
به گزارش ابرامباد، تحلیلهای اخیر روزنامه وال استریت ژورنال نشان میدهد که نبردهای جاری در خاورمیانه نه تنها حجم عظیمی از منابع نظامی ایالات متحده را بلعیده، بلکه محدودیتهای تجهیزاتی و زیرساختی این کشور را نیز برجسته کرده است.هماکنون رهبران کشورهای اروپایی و آسیایی با یک پرسش حیاتی روبرو هستند: آیا افول پایههای صنعتی دفاعی، بیثباتیهای استراتژیک و شکافهای سیاسی داخلی در واشنگتن، توان آمریکا را برای مداخله قاطعانه در جبهههای متعدد اروپا، خاورمیانه و شرق آسیا تضعیف کرده است؟
متیو کرونیگ، پژوهشگر ارشد در شورای آتلانتیک، در این باره توضیح میدهد: «قدرت بازدارندگی از دو رکن اصلی، یعنی توانایی و اعتبار، تشکیل میشود. در گذشته، تردیدها بیشتر بر سر اعتبار آمریکا بود که آیا ایالات متحده وارد عمل خواهد شد یا خیر؛ اما اکنون، با انتشار گزارشها درباره تخلیه سریع ذخایر مهمات، چالش اصلی بر سر تواناییهای نظامی آمریکا قرار گرفته است. این وضعیت موجب شده تا دشمنان، واشنگتن را ضعیفتر از گذشته تصور کنند.»
ذخایر استراتژیک در سراشیبی و هشدارهای مراکز نظامی
کارشناسان نظامی تخمین زدهاند که در برخی از دستهبندیهای کلیدی تسلیحاتی، ذخایر آمریکا به شکل نگرانکنندهای کاهش یافته و بازسازی آنها ممکن است سالها به طول انجامد.
بر اساس گزارش مرکز مطالعات استراتژیک و بینالمللی، ایالات متحده بیش از نیمی از ذخایر سامانههای پدافندی پاتریوت و تاد خود را که پیش از جنگهای اخیر در اختیار داشت، مصرف کرده است. همچنین، حدود یکسوم از موشکهای کروز دوربرد مانند تاماهاوک و JASSM شلیک شدهاند.
همزمان، بررسیهای شورای روابط خارجی هشدار میدهد که «پایگاه تسلیحاتی آمریکا تحلیل رفته و دیگر ظرفیت بازدارندگی در برابر حمله احتمالی چین به تایوان را ندارد.» این گزارش تاکید میکند که واشنگتن باید فوراً تولید انبوه موشکهای دقیق را به وضعیت جنگی برساند، چرا که انتظار تا زمان وقوع درگیری، بسیار دیر خواهد بود.
در واکنش به این گزارشها، آنا کلی، معاون سخنگوی کاخ سفید، هرگونه کمبود تسلیحاتی را رد کرده و اظهار داشت: «نیروهای نظامی ایالات متحده مهمات و ذخایر کافی برای تحقق اهداف استراتژیک دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا را در اختیار دارند و عملیاتهای اخیر نشان داد که تعدی به آمریکا چه پیامدهایی دارد.»
همچنین، شان پارنل، سخنگوی ارشد پنتاگون، تاکید کرد: «ادعاهای مبنی بر کمبود مهمات در آمریکا نادرست است و ارتش آمریکا همچنان قویترین نیروی رزمی روی زمین باقی مانده است.»
با این وجود، یون سان، مدیر برنامه چین در مرکز استیمسون، معتقد است انکار واشنگتن قابل پیشبینی است: «آمریکا هرگز کمبود مهمات خود را تایید نخواهد کرد، اما بازدارندگی در نگاه ناظران تعریف میشود. اگر تایوان احساس کند آمریکا توان و اراده دفاع از آن را ندارد، ممکن است تسلیم فشارهای پکن شود.»
چالش موشکهای بالستیک و عدم توازن در تولید دفاعی
یکی از حادترین ابعاد بحران دفاعی غرب، نابرابری چشمگیر میان حجم تولید موشکهای بالستیک توسط کشورهای رقیب و ظرفیت تولید رهگیرهای پدافندی در کشورهای غربی است.
به گفته جان بو، استاد گروه مطالعات جنگ در کینگز کالج لندن، نقص در ذخایر رهگیرهای موشکی، تبعات مستقیمی بر امنیت خاورمیانه، اروپا و آسیا گذاشته است. گزارشها نشان میدهد تنها روسیه در حال حاضر ماهیانه بیش از ۱۰۰ موشک بالستیک و به همین تعداد موشک کروز تولید میکند. این میزان تولید از سوی جبهه مقابل غرب، چندین برابر کل ظرفیت ساخت رهگیرهای پدافندی در غرب است؛ به ویژه با توجه به این اصل نظامی که برای انهدام هر موشک بالستیک معمولاً به دو یا سه موشک رهگیر نیاز است.
نیکو لانگه، مقام سابق وزارت دفاع آلمان و مدیر اندیشکده ایریس، این وضعیت را یک خطای استراتژیک در برنامهریزی غرب میداند: «دشمنان ما در شرایط جنگی فکر و تولید میکنند، اما ما در غرب با قوانین زمان صلح و بر اساس محاسبات سود شرکتها عمل میکنیم. آنها در تولید موشک بالستیک مشکلی ندارند، اما ما در تولید پدافند با بحران روبهرو هستیم.»
سامانههای پدافندی پیشرفته مانند PAC-3 MSE بسیار پیچیده و گرانقیمت هستند و تنها تعداد انگشتشماری از شرکتها توان ساخت آنها را دارند. شرکت لاکهید مارتین اعلام کرده که سال گذشته ۶۲۰ فروند از این رهگیرها را تحویل داده که افزایشی ۲۰ درصدی را نشان میدهد، اما این آمار در مقایسه با مصرف بالای آنها در اوکراین و خاورمیانه ناچیز است.
بیاعتمادی متحدان اروپایی و تغییر موازنه در منطقه خلیج فارس
تاثیر این فرسایش نظامی در اروپا و خاورمیانه کاملاً ملموس است. در اروپا، اتکای دیرینه به چتر امنیتی آمریکا متزلزل شده است. رودریش کیزهوتر، نماینده پارلمان آلمان و سرهنگ بازنشسته، به صراحت میگوید: «به صورت غیررسمی همه میدانیم که آمریکا امنیت خود را برای کشورهای بالتیک یا آلمان به خطر نخواهد انداخت. چتر هستهای و پدافندی آمریکا دیگر وجود ندارد.»
در منطقه خلیج فارس نیز کشورهایی مانند عربستان سعودی با ازسرگیری عملیاتهای گسترده علیه ایران مخالفت کردهاند، زیرا ذخایر رهگیرهای آنها برای محافظت از زیرساختهای حیاتی انرژی در برابر حملات موشکی کافی نیست.
برخی کارشناسان مانند فابیان هوفمان، پژوهشگر ارشد در مؤسسه نروژی مطالعات دفاعی، معتقدند که سامانههای پدافند بالستیک به شکلی که پیشتر طراحی شده بودند، در عمل پاسخگوی جنگهای نوین نیستند: «حتی بازیگران ضعیفتر نیز اکنون موشکهای بالستیک نقطهزن در اختیار دارند و توان مالی و صنعتی ایالات متحده نیز پاسخگوی جبران این ضعف ساختاری نیست.»
با این حال، لودویک هود، پژوهشگر ارشد در مؤسسه هادسون، بر این باور است که آشکار شدن این نقاط ضعف در برابر تهدیدات خاورمیانه میتواند زنگ هشداری لازم برای غرب باشد تا پیش از وقوع درگیریهای استراتژیک بزرگتر، پایههای صنعتی و دفاعی خود را بازسازی کند.



