به گزارش ابرامباد، دکتر مجتبی کرباسی، پزشکی حاذق در زمینه سبک زندگی سالم و متخصص درمان دیابت و چاقی، با اشاره به باورهای رایج در مورد شیرین‌کننده‌ها، تصریح کرد که نبات و شکر قهوه‌ای هرگز گزینه‌های سالمتری برای جایگزینی قند و شکر سفید محسوب نمی‌شوند.او توضیح داد که اگرچه شکر قهوه‌ای طیفی از رنگ‌های قهوه‌ای روشن تا تیره دارد و شکر سفید به رنگ بلورین شفاف است، اما هر دو از یک منبع اصلی، یعنی نیشکر یا چغندر قند، به دست می‌آیند. تنها تفاوت بارز در این است که شکر قهوه‌ای حاوی مقادیری ملاس (شیره غلیظ نیشکر) است، در حالی که در فرآیند تولید شکر سفید، این ملاس به طور کامل حذف می‌گردد.
شکر قهوه‌ای: توهم برتری بر شکر سفید
او در ادامه تأکید کرد که شکر قهوه‌ای از نظر ارزش غذایی، برتری قابل توجهی بر شکر سفید ندارد. اگرچه شکر قهوه‌ای حاوی مقادیر بسیار ناچیزی از مواد معدنی نظیر کلسیم، پتاسیم و منیزیم است که تقریباً در شکر سفید یافت نمی‌شود، اما این مقدار به قدری اندک است که نمی‌تواند نیازهای تغذیه‌ای بدن را تأمین کند. دکتر کرباسی افزود که شاخص گلیسمی هر دو نوع شکر، در حدود ۶۵ تا ۷۰ قرار دارد و بنابراین، هر دو تأثیر تقریباً یکسانی بر سطح قند خون می‌گذارند. او هشدار داد که تمامی انواع شکر، اعم از شکر قهوه‌ای، نبات قهوه‌ای، شکر سفید و نبات، در دسته قندهای ساده قرار می‌گیرند که به سرعت باعث بالا رفتن قند خون می‌شوند و به خصوص برای افراد دارای اضافه وزن و بیماران دیابتی، حکم نوعی سم را دارند. وی با اشاره به فریبندگی تبلیغات، متذکر شد که حتی وجود مقادیر کمی ملاس یا مواد معدنی در شکر و نبات قهوه‌ای، هیچ‌گونه مزیت گوارشی یا تأثیر مثبت بر ترشح انسولین برای افراد دیابتی ایجاد نمی‌کند و نباید به این تبلیغات توجه کرد.
نبات؛ مزیت واقعی یا باور غلط؟
دکتر الهه کمالی، که تخصص در علوم و صنایع غذایی دارد، در این زمینه توضیح می‌دهد که اعتقاد رایج مبنی بر کم‌کالری بودن نبات در مقایسه با قند و شکر و کمتر چاق‌کننده بودن آن، باور نادرستی است. او اشاره کرد که بسیاری به دلیل خواص درمانی که در طب سنتی برای نبات قائل هستند، آن را به عنوان جایگزینی سالم‌تر برگزیده‌اند. اما واقعیت این است که نبات از نظر ترکیب شیمیایی و میزان کالری، تفاوتی با قند و شکر ندارد و تنها در ساختار بلوری خود متفاوت است. در حالی که طب سنتی خواص دارویی مشخصی برای نبات قائل است – از جمله خاصیت ملین و ضد نفخ بیشتر نسبت به سایر آبنبات‌ها و طبع گرم‌تر نسبت به قند حبه – اما از نظر تغذیه‌ای، نبات نیز همانند قند و شکر، چاق‌کننده بوده و مضرات مشابهی دارد. به گفته وی، حتی به دلیل بافت متراکم‌تر نبات نسبت به قند، ممکن است کالری بیشتری نیز داشته باشد. البته دکتر کمالی به یک خاصیت درمانی نبات در طب سنتی اشاره کرد که در صورت سوزاندن، به دلیل تلخ و قابض شدن، می‌تواند در درمان اسهال مفید واقع شود.
قند و شکر: آیا تفاوتی در مضرات دارند؟
یک باور غلط دیگر در میان مردم این است که قند، به دلیل فرآیند تبدیل شکر به آن و افزودن مواد شیمیایی بیشتر، مضرتر از شکر است. اما دکتر کمالی روشن ساخت که این تصور نادرست است؛ قند صرفاً از حل کردن شکر در آب و یک مرحله پخت اضافی به دست می‌آید و هیچ گونه ماده شیمیایی مضری در این فرآیند به آن اضافه نمی‌شود. او تأکید کرد که قند و شکر از نظر ارزش غذایی و میزان کالری کاملاً یکسان هستند. همچنین، وی به این نکته اشاره کرد که در فرآیند تولید هر دو (قند و شکر)، عمدتاً از آهک و دی‌اکسید کربن استفاده می‌شود که این مواد به طور کامل از محصول نهایی جدا شده و هیچ‌گونه تهدیدی برای سلامتی مصرف‌کنندگان ایجاد نمی‌کنند.
