به گزارش ابرامباد، با افزایش مداوم تنش‌ها میان جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده آمریکا، به‌ویژه در مناطق جنوبی کشور، بار دیگر این پرسش مهم مطرح می‌شود که آینده این رویارویی چه خواهد بود؟آیا مسیر تحولات به سمت تشدید درگیری‌ها پیش می‌رود یا هنوز می‌توان به راهکارهای دیپلماتیک و رسیدن به تفاهم امیدوار بود؟ در همین راستا، ابرامباد گفتگویی اختصاصی با مرتضی مبلغ، تحلیلگر برجسته سیاسی اصلاح‌طلب، انجام داده است تا ابعاد این بحران را بررسی کند.
آقای مبلغ در این گفتگو تأکید می‌کند که ایالات متحده به سادگی از فشار بر ایران دست نخواهد کشید. او بر این باور است که ایران باید به‌طور هم‌زمان توان دفاعی خود را در بالاترین سطح نگه دارد، با هوشمندی کامل مسیر دیپلماسی را پیش ببرد، از هرگونه اقدامی که به دشمن بهانه‌ای بدهد دوری کند و اجازه ندهد تریبون‌های رسمی با ایجاد دوقطبی‌های کاذب و حمله به مذاکره‌کنندگان، به انسجام و همبستگی ملی آسیب برسانند.
این تحلیلگر سیاسی در تشریح وضعیت کنونی و آینده درگیری‌های ایران و آمریکا می‌گوید: «نکته‌ای اساسی که نباید فراموش کرد این است که آمریکا، پس از تجربه تلخ و سرخوردگی‌آور جنگی که انتظار داشت طی چند روز به پایان برسد اما چنین نشد، به این سادگی از مطالبات خود دست برنمی‌دارد. آنها همواره به دنبال یافتن فرصت یا بهانه‌ای هستند تا ضربه‌ای دیگر به ایران وارد کنند و این واقعیتی انکارناپذیر است.»
او ادامه می‌دهد: «در مقابل، مهم است بدانیم که جنگ ذاتاً خسارت‌بار است و هیچ‌کس نباید حامی آن باشد. بنابراین، مواجهه با این شرایط باید با دقت، هوشیاری و ابتکار عمل همراه باشد. ما نباید به‌گونه‌ای عمل کنیم که به این قدرت‌های متجاوز بهانه دهیم تا فشارها و حملات خود را تشدید کنند، یا شرایطی ایجاد کنیم که دوباره طمع کرده و تصور کنند می‌توانند به ایران آسیب برسانند.»
آمادگی کامل نیروهای دفاعی؛ سپری در برابر هرگونه تجاوز
آقای مبلغ تأکید می‌کند: «در عین حال، آمادگی دفاعی کشور باید همواره حفظ شود. نیروهای مسلح ما باید کاملاً آماده باشند تا در صورت هرگونه تجاوزی، پاسخی قاطع و مناسب ارائه دهند که خوشبختانه تا به امروز نیز همین‌گونه عمل کرده‌اند.»
وی به مسئله تفاهمی که منجر به وضعیت فعلی شده نیز اشاره می‌کند و می‌گوید: «درباره تفاهمات انجام شده و اقدامات اخیر، تحلیل‌های مختلفی وجود دارد. برخی معتقدند ایران نباید کشتی‌هایی را که بدون هماهنگی و برخلاف تفاهمات در حال حرکت بودند، هدف قرار می‌داد؛ با وجود اینکه ایران بارها به آنها هشدار داده بود که در صورت بی‌توجهی، با واکنش روبه‌رو خواهند شد. در سوی دیگر، عده‌ای بر این باورند که ایران نباید مانع حرکت این کشتی‌ها می‌شد و می‌بایست اجازه می‌داد روند تفاهم ادامه پیدا کند.»
توهین به دیپلمات‌ها؛ دامی برای تشویق دشمن به تهاجم بیشتر
او می‌افزاید: «در این میان، اختلاف‌نظرهایی بروز کرده است. به نظر می‌رسد ریشه اصلی ماجرا، نقض تفاهم از سوی آمریکاست. البته در مورد نحوه مواجهه ایران نیز دیدگاه‌های متفاوتی مطرح است. گروهی بر این باورند که اقدام صورت گرفته، فاقد هماهنگی لازم در سطوح عالی بود و نیروهای حاضر در میدان بر اساس تشخیص خود عمل کرده‌اند. در مقابل، گروهی دیگر معتقد بودند که این اقدام در هر صورت می‌بایست انجام می‌شد.»
«هم‌زمان، متأسفانه شاهد بوده‌ایم که عده‌ای در عرصه رسانه‌ای و تبلیغاتی، بی‌وقفه بر طبل جنگ کوبیده‌اند و به‌شدت با هرگونه مذاکره مخالفت کرده‌اند. حتی بدتر از آن، توهین و اهانت به دیپلمات‌ها و مذاکره‌کنندگان کشور را شاهد بودیم که این امر نیز از تریبون‌های رسمی و عمومی صورت گرفت. این‌گونه اقدامات نه تنها فضای کشور را آشفته می‌کند، بلکه فشاری مضاعف بر تصمیم‌گیران و دیپلمات‌های ما وارد می‌آورد و حتی می‌تواند دشمن را به ادامه تجاوز ترغیب کند.»
چرا آمریکا به آسانی از ایران دست برنمی‌دارد؟
مبلغ در پاسخ به این پرسش که واکنش منطقی و سنجیده از سوی ایران در این شرایط چه باید باشد، تأکید می‌کند: «من شخصاً تردیدی ندارم که آمریکا به این سادگی ایران را رها نخواهد کرد و پیوسته به دنبال جبران شکست‌های گذشته خود است. بنابراین، نباید تصور کرد که تنها با یک اشتباه، کوتاهی یا نقطه ضعف از جانب ما، رفتار کنونی آمریکا شکل گرفته است؛ زیرا اصل مسئله فراتر از اینهاست و ریشه‌های عمیق‌تری دارد.»
«در چنین اوضاعی، باید از همه جهات با هوشیاری و ابتکار عمل گام برداشت؛ دیپلماسی را فعالانه دنبال کرد، بهانه‌ای به دست دشمن نداد و مراقب بود که دودستگی و تفرقه در داخل کشور ایجاد نشود. نباید اجازه داد عده‌ای با شعارهای نادرست به همبستگی ملی لطمه وارد کرده و دشمن را برای ادامه اقدامات خصمانه خود به طمع بیندازند.»
لزوم مهار تریبون‌های رسمی برای جلوگیری از تفرقه‌افکنی
«اگر خدای ناکرده تجاوزات دشمن ادامه یابد – که اکنون نیز کم و بیش شاهد آن هستیم – باید به گونه‌ای عمل کنیم که حقانیت جمهوری اسلامی ایران برای افکار عمومی جهان روشن‌تر شده و مظلومیت کشورمان بیش از پیش آشکار گردد؛ در عین حال، دفاعی قاطع و مقتدرانه صورت گیرد.»
او اضافه می‌کند: «به همین دلیل معتقدم امروز باید کسانی را که از تریبون‌های رسمی منتسب به حاکمیت و نظام سوءاستفاده می‌کنند، به نفرت‌پراکنی می‌پردازند، دودستگی ایجاد می‌کنند، میان تصمیم‌گیران تفرقه می‌اندازند، تقابلی ساختگی میان “میدان” و “دیپلماسی” خلق می‌کنند و به مذاکره حمله می‌کنند، مهار کرد. واقعاً جای تعجب است که چرا چنین افرادی این امکانات و فرصت‌ها را در اختیار دارند و کنترل نمی‌شوند. انتظار می‌رود دستگاه‌های مسئول، این جریان‌های افراطی را کنترل و مهار کنند.»
«البته در سوی دیگر، افرادی نیز هستند که از تریبون‌های شخصی خود به گونه‌ای سخن می‌گویند که گویی ایران مقصر اصلی است یا باید در برابر دشمنان به هر خواسته‌ای تن در دهد و نوعی تسلیم‌طلبی را القا می‌کنند. اما تفاوت اینجاست که تعداد این افراد اندک است و دیدگاه شخصی خود را از بسترهای فردی مطرح می‌کنند. در مقابل، کسانی که از تریبون‌های رسمی، فضای جامعه را دوقطبی و مخدوش می‌کنند، تأثیری بسیار گسترده‌تر دارند و باید از ادامه این روند جلوگیری شود؛ زیرا این رفتارها طمع دشمن را افزایش داده و کار مسئولان و دست‌اندرکاران کشور را دشوارتر می‌سازد.»
«آیا وضعیت جنگی ادامه خواهد یافت؟ بازگشت به تفاهم ممکن است؟» مبلغ در پاسخ به این پرسش‌ها می‌گوید: «پیش‌بینی این موضوع بسیار دشوار است؛ زیرا این مسئله به عملکرد هر دو طرف بستگی دارد. یک طرف، آمریکا و اسرائیل هستند که برنامه‌ها، سیاست‌ها، سناریوها و فشارهای خود را دنبال می‌کنند و طرف دیگر، جمهوری اسلامی ایران و تصمیمات و اقدامات آن است.»
«بنابراین نمی‌توان با قطعیت پیش‌بینی کرد که چه اتفاقی خواهد افتاد. حتی اگر ایران همه ملاحظات را رعایت کند، دیپلماسی صحیحی در پیش بگیرد و بر اساس منافع ملی حرکت کند، باز هم تضمینی وجود ندارد که طرف مقابل چگونه رفتار خواهد کرد.»
«آنچه اهمیت دارد این است که ایران هم‌زمان دو اقدام اساسی را دنبال کند؛ نخست، آمادگی کامل برای دفاع در برابر هرگونه تجاوز و شرارت، و دوم، اتخاذ سیاستی جامع که هم منافع ملی را تأمین کند، هم دفاعی مقتدرانه را در نظر داشته باشد و هم تا آنجا که امکان دارد از ادامه جنگ جلوگیری کند.»
ایران باید زمینه صلح پایدار را بدون بهانه دادن به دشمن فراهم آورد
«ایران باید بکوشد بدون دادن کوچکترین بهانه‌ای به دست دشمن، از مسیر مذاکره و دستیابی به نوعی تفاهم سازنده، زمینه شکل‌گیری صلحی پایدار را فراهم کند؛ صلحی که هم آرامش را به جامعه بازگرداند و هم اجازه ندهد کسی به ایران تجاوز کند.»
«همچنین باید با کسانی که در داخل کشور به دنبال ایجاد آشفتگی، دوقطبی‌سازی و آسیب زدن به انسجام ملی هستند، قاطعانه برخورد شود؛ زیرا این نیز بخشی از وظایف مهم کشور در شرایط کنونی است.»
«اما اینکه آیا این اقدامات تضمین می‌کند که تجاوزهای بعدی رخ ندهد، پاسخ منفی است؛ زیرا تصمیم نهایی تنها در اختیار ما نیست و به رفتار دشمنان متجاوز بستگی دارد.»
«مهم این است که ایران بهانه‌ای به دست دشمن ندهد و به گونه‌ای عمل کند که اگر تجاوزها ادامه یافت، افکار عمومی جهان و به‌ویژه مردم ایران به‌روشنی دریابند که با وجود رعایت همه ملاحظات، مصالح و منافع ملی، باز هم این دشمن است که دست به شرارت و تجاوز می‌زند. در چنین شرایطی، مردم نیز با انسجام و یکپارچگی بیشتری در کنار کشور، نظام و نیروهای مدافع خواهند ایستاد و با قدرت بیشتری در برابر تجاوز مقاومت خواهند کرد.»
