به گزارش سایت ابرامباد، پدیده ال‌نینو، که بخشی از چرخه طبیعی گسترده‌تر اقلیمی موسوم به «ال‌نینو – نوسان جنوبی» (ENSO) به شمار می‌رود، توجه کارشناسان آب‌وهوا را به خود جلب کرده است. در این رخداد جوی، حرارت سطح آب در نواحی مرکزی و شرقی اقیانوس آرام استوایی به طرز غیرمعمولی بالا می‌رود، که همزمان با آن، دگرگونی‌هایی در جریان‌های جوی، جهت بادها، فشار هوا و الگوهای بارندگی در سراسر جهان مشاهده می‌شود. نقطه مقابل این وضعیت، «لانینا» است که با کاهش غیرعادی دمای آب در همین قسمت از اقیانوس شناخته می‌شود.
گرمایش اقیانوس آرام؛ چرا برای جهان حیاتی است؟
ارتباط پیچیده و تنگاتنگی میان اقیانوس‌ها و اتمسفر زمین وجود دارد. از این رو، هرگونه دگرگونی در حرارت آب پهنه‌های وسیعی از اقیانوس آرام، به طور مستقیم بر الگوهای انتقال گرما و رطوبت میان اقیانوس و جو تأثیر می‌گذارد. این تحول به نوبه خود، قابلیت جابجایی توده‌های هوایی و سیستم‌های باران‌زا را در سرتاسر گیتی دستخوش تغییر قرار می‌دهد.
این پدیده اقلیمی معمولاً با تناوب دو تا هفت سال پدیدار می‌شود و هر چرخه آن می‌تواند بین ۹ تا ۱۲ ماه به طول انجامد. آغاز شکل‌گیری ال‌نینو عمدتاً بین ماه‌های مارس تا ژوئن است و اوج تأثیرات آن اغلب در بازه نوامبر تا فوریه مشاهده می‌شود. با این حال، باید در نظر داشت که هیچ دو رویداد ال‌نینو کاملاً یکسان نیستند و عواملی چون شدت، زمان دقیق بروز و تعامل آن با سایر سامانه‌های اقلیمی، می‌تواند به پیامدهای متفاوتی منجر شود.
پیامدهای ال‌نینو برای اقلیم ایران: فراتر از یک پیش‌بینی ساده
تأثیرات ال‌نینو در نقاط مختلف جهان یکسان نیست. در برخی مناطق، احتمال وقوع بارندگی‌های شدید و سیل افزایش می‌یابد، در حالی که در سایر نقاط، خطر خشکسالی تشدید می‌شود. از این رو، صرفاً با ظهور ال‌نینو نمی‌توان با قطعیت پیش‌بینی کرد که ایران لزوماً با دوره‌ای پربارش یا کم‌بارش مواجه خواهد شد.
تأثیر این پدیده بر اقلیم ایران به یک شبکه پیچیده از تعاملات با دیگر سامانه‌های جوی و اقیانوسی، نظیر وضعیت اقیانوس هند و الگوهای منطقه‌ای و داخلی جو بستگی دارد. بنابراین، ال‌نینو گرچه یک فاکتور مهم در پیش‌بینی‌های فصلی است، اما به تنهایی عامل تعیین‌کننده وضعیت بارش در کشورمان محسوب نمی‌شود.
اهمیت این موضوع زمانی دوچندان می‌شود که ال‌نینو با شرایطی همراه گردد که ریسک رویدادهای اقلیمی شدید را بالا ببرد. بر اساس اعلام سازمان جهانی هواشناسی، ال‌نینو اغلب با افزایش دمای جهانی و تغییرات در الگوهای بارش همراه بوده و می‌تواند احتمال وقوع موج‌های گرمای بی‌سابقه و بارش‌های سنگین را در مناطق خاصی از جهان افزایش دهد.
شایان ذکر است که اصطلاح «سوپر ال‌نینو» یک عنوان رسمی در دسته‌بندی‌های سازمان جهانی هواشناسی (WMO) به شمار نمی‌رود. این سازمان رویدادهای ENSO را بر اساس شدت آن‌ها به چهار دسته: ضعیف، متوسط، قوی و بسیار قوی تقسیم‌بندی می‌کند. لذا، هرگاه واژه «سوپر ال‌نینو» به کار برده می‌شود، باید آن را بیشتر به عنوان یک تعبیر رسانه‌ای برای اشاره به یک ال‌نینو با قدرت بی‌سابقه در نظر گرفت، تا یک طبقه‌بندی رسمی در علم هواشناسی.
سازمان جهانی هواشناسی برای سال ۲۰۲۶ نیز احتمال افزایش شکل‌گیری پدیده ال‌نینو را اعلام کرده است. با این وجود، متخصصان اقلیم‌شناسی تأکید دارند که برای درک دقیق‌تر شدت و دامنه تأثیرات منطقه‌ای این پدیده، بررسی‌های دقیق‌تری در ماه‌های آتی و با در نظر گرفتن سایر مؤلفه‌های اقلیمی ضروری خواهد بود.
