
به گزارش ابرامباد، تحلیل وضعیت فعلی تولید، واردات و میزان مصرف سوخت در کشور حاکی از آن است که اگر راهکارهای موثر برای مدیریت مصرف با فوریت به اجرا درنیایند، جمهوری اسلامی ایران ممکن است در هفتههای پیشرو با تنگناهای جدی در زمینه تأمین سوخت مواجه شود.در حال حاضر، ظرفیت اسمی تولید بنزین در پالایشگاههای داخلی به حدود ۱۰۸ میلیون لیتر در روز رسیده است. این در حالی است که پیش از بروز تحولات جهانی و منطقهای، این رقم حدود ۱۱۰ میلیون لیتر در شبانهروز بود. علاوه بر تولید پالایشگاهی، بخشی از نیاز سوخت کشور از طریق فرآوردههای ترکیبی پتروشیمیها تأمین میشود که میزان آن از حدود ۱۸ میلیون لیتر در روز، به تقریباً ۱۲ میلیون لیتر کاهش یافته است.
هشت راهکار برای عبور موقت از ناترازی سوخت:
1. بازنگری در سهمیهبندی بنزین: اولین گام میتواند اصلاح مکانیزم سهمیهبندی کنونی باشد. به عنوان مثال، کاهش سهمیه دوم کارتهای سوخت، بدون دستکاری سهمیه پایه خانوارها، میتواند به تعدیل مصرف غیرضروری کمک کرده و بار روانی کمتری نسبت به افزایش ناگهانی قیمتها داشته باشد.
2. توسعه ناوگان حملونقل عمومی: سیستمهای حملونقل عمومی نظیر مترو و اتوبوس، همچنان مؤثرترین ابزار برای کاهش وابستگی به خودروهای شخصی و به تبع آن، کاهش مصرف بنزین هستند. سرمایهگذاری سریع در گسترش این شبکهها در شهرهای بزرگ حیاتی است.
3. ترویج استفاده مشترک از خودرو: بخش قابل توجهی از سفرهای روزانه شهری با خودروهای تکسرنشین انجام میشود. فرهنگسازی و تسهیل استفاده مشترک از خودروها، خصوصاً در مسیرهای پرتردد، میتواند منجر به کاهش چشمگیر مصرف سوخت شود.
4. حذف سفرهای غیرضروری: توسعه خدمات آنلاین و دیجیتال در نهادهایی نظیر بانکها، ادارات و فروشگاهها نقش بسزایی در کاستن از تردد شهری دارد. هر مراجعه حضوری که به خدمات مجازی تبدیل شود، به معنای صرفهجویی ملی در مصرف بنزین است.
5. کنترل دقیق فنی خودروها: خودروهایی که تنظیم موتور نامناسبی دارند یا سیستم سوخترسانی آنها دچار مشکل است، مصرف بالاتری دارند. الزامات دقیق معاینه فنی و انجام سرویسهای دورهای میتواند بخش قابل توجهی از مصرف مازاد را حذف کند.
6. اصلاح سبک رانندگی: شتابگیریهای ناگهانی، ترمزهای مکرر و رانندگی با سرعت بالا باعث افزایش مصرف سوخت میشوند. آموزش عمومی در مورد اصول رانندگی اقتصادی میتواند تأثیر چشمگیری بر مصرف سوخت در مقیاس کشوری داشته باشد.
7. ساماندهی خودروهای فرسوده: بخش بزرگی از ناوگان خودرویی کشور، مصرف سوختی بالاتر از استانداردهای روز دارند. خروج تدریجی این خودروهای فرسوده از چرخه تردد، یک سیاست بلندمدت اما ضروری برای مدیریت مصرف است.
8. خاموش کردن خودرو در توقفهای کوتاه: روشن نگهداشتن خودرو در زمان توقفهای چند دقیقهای، سهم قابل توجهی در هدررفت سوخت دارد. فرهنگسازی برای خاموش کردن خودرو در توقفهای بیش از یک دقیقه، میتواند در مجموع اثرگذار باشد.
پیشی گرفتن تقاضا از عرضه بنزین
در حال حاضر، مجموع ظرفیت عرضه روزانه بنزین در کشور به حدود ۱۲۰ میلیون لیتر میرسد؛ این در حالی است که تقاضای کنونی روزانه به ۱۳۴ میلیون لیتر رسیده است و پیشبینی میشود با شروع سه ماه تابستان، مصرف روزانه از مرز ۱۴۰ میلیون لیتر نیز فراتر رود.



