به گزارش سایت ابرامباد، با فرا رسیدن فصول سرد و کاهش تدریجی دما، شاهد افزایش چشمگیر فعالیت ویروس‌ها و باکتری‌هایی هستیم که عامل اصلی بیماری‌های تنفسی محسوب می‌شوند. این دوره از سال معمولاً مصادف با گسترش مجدد بیماری‌هایی نظیر آنفلوآنزا، ویروس سنسیشیال تنفسی (RSV) و جهش‌های گوناگون ویروس کرونا است. محیط‌های بسته و فاقد تهویه مناسب، به همراه کاهش رطوبت هوا، شرایط مساعدی را برای انتقال سریع‌تر عوامل بیماری‌زا از افراد ناقل به سایرین فراهم می‌آورد و زمینه‌ساز بروز موج‌های جدید بیماری می‌شود.
یکی از معضلات اساسی در کنترل بیماری‌های تنفسی، شباهت بالای نشانه‌های بالینی آن‌هاست. تمایز قائل شدن بین علائم سرماخوردگی معمولی، آنفلوآنزا و کووید-۱۹ به دلیل شباهت‌های فراوان دشوار است و ممکن است به تشخیص نادرست یا تأخیر در پیگیری‌های درمانی منجر شود. این وضعیت بر اهمیت به‌کارگیری روش‌های تشخیصی دقیق و پرهیز از تکیه بر خودتشخیصی تأکید می‌کند؛ چرا که رویکردهای درمانی و پیشگیرانه برای هر یک از این بیماری‌ها، به منظور جلوگیری از عوارض شدید، متفاوت است.
عملکرد سیستم ایمنی بدن در برابر تهاجم این ویروس‌های فصلی، عاملی کلیدی در تعیین شدت و مدت زمان ابتلا به بیماری است. شیوه زندگی هر فرد، شامل میزان تحرک بدنی، کیفیت و ساعات خواب و همچنین تأمین مواد مغذی ضروری از طریق رژیم غذایی، نقش محوری در تقویت قوای دفاعی بدن دارد. نقص ویتامین‌ها و کمبود استراحت در فصول سرد و ایام تغییرات آب و هوایی، می‌تواند بدن را مستعد ابتلا به عفونت‌های تنفسی کرده و خطر عوارض جدی‌تر مانند ذات‌الریه را افزایش دهد.
مقابله با گسترش بیماری‌ها تنها یک وظیفه شخصی نیست، بلکه یک مسئولیت اخلاقی و اجتماعی محسوب می‌شود. پایبندی به دستورالعمل‌های اساسی بهداشتی، از جمله شست‌وشوی مکرر دست‌ها، استفاده از ماسک در اماکن شلوغ و حفظ فاصله فیزیکی، می‌تواند چرخه انتقال ویروس‌ها را مختل کند. علاوه بر این، اقدام به «خودقرنطینگی» در همان ابتدای ظهور علائم، راه را بر تبدیل یک عفونت انفرادی به یک همه‌گیری در محیط‌های کار، مدارس و فضاهای عمومی می‌بندد.
اهمیت تهویه و مدیریت مناسب فضای داخلی منازل و محیط‌های کاری نیز در کنترل بیماری‌های تنفسی کمتر از سایر عوامل نیست. تهویه مطلوب و جریان مستمر هوای پاک در فضاها، تراکم ذرات حاوی ویروس را در هوا کاهش داده و ریسک استنشاق آن‌ها را به حداقل می‌رساند. در مقابل، افراط در استفاده از وسایل گرمایشی که موجب خشکی بیش از حد هوا می‌شوند، می‌تواند به غشاهای مخاطی دستگاه تنفسی آسیب رسانده و مسیر را برای نفوذ آسان‌تر ویروس‌ها به بدن هموار سازد.
در نهایت، ارتقاء سطح آگاهی و آموزش پیوسته جامعه، مؤثرترین راهکار در مواجهه با چالش‌های بهداشتی است. لازم است که عموم مردم نسبت به نشانه‌های هشداردهنده بیماری‌ها و زمان مناسب برای مراجعه به پزشک حساس باشند و از هرگونه خوددرمانی‌های غیرکارشناسی که می‌تواند بیماری را پنهان کرده و به گسترش آن دامن بزند، جداً خودداری ورزند. مدیریت خردمندانه سلامت در فصول سرد، نیازمند هماهنگی میان تلاش‌های فردی، نظارت‌های سیستماتیک و اتکا به یافته‌های علمی پزشکی برای تضمین بهداشت عمومی جامعه است.
در همین راستا، دکتر محمدرضا صائینی، معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی زنجان، با اشاره به روند صعودی آمار مبتلایان قطعی به کرونا در سراسر کشور و نزدیک شدن به ماه‌های سرد سال، نسبت به شیوع وسیع بیماری‌های تنفسی حاد مانند آنفلوآنزا و کووید-۱۹ اخطار جدی صادر کرد.
دکتر صائینی، ضمن تأکید بر اینکه قبول مسئولیت فردی در حفظ سلامت اجتماع یک الزام حیاتی است، بیان داشت: با در نظر گرفتن ویژگی‌های آب و هوایی فصل سرما و فعالیت بالای ویروس‌ها، ضروری است که همه شهروندان با تعهد کامل، رهنمودهای بهداشتی را در برنامه روزمره خود بگنجانند تا از حجم مراجعات به مراکز درمانی کاسته شود.
وی در توضیح اقدامات پیشگیرانه لازم، شست‌وشوی مکرر دست‌ها با صابون و آب، استفاده از ماسک در اماکن شلوغ و تجمعات و همچنین دوری از رسوم پرخطر مانند دست دادن و روبوسی را از ابتدایی‌ترین اما کارآمدترین تدابیر برای مهار چرخه انتشار بیماری برشمرد. ایشان همچنین بر اهمیت تهویه کافی در منازل و محل‌های کار تأکید کرده و افزودند: حفظ حداقل دو متر فاصله فیزیکی در صورت مشاهده علائم، استفاده از دستمال کاغذی هنگام عطسه و سرفه و اجتناب از حضور در اماکن عمومی در دوره نقاهت، از وظایف اجتماعی شهروندان در جهت پاسداری از سلامت عمومی است.
او در ادامه سخنانش، با اشاره به نقش حیاتی تقویت سیستم دفاعی بدن در رویارویی با بیماری‌ها، خواب کافی و رژیم غذایی سالم را از جمله راهبردهای بنیادی در پیشگیری از ابتلا و یا کاهش وخامت بیماری دانست.
در پایان، معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی زنجان، ضمن ارائه توصیه‌های پزشکی به عموم مردم، قاطعانه اظهار داشت: در صورت بروز هرگونه نشانه از بیماری‌های تنفسی حاد نظیر تب، سرفه، عطسه و گلو درد، قویاً توصیه می‌شود که شهروندان از خوددرمانی خودداری کرده و در کوتاه‌ترین زمان ممکن برای تشخیص دقیق و دریافت درمان صحیح، به پزشک متخصص یا مراکز جامع خدمات سلامت مراجعه نمایند.
۴۷۲۳۶
