به گزارش ابرامباد، در تحولی چشمگیر طی کمتر از ۲۴ ساعت، دو مقام ارشد کشورمان سیگنال‌های مهمی درباره رویکرد جدید ایران نسبت به تنگه هرمز و تنش‌های منطقه‌ای ارسال کردند.محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، از طرح ایجاد منطقه ممنوعه و فهرست تحریم کشتی‌ها خبر داد، در حالی که محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی، به صراحت اعلام کرد که دوران پاسخ‌های متناسب به پایان رسیده است. این دو موضع‌گیری مکمل یکدیگر، نشان‌دهنده استراتژی ایران برای اعمال فشار همزمان از طریق اهرم‌های اقتصادی و بازدارندگی نظامی است.
شب گذشته، محسن رضایی جزئیات تازه‌ای از برنامه ایران برای تنگه هرمز را تشریح کرد. او توضیح داد که منطقه‌ای ممنوعه در خارج از تنگه، از خط محاصره نیروی دریایی آمریکا تا خلیج فارس، تعریف خواهد شد. هر کشتی که بدون مجوز و هماهنگی با ایران وارد این محدوده شود، مشخصاتش ثبت شده و نام صاحب و اجاره‌کننده آن در فهرست تحریم‌های ایران قرار خواهد گرفت.
از دیدگاه سرلشکر رضایی، پیامدهای این اقدام کاملاً روشن است: مشکلات جدی برای پوشش بیمه‌ای کشتی‌ها و افزایش چشمگیر هزینه‌های حمل‌ونقل دریایی. او تأکید کرد که این منطقه عملاً تنگه هرمز را به یک نقطه کنترلی تبدیل کرده و تردد کشتی‌ها منوط به هماهنگی با ایران خواهد بود. به گفته ایشان، متخصصان لجستیک دریایی نیز معتقدند که تأثیر این طرح در برخی ابعاد حتی از شلیک موشک نیز فراتر است، زیرا بدون درگیری نظامی مستقیم، هزینه عبور برای متخلفان را به شدت بالا می‌برد.
دبیر شورای عالی امنیت ملی در عین حال یک نکته کلیدی را روشن ساخت: هنوز تصمیم قطعی برای غرق کردن کشتی‌های متخلف اتخاذ نشده، چرا که آلودگی نفتی می‌تواند برای خود ایران نیز مشکل‌ساز باشد و اساساً ایران به دنبال جنگ نیست. با این حال، هیچ یک از کشتی‌های متخلف بدون آسیب خارج نخواهند شد. این رویکرد نشان می‌دهد که تهران ترجیح می‌دهد فشار را با ابزارهای اقتصادی و حقوقی حفظ کند، نه از طریق اقدامات نظامی پرهزینه.
رضایی همچنین از یک آزمایش موشکی مهم علیه ناو آمریکایی در ۴۸ ساعت گذشته خبر داد و اظهار داشت که این آزمایش با هدف قابل باور ساختن تهدیدات ایران انجام شده است. علاوه بر این، توافق کریدوری با عمان نهایی شده و به زودی به امضا می‌رسد. این کریدور با همکاری دو کشور، ورود و خروج به خلیج فارس را مدیریت خواهد کرد و در ازای آن، تعهداتی برای باز ماندن تنگه و پرهیز از تهدید دریافت می‌شود.
پیش از سخنان دبیر شورای عالی امنیت ملی، محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس، در نطق پیش از دستور خود، پیام نظامی این رویکرد را اعلام کرده بود. او تصریح کرد که آمریکایی‌ها باید درک کنند قواعد بازی تغییر کرده است. دوران «پاسخ‌های متناسب» به سر آمده و از این پس هرگونه تجاوز به منافع و امنیت ایران با پاسخی سریع‌تر، سنگین‌تر و دردناک‌تر روبه‌رو خواهد شد. وی تأکید کرد که ضربات اخیر به پایگاه‌های متجاوز، تنها آغاز ماجرا بوده است.
قالیباف در بخش دیگری از سخنانش به موضوع داخلی نیز اشاره کرد و گفت که مردم سختی‌ها را تحمل می‌کنند، اما سوءمدیریت را خیر. او انسجام داخلی و قدرت بازدارندگی خارجی را دو ستون اصلی مقابله با فشارها دانست.
اهمیت این دو موضع‌گیری در کنار یکدیگر چیست؟
پیام سرلشکر رضایی بیشتر بر کنترل اقتصادی و لجستیکی تنگه متمرکز است: ایجاد هزینه برای شرکت‌های کشتیرانی و بیمه‌گذاران بدون نیاز به درگیری مستقیم.
اما پیام قالیباف خط قرمز نظامی را بالاتر برده و اعلام می‌کند که پاسخ‌ها دیگر محدود و متناسب نخواهند بود. این ترکیب نشان می‌دهد که ایران سعی دارد همزمان دو مسیر را پیش ببرد؛ یکی فشار تدریجی و کم‌هزینه از طریق تحریم کشتی‌ها و منطقه ممنوعه، و دیگری هشدار صریح درباره هزینه هرگونه اقدام نظامی علیه منافع خود. توافق با عمان نیز می‌تواند به عنوان یک ابزار دیپلماتیک عمل کرده و به ایران امکان دهد مدیریت تردد را با یک همسایه جنوبی به اشتراک بگذارد. در مجموع، این مواضع تصویری از یک رویکرد دوگانه را ارائه می‌دهند: کنترل سخت‌گیرانه‌تر تنگه هرمز در کنار افزایش سطح بازدارندگی نظامی.
