به گزارش خبرگزاری ابرامباد، سید عباس عراقچی، وزیر امور خارجه کشورمان، در مصاحبه‌ای با العربی الجدید به ابهامات پیرامون نشست اخیر مسقط و تفاهم‌نامه ایران و عمان درباره تنگه هرمز پاسخ داد و تاکید کرد که این توافق به معنای بازگشایی تنگه نیست، بلکه سازوکاری برای آینده است.در پاسخ به پرسشی درباره اهداف و دستور کار نشست مشترک ایران و شش کشور جنوبی حاشیه خلیج فارس به همراه عراق در مسقط، عراقچی توضیح داد: «ابتدا باید این نکته را روشن کنم که این اجلاس در واقع شامل هشت کشور حاشیه خلیج فارس بود، اما بحرین بنا به دلایل خود از حضور در آن امتناع ورزید. بنابراین، نشست با حضور هفت کشور ساحلی منطقه برگزار شد و هر تعبیر دیگری از ماهیت آن نادرست است.»
او افزود: «یگانه دستور کار این نشست، بررسی مسیر جدید دریایی در تنگه هرمز است. همانطور که می‌دانید، جمهوری اسلامی ایران و سلطنت عمان پیش از این بر سر ایجاد یک مسیر دریایی تازه در تنگه هرمز به توافق رسیده‌اند که نقشه‌ها و بیانیه مشترک مربوط به آن نیز تهیه شده است.» در این اجلاس، قرار بود جزئیات این توافق، نقشه‌ها و بیانیه مشترک به اطلاع سایر کشورهای حوزه خلیج فارس برسد تا پس از آن، مجموعه نهایی برای ثبت در سازمان بین‌المللی دریانوردی (IMO) ارسال شود.
عراقچی با تأکید بر محدود و مشخص بودن دستور کار نشست، یادآور شد: «نباید موضوعات دیگری را به عنوان دستور کار رسمی آن تعریف کرد. با این حال، برگزاری چنین گفت‌وگویی برای نخستین بار در این قالب میان کشورهای منطقه، یک اتفاق مهم است که می‌تواند در صورت وجود اراده سیاسی، زمینه‌ای برای رایزنی‌های بعدی در خصوص سایر مسائل مورد علاقه منطقه فراهم کند؛ هرچند این موضوع هدف فعلی نشست نیست.»
در ادامه این گفت‌وگو، از عراقچی درباره اهداف ایران از دعوت به این نشست، به ویژه در راستای ایجاد مکانیزم امنیتی منطقه‌ای بدون حضور آمریکا پرسیده شد. وی تصریح کرد: «ایران همواره معتقد است که مسئولیت امنیت و ثبات منطقه بر عهده کشورهای همین منطقه است. بنابراین، طبیعی است که این کشورها خود به گفتگو و رایزنی درباره مسائل و چالش‌های مشترک بپردازند. ما سال‌هاست بر اهمیت گفتگو، اعتمادسازی و همکاری بین همسایگان تأکید داریم، چرا که امنیت پایدار تنها زمانی محقق می‌شود که کشورهای منطقه بتوانند بدون دخالت مخرب بازیگران خارج از منطقه، به تفاهم برسند.»
او اضافه کرد: «این نشست با هدف ایجاد سازوکار امنیتی جدید برای منطقه برگزار نمی‌شود و چنین موضوعی نیز در دستور کار نیست. اما نفسِ گردهم آمدن کشورهای منطقه در این سطح برای گفتگو درباره موضوعی مشخص و مرتبط با امنیت کشتیرانی، گامی مهم و اعتمادساز است. امیدواریم با تداوم این روند، زمینه برای گفتگو و همکاری در موضوعات دیگر نیز فراهم شود. ما باور داریم مسائل منطقه باید تنها توسط کشورهای منطقه مدیریت شوند و افزایش گفتگو و همکاری میان همسایگان، مداخله و تحمیل ترتیبات خارجی را کاهش خواهد داد.»
درباره تاثیر نشست بر تنش‌های منطقه‌ای و پرونده‌هایی نظیر یمن، عراقچی توضیح داد که باید میان این دو موضوع تفکیک قائل شد: «این نشست برای بررسی پرونده یمن یا حل اختلافات منطقه‌ای برگزار نمی‌شود. همانطور که گفتم، دستور کار آن مشخصاً به ترتیبات جدید دریایی در تنگه هرمز مربوط است. اما برگزاری چنین گفت‌وگویی در شرایط فعلی منطقه، به خودی خود ارزشمند است. ما با مجموعه‌ای از بحران‌ها و تنش‌های بهم‌پیوسته روبرو هستیم و تجربه نشان داده که راه حل این مسائل از مسیر تقابل، فشار یا ورود بازیگران خارجی حاصل نمی‌شود.»
وی افزود: «هرچه گفتگو بین کشورهای منطقه بیشتر شود، شناخت متقابل از نگرانی‌ها و منافع یکدیگر افزایش می‌یابد که به کاهش سوءتفاهم‌ها و مدیریت تنش‌ها کمک می‌کند. در مورد یمن نیز موضع جمهوری اسلامی ایران روشن است: این مسئله راه حل نظامی ندارد و آینده یمن باید توسط خود مردم یمن و از طریق گفتگو و یک روند سیاسی فراگیر تعیین شود.»
در خصوص جزئیات تفاهم‌نامه ایران و عمان و اینکه آیا این توافق به معنای بازگشایی تنگه هرمز است، عراقچی تأکید کرد: «لازم است از ابتدا یک نکته را روشن کنم؛ این تفاهم به هیچ وجه به معنای باز شدن تنگه هرمز نیست. این توافق چارچوب و سازوکارهایی را تعیین می‌کند که در صورت فراهم شدن شرایط برای بازگشایی تنگه، تردد دریایی بر اساس آن انجام خواهد شد. بر اساس این تفاهم، جزئیات و مشخصات مسیرهای جدید ورود و خروج از تنگه هرمز نهایی شده است.»
وی در پاسخ به پرسشی درباره شروط ایران برای بازگشایی تنگه و ارتباط آن با مذاکرات با آمریکا، گفت: «اگر بخواهم بسیار شفاف پاسخ دهم، شرط ایران برای بازگشایی تنگه هرمز موضوع پیچیده یا فهرست جدیدی نیست. اگر ایالات متحده به تعهدات خود که در توافقات قبلی پذیرفته و امضا کرده، بازگردد و به آنها عمل کند، زمینه بازگشت وضعیت در تنگه هرمز به حالت عادی فراهم خواهد شد.» او افزود که جمهوری اسلامی ایران خود را متعهد به تأمین امنیت کشتیرانی در تنگه هرمز می‌داند، اما اقدامات تجاوزکارانه و مداخلات غیرقانونی آمریکا، از جمله محاصره دریایی و جنگ اقتصادی، عامل اصلی ناامنی در این آبراه حیاتی هستند.
عراقچی خاطرنشان کرد: «تفاهم ایران و عمان باید در همین چارچوب دیده شود. این تفاهم، مسیرها و ترتیبات جدید تردد در تنگه هرمز را مشخص می‌کند، اما فی‌نفسه به معنای بازگشایی نیست. اگر آمریکا به تعهداتش عمل کند، آنگاه چارچوبی که ایران و عمان برای تردد طراحی کرده‌اند، می‌تواند مبنای بازگشت تردد به وضعیت عادی قرار گیرد.»
