به گزارش ابرامباد، تغییر تاریخ تولد در شناسنامه، موضوعی است که بسیاری از شهروندان در مورد آن پرسش‌هایی دارند. طبق قانون «حفظ و اعتبار اسناد سجلی و جلوگیری از تزلزل آنها» که در سال ۱۳۶۷ توسط مجلس شورای اسلامی به تصویب رسید، امکان اصلاح تاریخ تولد تنها یک بار در طول زندگی هر فرد وجود دارد. این تغییر صرفاً زمانی قابل انجام است که تفاوت بین سن واقعی فرد و سن ثبت شده در شناسنامه، بیش از پنج سال باشد و این اختلاف توسط یک کمیسیون تخصصی به نام «کمیسیون تشخیص سن» تأیید شود.
ساختار این کمیسیون ویژه بر اساس قانون تعیین شده و شامل افراد کلیدی است: قاضی دادگاه صالح به عنوان ریاست، فرماندار یا بخشدار منطقه، رئیس اداره ثبت احوال محلی، یک پزشک منتخب از سوی سازمان بهداری استان، و رئیس شورای اسلامی شهر یا بخش که شناسنامه فرد در آنجا صادر شده است. لازم به ذکر است که آرای صادر شده توسط این کمیسیون نهایی و لازم‌الاجرا بوده و هیچ‌گونه امکان اعتراض یا تجدیدنظر برای آنها وجود ندارد.
چه کسانی مجاز به درخواست هستند؟
برای درخواست اصلاح تاریخ تولد، افراد باید شرایط خاصی داشته باشند. این حق برای اشخاص بالای ۱۸ سال محفوظ است. همچنین، افراد زیر ۱۸ سال در صورتی که دارای حکم رشد قضایی باشند، می‌توانند اقدام کنند. در مورد کودکان زیر ۱۸ سال، پدر یا جد پدری، و در صورت لزوم، قیم یا وصی قانونی، قادر به پیگیری این فرآیند خواهند بود.
اسناد و مدارک مورد نیاز
متقاضیان برای ثبت درخواست خود باید مجموعه‌ای از مدارک را فراهم آورند. این مدارک شامل فرم درخواست مخصوص (فرم شماره ۸)، اصل و یک نسخه کپی از شناسنامه عکس‌دار متقاضی، یک قطعه عکس جدید، و در صورت نیاز، حکم رشد برای افراد زیر ۱۸ سال یا مستندات قانونی مربوط به قیم یا وصی است. علاوه بر این، پرداخت هزینه‌های تعیین شده بر اساس تعرفه‌های جاری نیز الزامی است.
روند بررسی و تصمیم‌گیری
پس از تحویل کامل مدارک به دبیرخانه کمیسیون واقع در اداره ثبت احوال محل صدور شناسنامه، به متقاضی تاریخ دقیق جلسه رسیدگی اعلام می‌شود. حضور خود متقاضی یا نماینده قانونی وی در این جلسه ضروری است. در صورت تشخیص کمیسیون، ممکن است فرد برای ارزیابی دقیق‌تر سن و انجام معاینات پزشکی به سازمان پزشکی قانونی ارجاع داده شود.
چنانچه کمیسیون با درخواست تغییر سن موافقت کند، اصلاحات لازم در اسناد سجلی و شناسنامه فرد اعمال خواهد شد. اما در صورتی که درخواست رد شود، متقاضی دیگر قادر به ارائه درخواست مجدد برای همان موضوع نخواهد بود.
دامنه اختیارات کمیسیون و نحوه ثبت درخواست
اختیار اصلی کمیسیون تشخیص سن، رسیدگی به مواردی است که اختلاف سن شناسنامه‌ای با سن واقعی، چه در جهت افزایش و چه کاهش، بیش از پنج سال باشد. متقاضیان می‌توانند درخواست اولیه خود را به اداره ثبت احوال محل اقامت فعلی خود ارائه دهند. پس از بررسی‌های اولیه، این درخواست به اداره ثبت احوال محل صدور شناسنامه برای ادامه فرآیند ارسال می‌گردد. برای آن دسته از هموطنان که مدارک سجلی‌شان از طریق نمایندگی‌های جمهوری اسلامی ایران در خارج از کشور صادر شده است، دبیرخانه کمیسیون تشخیص سن مستقر در اداره کل ثبت احوال استان تهران، مسئولیت بررسی و رسیدگی به درخواست‌های آنها را بر عهده خواهد داشت.
