به گزارش ابرامباد، صابر گل‌عنبری، تحلیلگر برجسته مسائل خاورمیانه، در یادداشتی تازه به بررسی تفاهم‌نامه اخیر میان ایران و آمریکا پرداخته است.این کارشناس با اشاره به ابعاد مختلف این تفاهم، سوالات مهمی را درباره آینده تنش‌ها در منطقه مطرح می‌کند.
هدف اصلی اعلام شده برای این توافق، پایان دادن به درگیری‌ها در تمامی جبهه‌ها، از جمله لبنان، عنوان شده است. اکنون همه نگاه‌ها معطوف به لبنان است تا مشخص شود که آیا اسرائیل واقعاً جنگ را در این منطقه متوقف خواهد کرد یا خیر. شواهد و تحولات ۲۴ ساعت گذشته پس از انتشار خبر توافق، نشان می‌دهد که درگیری‌ها در لبنان همچنان ادامه دارد و توقفی در آن رخ نداده است. اما سوال بنیادی‌تر اینجاست که آیا جنگ علیه خود ایران به پایان رسیده است؟ پاسخ قطعی به این پرسش دشوار است و همچنان احتمال از سرگیری تنش‌ها وجود دارد.
دلیل اصلی این تردید آن است که با وجود ناکامی نسبی درگیری‌ها در رسیدن به اهداف خود، هنوز یک موازنه بازدارنده قوی شکل نگرفته تا تکرار حوادث گذشته را کاملاً منتفی کند. مهم‌ترین گواه این وضعیت، رویکرد اسرائیل است که به ادامه جنگ متمایل بوده و با هرگونه توافقی مخالف است. اگر چنین توازن قدرتی ایجاد شده بود، اسرائیل نیز از این تفاهم بهره می‌برد و از سیاست‌های جنگ‌طلبانه فاصله می‌گرفت، یا دست‌کم برای جلوگیری از شعله‌ور شدن دوباره آتش جنگ در لبنان، درگیری‌ها را متوقف می‌کرد.
با این وجود، اگر جنگی جدید آغاز شود، احتمالاً ماهیتی متفاوت خواهد داشت. با در نظر گرفتن پیامدهای جهانی ناشی از منطقه‌ای شدن درگیری‌ها و مسدود شدن تنگه هرمز، دور از انتظار نیست که استراتژی طرف مقابل تغییر کند. به این معنا که برای جلوگیری از تکرار شرایط بحرانی پیشین، آمریکا از ورود رسمی به جنگی دیگر خودداری کرده و عملاً پرونده جنگ به اسرائیل سپرده شود. واقعیت این است که در درگیری‌های اخیر، آمریکا بیش از اسرائیل متحمل آسیب و فشار شد؛ هم به دلیل تبعات منطقه‌ای شدن نبردها، هم به واسطه بسته شدن تنگه هرمز و هم در نتیجه حملات مداوم به پایگاه‌هایش در منطقه.
اما اگر جنگ به صورت مستقیم و بدون مشارکت آشکار آمریکا میان ایران و اسرائیل ادامه یابد، عملاً توانایی ایران برای پاسخگویی منطقه‌ای به حملات اسرائیل محدود خواهد شد. به نظر می‌رسد مقامات تهران نیز از این وضعیت آگاه هستند و تلاش می‌کنند از طریق آمریکا، اسرائیل را مهار کنند.
از این منظر، صرف‌نظر از اینکه آیا تفاهم موقت کنونی به یک توافق نهایی منجر خواهد شد یا خیر – که فعلاً احتمال آن اندک به نظر می‌رسد – این یادداشت تفاهم بیش از هر چیز یک «فرصت برای تنفس» برای هر دو طرف است.
ایران با آزادسازی بخشی از منابع مالی خود و کاهش محاصره، تلاش می‌کند در این دو ماه دست‌کم از تشدید بحران اقتصادی جلوگیری کرده و از این فرصت برای افزایش صادرات نفت و واردات کالاهای اساسی بهره‌مند شود. در مقابل، آمریکا نیز می‌خواهد با باز شدن تنگه هرمز، پیامدهای اقتصادی و سیاسی آن را در داخل کشور خود مهار و مدیریت کند.
