به گزارش ابرامباد، با آغاز رفت‌وآمدها، اوج‌گیری سفرها و بازگشت گسترده زائران از مناطق زیارتی در هفته‌های اخیر، شواهد حاکی از افزایش چشمگیر آمار ابتلا به انواع بیماری‌های تنفسی و گوارشی است. اجتماع انبوه مردم از نقاط مختلف جهان در اینگونه تجمعات، بستر مناسبی برای شیوع عوامل عفونی فراهم می‌آورد. با این حال، کارشناسان تأکید دارند که بالا رفتن تعداد مبتلایان به بیماری‌های تنفسی لزوماً به معنای شناسایی یک ویروس کاملاً جدید نیست.
دکتر مینو محرز، فوق تخصص برجسته بیماری‌های عفونی، در گفتگو با خبرنگار ابرامباد درباره روند رو به افزایش عفونت‌ها و وضعیت فعلی جامعه توضیح می‌دهد: «هم‌اکنون، هرچند تمام مراجعین را برای تشخیص کووید-۱۹ آزمایش نمی‌کنیم، اما برخی از موارد، از جمله موارد خفیف، به این بیماری مبتلا هستند. علاوه بر آن، شاهد ازدیاد عفونت‌های گوارشی نیز در میان بیماران هستیم.»
ایشان ضمن اشاره به طیف وسیع بیماری‌های عفونی می‌افزاید: «محدوده بیماری‌های عفونی تنها به سرماخوردگی و ویروس کرونا ختم نمی‌شود؛ بلکه این دسته از بیماری‌ها کلیه ویروس‌ها و باکتری‌ها را در بر می‌گیرد.»
آنفلوانزا و کووید در حال صعود؛ آیا شاهد تغییر در نشانه‌های بیماری هستیم؟
دکتر محرز در مورد بیماری‌های شایع این روزها بیان می‌کند: «هیچ ویروس جدیدی که به تازگی شیوع چشمگیری یافته باشد، در حال حاضر مطرح نیست. آنچه افزایش یافته، موارد ابتلا به آنفلوانزا و کووید-۱۹ است. این دو بیماری حتی در میان کودکان نیز دیده می‌شود و برگزاری تجمعات بزرگ، عامل مؤثری در سرعت بخشیدن به انتقال عوامل عفونی به شمار می‌رود.»
ایشان در تشریح دلایل فزونی بیماری‌ها پس از اجتماعات وسیع توضیح می‌دهد: «در گذشته‌ای نزدیک، شاهد برگزاری مراسم حج و اربعین بودیم که میلیون‌ها نفر از کشورهای گوناگون در آن‌ها گردهم آمدند؛ از جمله مناطقی که در آن زمان زمستان بوده و شیوع کووید و آنفلوانزا در آن‌ها بالا است. بر این مبنا، این ویروس‌ها در محل برگزاری مراسم می‌توانند به راحتی پخش شوند و به همه‌گیری بیماری‌های عفونی دامن بزنند. حتی این امکان وجود دارد که فرد زائر خود بیمار نشود، اما به عنوان یک حامل، پس از بازگشت از سفر، عوامل بیماری‌زا را به اطرافیانش منتقل کند.»
محرز در عین حال خاطرنشان می‌سازد که نشانه‌های بالینی مشاهده‌شده در افراد بیمار، بیشتر همان نشانه‌های متعارف بیماری‌های تنفسی و گوارشی – شامل تب، اسهال، استفراغ یا مشکلات تنفسی – هستند و حاکی از ظهور یک الگوی کاملاً جدید و متمایز در علائم نیستند.
راز افزایش عفونت‌های گوارشی در فصول گرم چیست؟
دکتر محرز در خصوص شیوع بیشتر عفونت‌های گوارشی در ماه‌های گرم سال، به دو عامل اصلی افزایش حرارت هوا و تغذیه در محیط‌های خارج از منزل اشاره کرده و می‌گوید: «در تابستان، همزمان با بالا رفتن دما، عفونت‌های دستگاه گوارش شیوع بیشتری پیدا می‌کنند. بخش مهمی از این موضوع به روش‌های آماده‌سازی و مصرف مواد غذایی برمی‌گردد؛ به ویژه اینکه بسیاری از جوانان ترجیح می‌دهند بیرون از خانه غذا بخورند و در این شرایط، تضمینی برای شست‌وشوی صحیح مواد اولیه یا سبزیجات مورد استفاده وجود ندارد. علاوه بر این، فسادپذیری و انقضای زودرس برخی مواد غذایی در هوای گرم نیز افزایش می‌یابد.»
وی در ادامه به رشد روزافزون ارائه مواد غذایی در فضاهایی غیر از رستوران‌های سنتی اشاره کرده و می‌افزاید: «این روزها شاهد ظهور مکان‌هایی هستیم که در آن‌ها غذا طبخ شده و سپس توسط وسایل نقلیه مانند کامیون یا اتوبوس در خیابان‌ها به فروش می‌رسد. نگرانی اینجاست که در این گونه مراکز، میزان دقت و رعایت استانداردهای بهداشتی، مانند آنچه در رستوران‌های معتبر رعایت می‌شود، تضمین شده نیست. حتی شرایط نگهداری غذا و کنترل دما در این وسایل نقلیه نامشخص است و همین امر، احتمال ابتلای مصرف‌کنندگان به بیماری‌ها را افزایش می‌دهد.»
این پزشک متخصص در حوزه عفونی، عامل دیگری که در شیوع عفونت‌های گوارشی نقش دارد را عدم رعایت نکات بهداشت فردی توسط کارکنانی می‌داند که در مراحل پخت و سرو غذا فعالیت می‌کنند: «یکی از شیوه‌های انتقال عفونت‌های دستگاه گوارش، این است که فردی که مسئول آشپزی یا درگیر تهیه غذا در رستوران است، پس از استفاده از سرویس بهداشتی، دست‌های خود را به درستی نشوید و سپس مجدداً با مواد غذایی تماس پیدا کند. بی‌توجهی به همین اصول اولیه بهداشتی در تمامی مراحل آماده‌سازی و عرضه غذا می‌تواند به گسترش عفونت‌های گوارشی منجر شود.»
شست‌وشوی دست‌ها؛ اولین گام در پیشگیری از بیماری‌ها
دکتر محرز در مورد روش‌های مقابله با عفونت‌های گوارشی، بر اهمیت بهداشت دست به شدت تأکید کرده و می‌گوید: «ضروری است که این عادت را در خود تقویت کنیم که قبل از هر وعده غذایی، دست‌هایمان را به دقت بشوییم. هنگام خروج از منزل، دست‌های ما با سطوح متعددی در تماس هستند؛ بنابراین، شستن دست‌ها قبل از خوردن غذا یا پیش از هرگونه تماس دست با چشم و صورت، یکی از اساسی‌ترین قواعد بهداشتی برای جلوگیری از ابتلا به بیماری‌های عفونی محسوب می‌شود.»
ایشان همچنین بر لزوم وسواس در انتخاب مکان‌های تهیه و صرف غذا پافشاری می‌کند: «در صورتی که قصد داریم خارج از منزل غذا بخوریم، به خصوص در محلهایی که از رعایت استانداردهای بهداشتی آن‌ها مطمئن نیستیم، باید با احتیاط بیشتری عمل کنیم. در خصوص مصرف سبزیجات و سایر مواد غذایی خام نیز باید بسیار محتاط بود، زیرا نحوه شست‌وشو، آماده‌سازی و حتی هویت تهیه‌کننده این مواد غذایی نامشخص است.»
اهمیت واکسیناسیون آنفلوانزا: هرگز فراموش نکنید
دکتر محرز در مورد شرایط فعلی بیماری‌های عفونی، با تأکید بر اینکه وضعیت کنونی با دوره اوج همه‌گیری کووید-۱۹ قابل قیاس نیست، می‌گوید: «در لحظه حاضر، نگرانی بابت وقوع یک اپیدمی گسترده وجود ندارد. با این حال، باید توجه داشت که بیماری‌های عفونی در موارد حاد می‌توانند به بستری شدن در مراکز درمانی نیاز پیدا کرده و هم برای بیماران و هم برای کادر درمان مشکل‌ساز شوند، اما این وضعیت با دوره پیشین کووید-۱۹ متفاوت است.»
ایشان در ادامه، با اشاره به واکسن آنفلوانزا و نقش حیاتی آن در پیشگیری از این بیماری، بر ضرورت تزریق آن پای می‌فشارد: «زمانی که یک بیماری عفونی پتانسیل بروز عوارض شدید و حتی مرگبار را دارد و در مقابل، واکسنی اثربخش برای آن در دسترس است، جدی گرفتن واکسیناسیون امری ضروری است. برخی از بیماری‌ها به کمک واکسن کاملاً قابل کنترل هستند، اما در صورت عدم واکسیناسیون و ابتلا، فرد ممکن است با پیامدهای وخیم و حتی خطر از دست دادن جان مواجه شود. از این رو، رویکرد منطقی، بهره‌برداری از واکسن به عنوان یک راهکار پیشگیرانه است.»
