به گزارش ابرامباد، سید عباس عراقچی، وزیر خارجه کشورمان، در یادداشتی که اخیراً در یکی از رسانه‌های قرقیزستان به انتشار رسید، به تحلیل عمیقی از جایگاه و نفوذ رو به گسترش سازمان همکاری شانگهای در شکل‌گیری نظم نوین جهانی پرداخت. او ضمن تاکید قاطع بر محکومیت هرگونه تعدی به حاکمیت و تمامیت ارضی ایران، تصریح کرد که دوران اقدامات یک‌جانبه به پایان رسیده و هرگونه تلاش در این راستا با پاسخ هماهنگ و جمعی قدرت‌های منطقه‌ای مواجه خواهد شد.
تحول شانگهای: از سازمانی منطقه‌ای به قدرتی جهانی
سازمان همکاری شانگهای در دو دهه اخیر، مسیری چشمگیر را از یک نهاد با تمرکز بر امنیت منطقه به یکی از مهم‌ترین و اثرگذارترین سازوکارهای چندجانبه در عرصه بین‌المللی پیموده است. این سازمان در حال حاضر با ۱۰ کشور عضو اصلی، سه کشور ناظر و چندین شریک گفت‌وگو، بیش از سه و نیم میلیارد نفر از جمعیت جهان را تحت پوشش دارد و تقریباً یک‌چهارم تولید ناخالص داخلی جهانی را به خود اختصاص داده است.
افزایش نقش این سازمان در تأمین امنیت جمعی، گسترش همکاری‌های اقتصادی و تنظیم معادلات پیچیده ژئوپلیتیکی در منطقه اوراسیا، آن را به ستونی محوری در نظم منطقه‌ای تبدیل کرده است. جمهوری اسلامی ایران نیز با درک صحیح از پتانسیل عظیم این سازمان و با طی کردن روندی حساب‌شده، سرانجام در ژوئیه ۲۰۲۳ به عضویت کامل آن درآمد. این رویداد مهم، افق‌های تازه‌ای را برای همگرایی‌های جمعی و تقویت موقعیت استراتژیک ایران گشوده است.
تقدیر از میزبانی شایسته قرقیزستان
لازم است از تلاش‌های جمهوری قرقیزستان برای برگزاری موفقیت‌آمیز نشست وزیران امور خارجه در شهر زیبای چولپون‌آتا قدردانی شود. این نشست با برنامه‌ریزی دقیق، بستر مناسبی را برای هماهنگی مؤثر میان کشورهای عضو پیش از اجلاس سران فراهم آورد.
همچنین، مراتب سپاس و قدردانی خود را از رئیس‌جمهور و وزیر امور خارجه جمهوری قرقیزستان، به عنوان میزبانان اصلی اجلاس سران سال ۲۰۲۶، ابراز می‌کنیم. انتخاب شهر تاریخی بیشکک برای میزبانی این رویداد حیاتی، نشان‌دهنده نقش برجسته قرقیزستان در همگرایی منطقه‌ای و تعهد عملی این کشور به پیشبرد اهداف سازمان همکاری شانگهای است.
مبارزه با تروریسم و جرائم سازمان‌یافته: ستون فقرات ثبات
ساختار منطقه‌ای مبارزه با تروریسم (RATS) در سازمان همکاری شانگهای، یکی از ارکان اصلی ثبات به شمار می‌رود. این بازوی اجرایی سازمان، نقشی حیاتی در مقابله با تهدیدات امنیتی ایفا می‌کند. برگزاری رزمایش‌های مشترک، تبادل اطلاعات و هماهنگی عملیاتی بین نهادهای امنیتی کشورهای عضو، از جمله دستاوردهای مهم این نهاد تخصصی است. ارتقای جایگاه این ساختار به مرکزی جامع برای مقابله با تهدیدات امنیتی، گامی بلند در مسیر تقویت امنیت منطقه‌ای محسوب می‌شود.
جمهوری اسلامی ایران، با تکیه بر تجربه ارزشمند خود در مبارزه با قاچاق مواد مخدر، تروریسم تکفیری و جرائم سازمان‌یافته فراملی، قادر است نقش کلیدی در تقویت این رکن اساسی سازمان ایفا کند. برگزاری موفقیت‌آمیز رزمایش ضدتروریستی «سجاد-۲۰۲۵» در خاک ایران و مشارکت فعال نیروهای مسلح کشورهای عضو، گواه روشنی بر اعتماد اعضا به قابلیت‌های امنیتی جمهوری اسلامی ایران و اراده جدی تهران برای همکاری جمعی در راستای تأمین ثبات پایدار در منطقه است.
محکومیت قاطع تعرض به حاکمیت ایران
سازمان همکاری شانگهای در مواجهه با تهدیدات خارجی علیه اعضای خود، همواره رویکردی اصولی و مبتنی بر همبستگی را در پیش گرفته است. در بیانیه پایانی اجلاس سپتامبر ۲۰۲۵، کشورهای عضو با قاطعیت هرگونه اقدام نظامی علیه جمهوری اسلامی ایران را محکوم کردند و آن را مغایر با اصول حقوق بین‌الملل، منشور ملل متحد و تعرضی آشکار به حاکمیت و تمامیت ارضی ایران دانستند.
این موضع یکپارچه، علاوه بر نمایش همبستگی عمیق اعضای سازمان با ایران، پیامی روشن به کانون‌های قدرت جهانی ارسال کرد: سازمان همکاری شانگهای در دفاع از امنیت اعضای خود و حراست از قواعد نظم بین‌المللی، رویکردی واحد و منسجم دارد. چنین اجماعی، وزن سیاسی این سازمان را در معادلات جهانی ارتقا داده و به وضوح نشان می‌دهد که دوران اقدامات یک‌جانبه، با پاسخ هماهنگ و جمعی قدرت‌های منطقه‌ای مواجه خواهد شد.
چشم‌انداز همکاری‌های اقتصادی و توسعه منطقه‌ای
با نگاهی به آینده، گسترش همکاری‌های اقتصادی و ایجاد زیرساخت‌های مشترک، از مهم‌ترین افق‌های پیش روی سازمان همکاری شانگهای به شمار می‌آید. پیشنهاد جمهوری اسلامی ایران برای تأسیس بانک توسعه سازمان همکاری شانگهای و ارائه طرح‌های عملی در این زمینه، می‌تواند بستر مالی و پولی لازم را برای تسهیل تجارت و سرمایه‌گذاری میان کشورهای عضو فراهم آورد.
همچنین، توسعه کریدورهای ترانزیتی شمال–جنوب و شرق–غرب با محوریت ایران، به تسریع اتصال شبکه‌های حمل‌ونقل و انرژی میان اعضا کمک شایانی خواهد کرد. همکاری در بخش‌های کشاورزی، فناوری اطلاعات، انرژی‌های تجدیدپذیر و گردشگری نیز از ظرفیت‌های ارزشمندی است که با برنامه‌ریزی مشترک و بهره‌گیری از موقعیت جغرافیایی منحصر به فرد ایران در قلب اوراسیا، می‌تواند زمینه‌ساز شکوفایی اقتصادی منطقه و ارتقای سطح رفاه ملت‌های عضو شود.
بی‌تردید سازمان همکاری شانگهای، با تکیه بر اراده سیاسی اعضا و بهره‌گیری از قابلیت‌های مکمل یکدیگر، با اطمینان در مسیر تحقق صلح، امنیت و توسعه پایدار گام برخواهد داشت و جمهوری اسلامی ایران نیز با موقعیت راهبردی خود، نقشی محوری و بی‌بدیل در این حرکت جمعی ایفا خواهد کرد.
