به گزارش ابرامباد، فرامرز ناطقی الهی، عضو هیئت علمی پژوهشگاه بین‌المللی زلزله‌شناسی و مهندسی زلزله، در واکنش به نگرانی‌های فزاینده درباره لرزش‌های اخیر زمین در مناطق مختلف کشور توضیح داد که این رخدادها پدیده‌هایی غیرمعمول نیستند و بخشی جدایی‌ناپذیر از طبیعت زمین‌شناسی ایران و جهان محسوب می‌شوند.او تاکید کرد که زلزله‌ها همواره با شدت‌های گوناگون در حال وقوع بوده‌اند.
وی در ادامه سخنان خود یادآور شد: بررسی تاریخچه لرزه‌نگاری هر سال نشان می‌دهد که در دوره‌های مختلف، زمین‌لرزه‌هایی با بزرگی‌های متفاوت به ثبت رسیده‌اند. با این حال، در شرایط کنونی و به دلیل حساسیت‌های اجتماعی ناشی از رویدادهای جاری در کشور، توجه و واکنش مردم به این لرزش‌ها به شکل قابل‌توجهی افزایش یافته است.
ماهیت زلزله‌های اخیر: رخدادهایی تکراری، نه غیرعادی
این متخصص زلزله‌شناسی به سوابق تاریخی اشاره کرد و افزود که در سال‌های گذشته نیز زمین‌لرزه‌هایی با مشخصات مشابه تجربه شده‌اند. این زمین‌لرزه‌ها ممکن است دقیقاً در کانون‌های قبلی رخ نداده باشند و با تغییرات جزئی در بزرگی یا مکان همراه باشند، اما ماهیت آن‌ها تفاوتی با گذشته ندارد.
ناطقی الهی تصریح کرد: جایگاه جغرافیایی ایران در محل تلاقی صفحات تکتونیکی، این کشور را به سرزمینی با گسل‌های فعال متعدد تبدیل کرده است. این فشارهای مداوم زیرزمینی، عامل اصلی وقوع مکرر زلزله در سراسر این منطقه است.
افزایش نگرانی‌های عمومی؛ ارتباط با حملات و بمباران‌ها؟
عضو هیئت علمی پژوهشگاه زلزله‌شناسی خاطرنشان کرد که بخش عمده‌ای از حساسیت‌های اخیر مردم از پیامدهای حملات، بمباران‌ها و موشک‌باران‌های اخیر نشأت می‌گیرد. برخی افراد این وقایع نظامی را با پدیده زلزله مرتبط می‌دانند، در حالی که از دیدگاه علمی، ارتباطی میان این دو وجود ندارد. در هفته‌های اخیر، سوالات متعددی در این خصوص مطرح شده است، اما حقیقت این است که هیچ رخداد غیرعادی خاصی در زمینه لرزه‌خیزی در جریان نیست.
او هشدار داد: ما به عنوان ساکنان فلات ایران، نباید از واقعیت زلزله غافل شویم. این پدیده جزء جدایی‌ناپذیر طبیعت سرزمینی است که در آن زندگی می‌کنیم و وقوع زمین‌لرزه با هر بزرگی، در هر نقطه‌ای از این منطقه، همواره محتمل است.
تهران و لرزش‌های پنهان روزانه
ناطقی الهی به وضعیت تهران اشاره کرد و گفت: پایتخت کشور نیز هر روز شاهد لرزش‌های کوچک متعددی با بزرگی حدود دو ریشتر است. این زمین‌لرزه‌ها اغلب در اخبار بازتاب نمی‌یابند، زیرا انتشار گسترده آن‌ها می‌تواند به ایجاد وحشت بی‌مورد در جامعه دامن بزند.
فرصت طلایی مقاوم‌سازی کشور به فراموشی سپرده شده است
این متخصص تاکید کرد که در سراسر کشور، حتی در مناطقی که سابقه کمتری از زلزله‌های بزرگ دارند، باید نگرانی جدی نسبت به این مخاطره وجود داشته باشد.
او با انتقاد از عملکرد مسئولان افزود: متاسفانه، پس از زلزله‌های ویرانگری همچون رودبار-منجیل، بم، کرمانشاه و سایر لرزش‌های دوره‌ای، فرصت‌های ارزشمند بسیاری برای مقاوم‌سازی و برنامه‌ریزی جامع در برابر زلزله از دست رفته است.
وی تصریح کرد: نیاز بود تا با افزایش دقت در ساخت‌وسازها، تقویت زیرساخت‌ها و پیش‌بینی تمهیدات لازم، کشور در برابر این پدیده طبیعی ایمن‌تر شود. اما به دلایل گوناگون، از جمله ملاحظات مالی و هزینه‌بر بودن این اقدامات، این مهم به طور جدی پیگیری نشده است.
ناطقی الهی تاکید کرد که با وجود این چالش‌ها، تدوین و اجرای برنامه‌های جدی و موثر برای مقابله با زلزله در سطح ملی، امری حیاتی و غیرقابل چشم‌پوشی است.
زلزله‌های کوچک؛ بی‌ارتباط با بمباران و نیاز به آمادگی برای زلزله واقعی
در پایان، ناطقی الهی مجدداً به مردم توصیه کرد که نگران زلزله‌های کوچک نباشند و آن‌ها را با وقایع نظامی یا بمباران‌ها ارتباط ندهند؛ زیرا حتی قدرتمندترین بمب‌ها نیز توانایی فعال کردن یک گسل و ایجاد زلزله‌ای جدی را ندارند.
او از مسئولان خواست تا به جای تمرکز بر نگرانی‌های بی‌مورد، به این بیندیشند که چگونه باید برای “زلزله واقعی” که ممکن است هر لحظه رخ دهد، برنامه‌ریزی دقیق و آمادگی کامل داشته باشند.
این لرزه‌شناس باتجربه خاطرنشان کرد: متخصصان این حوزه با بیش از چهار دهه تجربه، همواره در انتظار وقوع یک زلزله بزرگ، موسوم به “زلزله آخرالزمانی”، با بزرگی هفت ریشتر یا بیشتر در تهران بوده‌اند.
ناطقی الهی در پایان سخنانش، بر لزوم افزایش توجه و جدیت حکمرانان و مسئولان کشور نسبت به اهمیت راهبردی این مسئله تاکید کرد.
