به گزارش ابرامباد، اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه، در یک مصاحبه تلویزیونی، به گمانه‌زنی‌ها و اتهامات رسانه‌ای علیه نیروهای مسلح کشورمان مبنی بر نقض تفاهم‌نامه‌ها واکنش نشان داد.وی تأکید کرد که میل به خودانتقادی بیجا، یکی از نشانه‌های جنگ روانی دشمن است. بقائی اظهار داشت: واقعیت‌های تاریخی به حدی واضح هستند که نیازی به توضیح ندارند. ما در حال تعامل با طرفی هستیم که سابقه پیمان‌شکنی آن، نه تنها برای ملت ایران، بلکه برای کل جامعه جهانی کاملاً مشهود است؛ خروج یک‌جانبه و بی‌دلیل آمریکا از برجام در سال ۲۰۱۸ که مورد تأیید قطعنامه فصل هفتم شورای امنیت بود، بهترین شاهد این مدعاست.
سخنگوی دستگاه دیپلماسی با اشاره به رویکرد خصمانه طرف مقابل در ماه‌های اخیر، متذکر شد: اگر بخواهیم رخدادها را از یاد ببریم و شرایط را به صورت مقطعی تحلیل کنیم، در حق خود و مردم ظلم کرده‌ایم. وی افزود، در یک بازه زمانی کمتر از نُه ماه، جمهوری اسلامی ایران دو مرتبه، دقیقاً در میانه مذاکرات دیپلماتیک، مورد حملات و تجاوزات نظامی قرار گرفت. چگونه می‌توان این حقایق تلخ را نادیده گرفت؟
بقائی در توضیح ادعای تعرض به سه شناور و استفاده ابزاری از آن برای برهم زدن توافقات، اظهار داشت: پیرامون این ادعاها، هیچ جزئیات و مستندات تأییدشده‌ای وجود ندارد و ابهامات جدی درباره صحت و چگونگی وقوع آن مطرح است. حتی اگر فرض کنیم چنین رخدادی واقعیت داشته باشد، چگونه می‌توان تفاهم‌نامه‌ای را که پس از هفته‌ها مذاکره فشرده و یک جنگ آسیب‌زا به دست آمده، با چنین بهانه‌ای زیر پا گذاشت؟ وی با اشاره به ادعای طرف مقابل مبنی بر تعلق این شناورها به سه کشور منطقه، پرسید: با توجه به آگاهی این کشورها از بند ۵ یادداشت تفاهم و ناامنی مسیر جنوبی، چرا در شرایطی که ایران تمهیدات لازم برای عبور ایمن را فراهم کرده بود، به کشتی‌هایشان اجازه تردد از مسیر ناامن را دادند؟ آیا این عملیات بدون هماهنگی با سنتکام انجام شده است؟
وی در پایان، واکنش ایالات متحده را نامتناسب خواند و تأکید کرد: حتی در صورت نقض احتمالی تفاهم‌نامه، مکانیزم‌هایی برای بررسی و گفت‌وگو پیش‌بینی شده بود. این که طرف مقابل بلافاصله تفاهم را پایان‌یافته تلقی کند، محاصره دریایی را از سر گیرد و تمام تعهداتش را نقض کند، به وضوح نشان می‌دهد که این عمل، واکنشی غیرمتعارف و از پیش برنامه‌ریزی‌شده بوده است. واشنگتن از قبل به دنبال بهانه‌ای بود تا از توافقی که به نفعش نبود، خارج شود.
در بخش دیگری از این گفتگو، سخنگوی وزارت امور خارجه پیرامون سفر قریب‌الوقوع وزیر کشور پاکستان به تهران و گمانه‌زنی‌ها درباره احتمال حمل پیامی از جانب آمریکا، توضیحاتی ارائه داد. او اظهار داشت: روابط ما با کشور همسایه، پاکستان، همواره رو به گسترش بوده و در ماه‌های اخیر در تمامی ابعاد بهبود یافته است. سیاست همسایگی ما بر پایه استفاده از تمامی اشتراکات فرهنگی و تاریخی برای تحکیم این روابط استوار است.
بقائی هرگونه ابتکار عمل یا پیام خاص از سوی آمریکا در این سفر را تکذیب کرد و افزود: این سفر کاملاً در چارچوب مسائل دوجانبه صورت می‌گیرد و احتمال حضور یکی از وزرای اقتصادی پاکستان نیز وجود دارد. هدف اصلی آن، پیگیری توافقات گذشته میان دو کشور، به ویژه مصوبات سران است. اگرچه پاکستان به عنوان یک میانجی، ممکن است از فرصت دیدار برای طرح مسائل منطقه‌ای استفاده کند، اما در حال حاضر بحثی مبنی بر حمل پیام یا طرحی مشخص از سوی آمریکا مطرح نیست.
در پاسخ به این سؤال که آیا واشنگتن به شروط سه‌گانه تهران واکنشی نشان داده است یا خیر، سخنگوی دستگاه دیپلماسی توضیح داد: آنچه ایران مطرح کرده، در واقع همان مطالبات اساسی مذاکرات و تفاهم ۲۸ خرداد ماه است که ایالات متحده بدون هیچ توجیهی از آن عقب‌نشینی کرد. خواست ایران مبنی بر رفع کامل تحریم‌ها و پایان محاصره دریایی همچنان پابرجا است. تا زمانی که محاصره دریایی ادامه دارد، این یک اقدام تجاوزکارانه آشکار محسوب می‌شود و بدون تحقق این شروط، بحث از پایان مناقشات یا عادی‌سازی وضعیت در منطقه بی‌معنی خواهد بود.
همچنین، بقائی در خصوص اهمیت توافقات اخیر با عمان برای ایجاد کریدورها و مسیرهای تردد دریایی امن در معادلات دیپلماتیک گفت: تفاهم میان ایران و عمان، به عنوان دو کشور دارای ساحل در تنگه هرمز، باید از سوی همه بازیگران منطقه‌ای و بین‌المللی یک فرصت حقیقی تلقی و مورد احترام قرار گیرد.
وی افزود: این دو کشور در طول چندین هفته مذاکرات مستمر، مشخصات دقیق یک مسیر دریایی امن برای کشتیرانی تجاری را تدوین کرده‌اند. قرار بر این بود که نتایج این توافقات در نشست صلاله با دیگر کشورهای منطقه نیز به اشتراک گذاشته شود.
سخنگوی وزارت امور خارجه در ادامه به سرنوشت توافقات فنی میان تهران و مسقط اشاره کرد و گفت: اگرچه فرصت ارائه نتایج مذاکرات چند هفته‌ای دو کشور درباره مسیر ایمن کشتیرانی تجاری در نشست صلاله به نوعی از دست رفت، اما این مسئله از ارزش تلاش‌ها و دستاوردهای ایران و عمان نمی‌کاهد. این تفاهم بر سر تعیین مسیر امن حاصل شده و به طور طبیعی، هرگونه تدابیر و سازوکار معتبر آتی برای کشتیرانی در منطقه، متکی بر همین اقداماتی خواهد بود که ایران و عمان به عنوان کشورهای ساحلی انجام داده‌اند.
در مورد پیام منتشرشده از سوی وزارت امور خارجه پاکستان درباره گفت‌وگوی تلفنی وزیر امور خارجه ایران، سید عباس عراقچی، و سناتور محمد اسحاق‌دار، معاون نخست‌وزیر و وزیر امور خارجه پاکستان، سخنگو اظهار داشت: وزرای خارجه دو کشور پیوسته در مورد مسائل گوناگون منطقه‌ای و دوجانبه در تماس و رایزنی نزدیک هستند. وی افزود: بر اساس برنامه‌ریزی‌ها، دو طرف توافق کرده‌اند در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل متحد در نیویورک با یکدیگر دیدار و گفتگو کنند.
سخنگوی دستگاه دیپلماسی تأکید کرد که علاوه بر شرکت فعال در نشست‌های اصلی مجمع عمومی، برنامه‌ریزی‌های گسترده‌ای برای مشاوره‌های دوجانبه با مقامات کشورهای مختلف صورت گرفته است. دیدار با وزیر امور خارجه پاکستان نیز در همین راستا و به منظور بررسی طیف وسیعی از روابط دوجانبه و تحولات بین‌المللی انجام خواهد شد.
سخنگوی وزارت امور خارجه، در پاسخ به نگرانی‌هایی مبنی بر اینکه مبادا ادبیات دیپلماتیک این تصور غلط را ایجاد کند که اوضاع به سمت تنش‌زدایی پیش می‌رود، در حالی که آمریکا حاضر به عقب‌نشینی نیست، اظهار داشت: ما همگی این نگرانی مشترک را داریم که برداشت طرف مقابل با آنچه مد نظر ماست، متفاوت باشد؛ لذا باید صرفاً پیام اقتدار و قدرت را منتقل کنیم که مبتنی بر واقعیت‌های موجود است.
او درباره علت حضور هیئت عالی‌رتبه ایران در سازمان ملل توضیح داد: حضور در نیویورک برای نمایندگان ایران به هیچ وجه جذابیتی ندارد؛ اما این محل، سنگری است که نباید خالی بماند. شرکت جمهوری اسلامی ایران در مجمع عمومی سازمان ملل یک حق قانونی است، نه لطف دیگران؛ زیرا ایران یکی از پنجاه کشور بنیان‌گذار این سازمان به شمار می‌رود.
سخنگوی دستگاه دیپلماسی با اشاره به گذشت هفت ماه از تقابل‌ها و اقدامات خصمانه علیه کشورمان، افزود: وظیفه ماست که در این رویداد مهم بین‌المللی حضور یابیم تا صدای حقانیت مردم ایران را به جهانیان برسانیم. این در حالی است که طرف مقابل از هر ابزاری برای جلوگیری از حضور هیئت ایرانی بهره برد؛ از اظهارات سخیف و فضاسازی‌های رسانه‌ای گرفته تا سوءاستفاده از تعهداتش به عنوان میزبان، از جمله تأخیر یا عدم صدور ویزا برای برخی اعضای هیئت.
وی در پایان تأکید کرد: این کارشکنی‌ها و تبلیغات منفی هرگز مانع از احقاق حق مشروع ما برای شرکت در این نشست و تبیین مواضع مقتدرانه جمهوری اسلامی ایران و ملت بزرگمان نخواهد شد. ما با آمادگی کامل در این رویداد جهانی شرکت کرده و مواضع اصولی کشور را با صراحت بیان خواهیم کرد.
در پاسخ به پرسش پایانی مجری درباره علت عدم استفاده از حضور مقامات عمان و کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس در مجمع عمومی سازمان ملل برای نهایی کردن تفاهمات اخیر و جلوگیری از نیاز به نشست‌های منطقه‌ای جداگانه و ارسال سیگنال‌های منفی به بازار نفت، سخنگو گفت: فرصتی که قرار بود در نشست صلاله محقق شود، متأسفانه توسط دیگران گرفته شد؛ در حالی که جمهوری اسلامی ایران حسن نیت کامل خود را در این مسیر نشان داده و تفاهم میان ایران و عمان نیز نهایی شده بود.
وی با تأکید بر اهمیت برداشتن گام‌های عملی برای پایداری ثبات در خلیج فارس، تصریح کرد: اگر بر این باوریم که نهایتاً باید با کشورهای منطقه به سازوکارهای اعتمادساز دست یابیم، باید از اقدامات عینی و عملی شروع کنیم. ابتکار مشترک ایران و عمان دقیقاً گامی عملی بود تا این دو کشور ساحلی، توافق خود را در زمینه تعیین مسیر ایمن تردد دریایی به اطلاع دیگران رسانده و این امر، مبنایی برای توافقات آتی میان کشورهای منطقه فراهم آورد.
سخنگوی دستگاه دیپلماسی درباره امکان استفاده از فرصت رایزنی‌های دیپلماتیک در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل اظهار داشت: بهره‌برداری از حضور کشورهای ذی‌ربط در نیویورک برای پیشبرد این اهداف، قطعاً یک امکان و گزینه محسوب می‌شود. اما تحقق آن نیازمند بررسی است تا مشخص شود آیا طرف‌های مقابل نیز از چنین آمادگی و اراده‌ای برخوردارند یا خیر.
