فشار حداکثری، نمایش قدرت و ایستادگی سرسختانه میتوان امتیازات بیشتری در عرصه جهانی به دست آورد.
وی با اشاره به تجربیات مشابه در گذشته، اظهار داشت که این گروهها بر این باورند که هرگونه عقبنشینی از مواضع سختگیرانه، قدرت چانهزنی را تضعیف میکند. اما در دنیای روابط بینالملل، عامل تعیینکننده، میزان واقعی قدرت، نفوذ و اعتبار یک کشور است. ایزدی در پایان تاکید کرد که اگر میان اهداف تعیینشده و ابزارهای قدرت موجود تناسبی وجود نداشته باشد، پافشاری بر برخی مواضع میتواند هزینههای گزافتری را بر کشور تحمیل کند. در چنین شرایطی، تصمیمگیری باید بر پایه عقلانیت سیاسی انجام شود.



