نگاهی عمیق به ۱۹ شعار اقتصادی رهبر شهید برای سال‌ها: از اقتدار ملی تا جهش تولید

به گزارش ابرامباد، در این ایام که کشور با یاد و اندیشه‌های رهبر شهید عجین شده است، بازخوانی و تحلیل دیدگاه‌های اقتصادی آن مقام بزرگوار می‌تواند راهگشای مسیر توسعه اقتصادی ایران برای برنامه‌ریزان و عموم مردم باشد.برای درک عمق توجه و اولویتی که ایشان به حوزه اقتصاد می‌دادند، کافیست سیر نامگذاری سال‌ها در دهه‌های اخیر را مورد بررسی قرار دهیم.

نامگذاری سال‌ها به طور رسمی، نخستین بار در سال ۱۳۷۸ توسط رهبر شهید آغاز شد. ایشان در پیام نوروزی آن سال، به مناسبت صدمین سالگرد تولد امام خمینی، آن سال را به نام ایشان مزین کردند و اینگونه سال ۱۳۷۸ به نام «سال امام خمینی» شناخته شد. این رسم از آن زمان تاکنون به صورت یک سنت سالانه ادامه یافته است.
سال ۱۳۷۹ نیز به دلیل تقارن دو عید غدیر در تقویم آن سال، از سوی رهبر شهید به «سال امام علی» نامگذاری شد.

دلایل نامگذاری سال‌ها چه بود؟

غلامعلی حدادعادل پیش از این در پاسخ به این پرسش که چرا سال‌ها نامگذاری می‌شوند، توضیح داده بود: «به نظر می‌رسد فلسفه این کار جلب توجه مردم به یک ارزش خاص و در مقابل، به یک چالش یا مشکل است. بر همین اساس، رهبر شهید با تکیه بر گزارش‌های دریافتی از سراسر کشور، مطالعات گسترده، تجربیات طولانی و درک عمیقی که از معارف اسلامی و قرآنی دارند، و همچنین اشراف کامل بر مسائل کشور، هر ساله ملت را به موضوعی مهم رهنمون می‌شوند.»
وی همچنین در مورد عناصر و مؤلفه‌های مورد توجه رهبر شهید در انتخاب نام سال‌ها گفته بود: «در واقع، این نامگذاری نوعی جمع‌بندی از عوامل مختلف است؛ از جمله آسیب‌های اجتماعی که باید برطرف شوند، ظرفیت‌ها و رویش‌های جدید در جامعه، و حتی گاهی شرایط بین‌المللی یا اقتضائات داخلی نیز در این انتخاب‌ها مؤثر بوده‌اند.»
با بازنگری اسامی سالیان گذشته، می‌توان خطوط اصلی توجهات و دغدغه‌های رهبر شهید را بهتر درک کرد.

عنوان‌های سال‌ها در دهه هشتاد

سال ۱۳۸۰ از سوی رهبر شهید به عنوان «سال اقتدار ملی و اشتغال‌آفرینی» نامگذاری شد. این انتخاب به روشنی نشان‌دهنده اهمیت موضوعات اقتصادی در نگاه ایشان بود. سال ۱۳۸۱ «سال عزت و افتخار حسینی» نام گرفت که به دلیل تقارن دو ماه محرم در آن سال بود. سال‌های ۱۳۸۲ و ۱۳۸۳ نیز رویکرد اقتصادی داشتند؛ سال ۱۳۸۲ «سال خدمت‌گزاری» و سال ۱۳۸۳ «سال پاسخگویی» نامیده شد.
«سال همبستگی و مشارکت عمومی» عنوان سال ۱۳۸۴ بود و سال ۱۳۸۵ به «سال پیامبر اعظم صلی الله علیه و آله» مزین گشت. سال ۱۳۸۶ با نام «اتحاد ملی و انسجام اسلامی» و سال ۱۳۸۷ با عنوان «نوآوری و شکوفایی» شناخته شدند. سال ۱۳۸۸ «سال اصلاح الگوی مصرف» و سال ۱۳۸۹ «سال همت مضاعف و کار مضاعف» بود. در مجموع، در دهه هشتاد، شش عنوان با محوریت مستقیم یا غیرمستقیم اقتصادی از سوی رهبر شهید انتخاب شد که گواه جایگاه ویژه اقتصاد در اندیشه ایشان است.

دهه نود با چه شعارهایی همراه بود؟

با وجود اینکه در دهه هشتاد نیز اقتصاد در نامگذاری سال‌ها برجسته بود و چهار عنوان مستقیم و دو عنوان غیرمستقیم با آن مرتبط بودند، در نخستین سال دهه نود، رهبر شهید عنوان «جهاد اقتصادی» را برگزیدند تا ضرورت مبارزه جدی در جبهه اقتصادی را گوشزد کنند. سال ۱۳۹۱ «سال تولید ملی و حمایت از کار و سرمایه‌ی ایرانی» نام گرفت. سال ۱۳۹۲ «سال حماسه‌ی سیاسی و حماسه‌ی اقتصادی» و سال ۱۳۹۳ «سال اقتصاد و فرهنگ‌ با عزم ملی و مدیریت جهادی» نامگذاری شد.
سال ۱۳۹۴ عنوان «دولت، ملت، همدلی و همزبانی» را به خود دید. ایشان سال ۱۳۹۵ را «سال اقتصاد مقاومتی؛ اقدام و عمل» نامیدند. «اقتصاد مقاومتی؛ تولید و اشتغال» عنوانی بود که رهبر شهید بر سال ۱۳۹۶ نهادند. سال ۱۳۹۷ از سوی ایشان «سال حمایت از کالای ایرانی» نام گرفت و سال‌های ۱۳۹۸ و ۱۳۹۹ نیز به ترتیب «سال رونق تولید» و «سال جهش تولید» نامگذاری شدند.
بدین ترتیب، دهه نود به وضوح دهه تمرکز بر اقتصاد بود، چرا که تمام عناوین ده ساله مستقیماً به مسائل اقتصادی مرتبط بودند.

عناوین قرن جدید (۱۴۰۰ شمسی)

در دورانی که دشمن با تحریم‌های اقتصادی و افزایش فشار، قصد تحت فشار قرار دادن ملت ایران را داشت، رهبر شهید نام «تولید؛ پشتیبانی‌ها، مانع‌زدایی‌ها» را برای سال ۱۴۰۰ برگزیدند. ایشان سال ۱۴۰۱ را «سال تولید؛ دانش‌بنیان و اشتغال‌آفرین» نامیدند و سال ۱۴۰۲ نیز «سال مهار تورم و رشد تولید» نامیده شد.
سال ۱۴۰۳ از سوی رهبری با عنوان «سال جهش تولید با مشارکت مردم» نام گرفت و سال ۱۴۰۴، آخرین سالی که ایشان به نام‌گذاری آن اقدام کردند، «سال سرمایه‌گذاری برای تولید» اعلام شد. از سال ۱۳۷۸ تاکنون، نوزده عنوان از نام‌های انتخابی رهبر شهید مستقیماً به حوزه اقتصادی مرتبط بوده و دو عنوان دیگر نیز به شکلی غیرمستقیم ابعاد اقتصادی را شامل شده‌اند.
این موضوع به خوبی نشان می‌دهد که رهبر شهید تا چه اندازه به اقتصاد اهمیت می‌دادند و دغدغه ایشان در این حوزه تا چه میزان جدی و ریشه‌ای بود. شاید لازم باشد با تعمق بیشتر در این نام‌ها و تلاش برای درک فلسفه پشت هر نامگذاری، گامی جدی از سوی سیاست‌گذاران برای عمل به این رهنمودها و ادای دین به رهبر شهید برداشته شود.

جدول زیر دربردارنده نام‌هایی است که رهبر شهید برای هر سال اعلام کردند.