
به گزارش ابرامباد، خروج کامل نیروهای نظامی ایالات متحده از عراق پس از گذشت بیش از دو دهه، فراتر از یک رویداد داخلی برای این کشور است.این تحول را میتوان به عنوان نقطه عطفی مهم در بازتعریف معادلات امنیتی منطقه غرب آسیا تلقی کرد. طبق پیشبینیها، در تاریخ ۳۰ سپتامبر ۲۰۲۶، سربازان آمریکایی آخرین پایگاههای خود را در عراق ترک خواهند کرد و به حضور نظامی طولانیمدت خود در این سرزمین پایان میدهند.
این رویداد، که با تحلیلهای کارشناسان همراه است، به این نکته اشاره دارد که اگرچه مداخله نظامی واشنگتن در منطقه همواره با توجیه برقراری ثبات و امنیت صورت گرفته، اما شواهد دو دهه گذشته خلاف آن را ثابت میکند. حضور نیروهای خارجی نه تنها به امنیت پایدار منجر نشده، بلکه در مواقع زیادی عامل تشدید تنشها و دامن زدن به دخالتها در امور داخلی کشورهای منطقه بوده است.
از این دیدگاه، ترک خاک عراق توسط نیروهای آمریکایی فرصتی مغتنم و تحولی مثبت محسوب میشود. این اتفاق میتواند به تقویت استقلال و حاکمیت ملی عراق کمک کرده، زمینه را برای گسترش همکاریهای منطقهای فراهم سازد و به ایجاد سازوکارهای امنیتی بومی و مستقل از نفوذ قدرتهای فرامنطقهای یاری رساند.
از منظر راهبردی، جمهوری اسلامی ایران نیز اهمیت ویژهای برای این دگرگونی قائل است. تهران همواره بر این باور بوده که امنیت پایدار در غرب آسیا باید توسط خود کشورهای منطقه و بر پایه همکاریهای مشترک و همگرایی متقابل تأمین شود، نه از طریق حضور نظامی بیگانگان.
این تحلیلگر افزود که این عقبنشینی میتواند به افزایش اتحاد و هماهنگی میان کشورهای منطقه و گروههای مقاومت منجر شود، به خصوص در شرایطی که بسیاری از دولتهای منطقه نسبت به رویکردهای مداخلهگرایانه، تنشزا و بیثباتکننده ایالات متحده بیاعتمادی عمیقی پیدا کردهاند.
واقعیت تلخ این است که حضور نظامی آمریکا در منطقه عمدتاً در راستای تأمین منافع ملی و اهداف استراتژیک واشنگتن بوده و کمتر به نفع بلندمدت ملتهای منطقه عمل کرده است. بنابراین، کاهش این حضور میتواند فرصت ارزشمندی برای کشورهای منطقه باشد تا با تکیه بر توانمندیهای داخلی و منطقهای خود، سرنوشت امنیت، ثبات و توسعه خویش را به دست گیرند.
البته، این عقبنشینی به معنای پایان کامل چالشهای امنیتی برای عراق و منطقه نیست. دولتها همچنان با تهدیداتی نظیر تروریسم، افراطگرایی و رقابتهای ژئوپلیتیکی روبرو هستند. اما کلید حل این مشکلات نه در تکیه بر حضور نظامی قدرتهای خارجی، بلکه در تقویت همکاریهای منطقهای، حمایت از دولتهای ملی و مشارکت فعال کشورهای منطقه نهفته است.
از این رو، خروج آمریکا از عراق را میتوان نمادی از حرکت آرام اما پیوسته منطقه به سوی ایجاد امنیت بومی و کاهش وابستگی به قدرتهای فرامنطقهای دانست. اگر این مسیر ادامه یابد، این احتمال وجود دارد که در آینده شاهد بازنگری در حضور نظامی آمریکا در سایر نقاط غرب آسیا نیز باشیم.
در پایان این تحلیل، این نکته یادآوری شد که آینده غرب آسیا باید به دست مردمان و دولتهای همین منطقه رقم بخورد؛ زیرا امنیت پایدار منطقه، نیازمند راهحلهای برخاسته از دل خود منطقه است.



