به گزارش ابرامباد، سال‌هاست که سیگار به عنوان مسبب اصلی سرطان، بیماری‌های قلبی و ریوی، و بسیاری از مشکلات جدی سلامتی شناخته می‌شود. اما در کمال تعجب، دانشمندان با یک پدیده متناقض روبرو بوده‌اند: بررسی‌های جمعیتی بارها نشان داده‌اند که افراد سیگاری کمتر از غیرسیگاری‌ها به بیماری پارکینسون مبتلا می‌شوند. اکنون، یک تحقیق جدید، سرنخی برای حل این معمای دیرینه یافته است.
نکته جالب اینجاست که ماده مورد توجه محققان «نیکوتین» نیست. آنها تحقیقات خود را بر روی ترکیبی به نام «هیدروکینون» (Hydroquinone) متمرکز کرده‌اند؛ ماده‌ای سمی که نه تنها در دود سیگار یافت می‌شود، بلکه در محیط زیست و برخی مواد غذایی نیز وجود دارد.
ماده‌ای با عملکرد متفاوت در مغز
یکی از مشخصه‌های اصلی بیماری پارکینسون، تجمع غیرطبیعی پروتئینی به نام «آلفا سینوکلئین» در مغز است. این پروتئین می‌تواند توده‌هایی را تشکیل دهد که به آسیب و نابودی سلول‌های عصبی تولیدکننده دوپامین منجر می‌شود؛ همان سلول‌هایی که از بین رفتنشان نقش حیاتی در بروز علائم حرکتی پارکینسون ایفا می‌کند.
پژوهشگران در آزمایش‌های سلولی دریافتند که هیدروکینون قادر است با آلفا سینوکلئین وارد واکنش شود و مسیر تجمع این پروتئین را تغییر دهد. به جای تشکیل ساختارهای فیبری معمول، اشکال متفاوتی از این پروتئین به وجود آمدند که سمیت کمتری برای سلول‌های عصبی داشتند.
نتایج شگفت‌انگیز آزمایش روی موش‌ها
در گام بعدی، محققان این ماده را در مدل‌های حیوانی پارکینسون مورد ارزیابی قرار دادند. نتایج حاکی از آن بود که قرار گرفتن در معرض هیدروکینون، با کاهش برخی آسیب‌های عصبی همراه بوده و از سلول‌های تولیدکننده دوپامین در برابر اثرات مخرب تجمع آلفا سینوکلئین محافظت می‌کند.
این کشف می‌تواند یکی از توضیح‌های احتمالی برای ارتباط آماری غیرعادی میان مصرف سیگار و کاهش شیوع پارکینسون باشد؛ ارتباطی که پیش از این بیشتر توجهات را به سمت نیکوتین معطوف کرده بود.
با این حال، هنوز قطعیت ندارد که آیا همین مکانیسم در مغز انسان نیز فعال است یا خیر. یافته‌های فعلی عمدتاً حاصل مطالعات آزمایشگاهی و حیوانی هستند و برای اثبات هرگونه اثر محافظتی در انسان، پژوهش‌های بیشتری ضروری است.
آیا سیگار واقعاً از پارکینسون جلوگیری می‌کند؟
بسیار مهم است که از این پژوهش نتیجه‌گیری اشتباهی صورت نگیرد. هیدروکینون به خودی خود یک ماده سمی است و دود سیگار حاوی هزاران ماده شیمیایی دیگر است که بسیاری از آنها سرطان‌زا یا به شدت مضر هستند.
بنابراین، این یافته جدید به هیچ وجه توصیه‌ای برای سیگار کشیدن نیست و نشان نمی‌دهد که فواید احتمالی یک ترکیب خاص در دود سیگار می‌تواند خطرات گسترده مصرف دخانیات را جبران کند.
چنانچه دانشمندان بتوانند دقیقاً درک کنند که هیدروکینون چگونه از تشکیل انواع سمی آلفا سینوکلئین جلوگیری می‌کند، ممکن است در آینده دارویی با مکانیزمی مشابه، اما بدون سموم و خطرات سیگار، طراحی شود.
به این ترتیب، تناقض قدیمی موجود در تحقیقات مربوط به سیگار، شاید سرنخی برای کشف یک مسیر درمانی نوین در بیماری پارکینسون فراهم آورده باشد؛ بدون آنکه نیازی به قرار گرفتن در معرض دود مهلک سیگار باشد.
