به گزارش ابرامباد، مسعود پزشکیان، با ارسال پیامی به مناسبت همایش روز جهانی سالمند، که اخیراً در وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی برپا شد، تاکید کرد که پدیده سالمندی ابعاد گسترده‌ای را دربرمی‌گیرد.او اشاره داشت که حوزه‌هایی چون سلامت، سیستم حمل‌ونقل، معماری شهرها، سازوکار تأمین اجتماعی، فرصت‌های شغلی، فناوری، مقوله آموزش، فرهنگ و نظام مراقبت از سالمندان، همگی پیکره یک چالش یکپارچه را تشکیل می‌دهند. به باور وی، هیچ نهادی به تنهایی توانایی مدیریت و مهار این دگرگونی عظیم را ندارد.
این پیام مهم، به وسیله علی ربیعی، دستیار اجتماعی ریاست‌جمهوری، در جمع حاضران همایش قرائت گردید.
در متن پیام پزشکیان چنین آمده است: بسم الله الرحمن الرحیم. افزایش امید به زندگی در میان بشر، یکی از ثمرات پرارزش پیشرفت‌های چشمگیر در علم پزشکی و بهبود استانداردهای زندگی محسوب می‌شود. طولانی‌تر شدن عمر انسان‌ها، فی‌نفسه نه یک تهدید، بلکه نشانه‌ای از موفقیت است. با این حال، این کامیابی تنها زمانی به یک فرصت طلایی بدل خواهد شد که تمامی ارکان جامعه، اعم از اقتصاد، سیستم بهداشت و درمان، سازمان‌های رفاهی و ساختار شهرها، آمادگی لازم را برای میزبانی از یک زندگی باکیفیت و طولانی‌تر داشته باشند.
کشور ما در حال حاضر در نقطه عطفی از تحولات جمعیتی بی‌سابقه در طول تاریخ خود ایستاده است. شتاب فزاینده در رشد جمعیت سالمند، زنگ خطری جدی را به صدا درآورده که نشان می‌دهد زمان اندکی برای مهیا ساختن زیرساخت‌های لازم در اختیار داریم. پیش‌بینی‌ها حاکی از آن است که تا افق سال ۱۴۳۰ هجری شمسی، بیش از سی درصد از کل جمعیت ایران در رده سنی سالمندی قرار خواهند گرفت. بنابراین، تصمیماتی که امروز در خصوص این قشر اتخاذ می‌کنیم، تنها سرنوشت سالمندان کنونی را رقم نمی‌زند، بلکه بر آینده میلیون‌ها شهروند ایرانی و کیفیت زندگی نسل‌های آینده که در دهه‌های آتی پا به دوران سالمندی می‌گذارند، تأثیری حیاتی خواهد داشت.
من، به عنوان یک پزشک، به خوبی درک می‌کنم که رویکرد پیشگیرانه همواره مقرون‌به‌صرفه‌تر، انسانی‌تر، اخلاقی‌تر و کارآمدتر از هرگونه مداخله دیرهنگام است. همین اصل باید در تدوین سیاست‌های کلان کشور در زمینه سالمندی نیز مورد توجه قرار گیرد. نباید دست روی دست گذاشت تا معضلاتی همچون نیاز فزاینده به مراقبت‌های بهداشتی، شیوع بیماری‌های مزمن، احساس تنهایی، فقر، کاهش استقلال فردی و فشارهای مضاعف بر دوش خانواده‌ها و سیستم‌های بیمه‌ای به بحرانی غیرقابل کنترل تبدیل شود و آنگاه به دنبال چاره‌اندیشی باشیم.
دوران طلایی برای آمادگی جهت مواجهه با جامعه‌ای که رو به سالمندی می‌رود، همین امروز است؛ یعنی پیش از آنکه افراد پا به این مرحله از زندگی بگذارند. اما نباید سالمندی را تنها به مثابه موضوعی برای هزینه‌ها و مراقبت‌های پزشکی دید. جامعه‌ای که طول عمر بیشتر را صرفاً به معنای افزایش مخارج درمان و بازنشستگی تلقی کند، در واقع بخش بزرگی از پتانسیل‌های نهفته خود را نادیده گرفته است. چرا که در میان نسل‌های سالمند، گنجینه‌ای بی‌شمار از تجربه، دانش عمیق، مهارت‌های ارزشمند، سرمایه اجتماعی غنی و قابلیت مشارکت فعال نهفته است.
مهارت حکمرانی خردمندانه آن است که علاوه بر فراهم آوردن حمایت‌های لازم برای سالمندانی که نیازمند مراقبت هستند، بستری را نیز ایجاد کند که امکان استقلال، حضور فعال در جامعه، اشتغال متناسب با توانمندی‌ها، فرصت‌های یادگیری مداوم، فعالیت‌های اجتماعی و توانایی انتقال تجربیات گرانبها برای این عزیزان فراهم آید.
از این دیدگاه، «اقتصاد نقره‌ای» این ظرفیت را دارد که در بطن تحولات جمعیتی کشور، به کاتالیزوری برای نوآوری، جذب سرمایه‌گذاری، خلق فرصت‌های شغلی نوین و شکل‌گیری بازارهای جدید تبدیل شود. در راستای تحقق این هدف، ضروری است که رویکرد فعلی در قبال سالمندی، که غالباً شامل اقدامات پراکنده و جزیره‌ای توسط نهادهای مختلف است، به یک برنامه ملی جامع، آینده‌نگر و فرابخشی ارتقا یابد.
همانطور که پیشتر نیز اشاره شد، ابعاد مختلفی همچون سلامت، حمل‌ونقل شهری، شهرسازی، تأمین اجتماعی، حوزه اشتغال، پیشرفت فناوری، آموزش، فرهنگ جامعه و ارائه مراقبت‌های لازم به سالمندان، همگی بخش‌های جدایی‌ناپذیر از یک مسئله جامع و واحد هستند. از این رو، هیچ ارگان یا سازمان دولتی به تنهایی قادر به مدیریت و راهبری این تغییر و تحول بنیادین نیست.
در همین راستا، از دبیرخانه شورای ملی سالمندان کشور درخواست می‌شود تا با اتخاذ رویکردی پویا و مطالبه‌گرانه، هماهنگی‌های لازم را برای مدیریت این دگرگونی حیاتی پیگیری نماید. همچنین، تکمیل و راه‌اندازی یک سیستم یکپارچه داده‌ها و داشبورد ملی سالمندی برای اتخاذ تصمیمات مبتنی بر شواهد، مورد تأکید است. بازنگری سند ملی سالمندان با تبیین دقیق مسئولیت‌های هر دستگاه، شاخص‌های ارزیابی روشن و زمان‌بندی مشخص برای اجرا، از دیگر مطالبات است. پیگیری مجدانه لایحه جامع حمایت از حقوق سالمندان، توسعه نظام مراقبتی و تربیت و ساماندهی مراقبین رسمی و غیررسمی، ارائه برنامه عملیاتی برای ترویج اقتصاد نقره‌ای با مشارکت فعال بخش خصوصی، مؤسسات خیریه و سازمان‌های مردم‌نهاد، و همچنین قرار دادن موضوعاتی نظیر اشتغال، مشارکت اجتماعی، ایجاد شهرهای دوستدار سالمند، مراقبت در منزل و آمادگی برای دوران بازنشستگی در اولویت کاری دستگاه‌های ذیربط، از جمله وظایف این دبیرخانه برشمرده شد.
مأموریت اصلی این دبیرخانه باید فراتر از صرف اجرای مستقیم برنامه‌ها باشد و بیشتر بر نقش تنظیم‌گری، ایجاد هماهنگی، مطالبه‌گری و نظارت بر عملکرد سایر ارگان‌ها تمرکز یابد؛ نقشی که قادر است سیاست‌های پراکنده را به یک برنامه ملی منسجم و یکپارچه مبدل سازد.
خط مشی ما باید وضوح کامل داشته باشد: هر سالمند ایرانی باید قادر باشد در کمال سلامت، امنیت، استقلال، کرامت و با امکان مشارکت فعال در جامعه زندگی کند. خانواده‌هایی که بار مسئولیت مراقبت از سالمندان را بر دوش می‌کشند، نباید در این مسیر دشوار تنها رها شوند. همچنین، نسل‌های جوان امروز نیز باید این اطمینان خاطر را داشته باشند که کشور از همین حالا برای سال‌های سالمندی آن‌ها برنامه‌ریزی دقیق و مدونی را آغاز کرده است.
آینده دوران سالمندی در ایران، از همین لحظه در حال شکل‌گیری است. فرصت ما برای ساختن این آینده اگرچه محدود است، اما همچنان در دستان ما قرار دارد.»
