به گزارش ابرامباد، سازمان تأمین اجتماعی، این نهاد حیاتی و گسترده در کشور، طی بیش از چهار دهه فعالیت خود، بارها شاهد جابجایی در عالی‌ترین رده‌های مدیریتی بوده است.این تغییرات، گاه با فواصل چند ساله و گاه با سرعت حیرت‌انگیزی در کمتر از چند ماه به وقوع پیوسته‌اند. بررسی دقیق نام مدیران و سرپرستان این سازمان از ابتدای انقلاب اسلامی تاکنون، تصویری متفاوت از ثبات مدیریتی در دولت‌های گوناگون ارائه می‌دهد.
در میان تمام دولت‌های پس از انقلاب، دولت محمود احمدی‌نژاد با مجموع هشت مدیر و سرپرست، رکورددار پر تغییرترین دوره مدیریتی در سازمان تأمین اجتماعی شناخته می‌شود. پس از آن، دولت حسن روحانی با پنج مدیر یا سرپرست در جایگاه دوم قرار دارد. در نقطه مقابل این نوسانات، دوران ریاست‌جمهوری شهید محمدعلی رجایی و نیز آیت‌الله سیدعلی خامنه‌ای، با ثبات مدیریتی چشمگیری همراه بود و یک نفر در طول این دوره‌ها مسئولیت سازمان را بر عهده داشت.
شایان ذکر است که در سال‌های ابتدایی پس از انقلاب، ساختار سیاسی کشور مراحل متفاوتی از جمله دولت موقت و شورای انقلاب را تجربه کرد که به دلیل ویژگی‌های خاص خود، در بررسی آماری جداگانه لحاظ شده‌اند. دولت موقت از بهمن ۱۳۵۷ تا آبان ۱۳۵۸ روی کار بود و پس از استعفای مهدی بازرگان، اداره امور کشور به شورای انقلاب سپرده شد.
از دولت موقت تا امروز؛ نگاهی به جابجایی مدیران تأمین اجتماعی
تحلیل داده‌ها نشان می‌دهد که از دولت موقت مهدی بازرگان با یک مدیر (محمد زاوش) و بدون جابجایی، تا دوره شورای انقلاب با سه مدیر و دو جابجایی، و دولت ابوالحسن بنی‌صدر با چهار مدیر و سه جابجایی، روند تغییرات آغاز شد. در دولت‌های شهید محمدعلی رجایی و دوران ریاست‌جمهوری آیت‌الله سیدعلی خامنه‌ای، تنها یک مدیر مسئولیت را بر عهده داشتند و هیچ جابجایی رخ نداد. دولت اکبر هاشمی رفسنجانی با سه مدیر و دو جابجایی، و دولت سیدمحمد خاتمی نیز با سه مدیر و دو جابجایی ادامه یافتند. اما نقطه اوج تغییرات در دولت محمود احمدی‌نژاد بود که هشت مدیر مسئولیت را بر عهده گرفتند و هفت بار جابجایی صورت پذیرفت. دولت حسن روحانی نیز با پنج مدیر و چهار جابجایی در جایگاه بعدی قرار گرفت. دولت سیدابراهیم رئیسی تاکنون یک مدیر (میرهاشم موسوی) داشته و بدون جابجایی بوده است، در حالی که دولت مسعود پزشکیان با دو مدیر (مصطفی سالاری و غلامحسین محمدی) و یک جابجایی همراه شده است.
احمدی‌نژاد؛ رکورددار جابجایی در تأمین اجتماعی
اگر ملاک ارزیابی، تعداد افراد مختلفی باشد که در طول یک دولت بر صندلی ریاست سازمان تأمین اجتماعی تکیه زده‌اند، دولت محمود احمدی‌نژاد در صدر قرار می‌گیرد. در این دوره، هشت چهره مختلف به ترتیب شامل محمدحسین شریف‌زادگان، غلامرضا سلیمانی، داود مددی، حسینعلی ضیایی، علی ذبیحی، رحمت‌الله حافظی، سیدمجید موسویان و سعید مرتضوی، مسئولیت این سازمان را بر عهده داشتند. به بیان دیگر، از ابتدای تا انتهای این دوره، هفت بار تغییر و جابجایی در رأس سازمان به ثبت رسیده است. لازم به ذکر است که سیدمجید موسویان برای مدت کوتاهی به عنوان سرپرست فعالیت کرد و پس از او سعید مرتضوی سکان مدیریت را در دست گرفت.
غرضی؛ یکی از طولانی‌ترین دوره‌های مدیریت
در سوی دیگر طیف، نمونه‌هایی از ثبات مدیریتی طولانی‌مدت نیز مشاهده می‌شود. سیدابوالفضل غرضی موسوی خواجویی، یکی از مدیرانی بود که از اسفند ۱۳۵۹ تا آذر ۱۳۷۰، یعنی نزدیک به یازده سال، در رأس سازمان تأمین اجتماعی باقی ماند. این دوره، بخش مهمی از دهه شصت و سال‌های اولیه دهه هفتاد را شامل می‌شود. او در دولت‌های بنی‌صدر، شهید رجایی و حتی در بخشی از دوران ریاست‌جمهوری آیت‌الله خامنه‌ای و دولت هاشمی رفسنجانی نیز همین مسئولیت را بر عهده داشت. پس از او، مهدی کرباسیان نیز از آذر ۱۳۷۰ تا مهر ۱۳۷۶، حدود شش سال عهده‌دار این سمت بود.
تأمین اجتماعی در دولت خاتمی؛ سه مدیر در هشت سال
در طول هشت سال دولت سیدمحمد خاتمی، سه نفر مدیریت سازمان تأمین اجتماعی را بر عهده گرفتند: مهدی کرباسیان، محمد ستاری‌فر و محمدحسین شریف‌زادگان. کرباسیان که از دولت هاشمی رفسنجانی کار خود را آغاز کرده بود، تا مهر ۱۳۷۶ در این سمت باقی ماند. پس از او، ستاری‌فر برای حدود چهار سال مدیریت سازمان را در دست گرفت و در شهریور ۱۳۸۰، جای خود را به شریف‌زادگان داد.
از نوربخش تا سالاری؛ تغییرات پس از یک دوره ثبات نسبی
دولت حسن روحانی یکی از ادوار شاهد تغییرات نسبتاً سریع مدیریتی در سازمان تأمین اجتماعی بود. سیدمحمدتقی نوربخش از شهریور ۱۳۹۲ تا زمان درگذشتش در آبان ۱۳۹۷ مدیرعامل سازمان بود. پس از او، سازمان برای مدتی با سرپرست اداره شد تا سرانجام مصطفی سالاری به عنوان مدیر سازمان منصوب گردید. جالب توجه است که مصطفی سالاری یکی از معدود مدیرانی است که در دو مقطع زمانی متفاوت، مسئولیت سازمان تأمین اجتماعی را بر عهده گرفت؛ ابتدا از تیر ۱۳۹۸ تا شهریور ۱۴۰۰ و بار دیگر از مهر ۱۴۰۳ تا مرداد ۱۴۰۵. سازمان تأمین اجتماعی نیز در گزارشی او را اولین مدیرعاملی پس از انقلاب معرفی کرد که در دو نوبت به این سمت رسیده است.
آخرین تحولات؛ پایان دوره سالاری و آغاز سرپرستی محمدی
آخرین تغییر در مدیریت سازمان تأمین اجتماعی در تاریخ ۲۱ مرداد ۱۴۰۵ به ثبت رسید؛ در این تاریخ، غلامحسین محمدی با حکم وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی به سمت سرپرست سازمان منصوب شد و جای مصطفی سالاری را گرفت. بدین ترتیب، دولت مسعود پزشکیان تاکنون شاهد دو دوره مدیریتی در رأس این سازمان بوده است.
