به گزارش ابرامباد، اظهارات اخیر محسن زنگنه، نماینده تربت حیدریه، که ابتدا با مطرح کردن موضوع «واگذاری بیش از ۱۱۰ هکتار از خاک ایران به افغانستان» در محافل خبری منتشر شد، واکنش‌های گسترده‌ای را به دنبال داشت.آقای زنگنه در توضیحاتی که متعاقباً ارائه داد، روشن ساخت که این مسئله در چارچوب یک تفاهم‌نامه با جمهوری اسلامی ایران است. او اشاره کرد که بندر چابهار برای افغانستان و کشورهای آسیای میانه، به خصوص با توجه به نبود مسیر دریایی مستقیم برای آن‌ها، نقش حیاتی در اتصال به آب‌های خلیج فارس و دریای آزاد از طریق دریای عمان ایفا می‌کند. بنابراین، طبق توافق صورت‌گرفته، قرار است ۱۰ هکتار زمین در خود بندر چابهار و حدود ۱۰۰ هکتار دیگر در منطقه آزاد چابهار برای سرمایه‌گذاری کشور افغانستان تخصیص یابد.
در همین راستا، معین‌الدین سعیدی، نماینده سابق مردم چابهار در مجلس شورای اسلامی، در واکنش به سخنان محسن زنگنه، انتقادات تندی را مطرح کرد. او بیان داشت که آقای زنگنه این موضوع را با ذوق و شوق فراوان به عنوان خبری خوش برای هر دو ملت ایران و افغانستان عنوان کرده بود، در حالی که ما پیش از این تجربه ناخوشایند سرمایه‌گذاری هندی‌ها در بندر چابهار را به خاطر داریم که عملاً هیچ سرمایه‌گذاری واقعی‌ای را به دنبال نداشت.
سعیدی در ادامه افزود که این اراضی دارای پتانسیل‌های عظیم سرمایه‌گذاری هستند، اما متأسفانه در گذشته شاهد واگذاری‌هایی بوده‌ایم که به تولید و توسعه منجر نشده‌اند. وی با تأکید بر حساسیت‌های کنونی جامعه نسبت به انتقال اراضی به اتباع خارجی، نگرانی‌هایی را در این خصوص ابراز داشت. از سوی دیگر، فرآیندها و رویه‌های لازم برای این واگذاری و چگونگی آن هنوز نامشخص است. به وضوح معلوم نیست که آیا این زمین‌ها تحت مالکیت طرف افغانستانی قرار می‌گیرند یا صرفاً حق بهره‌برداری به آن‌ها داده می‌شود، که این ابهامات باید رفع شوند.
سعیدی صراحتاً از نماینده تربت حیدریه درخواست کرد که به اراضی چابهار کاری نداشته باشد و ابتدا بر واگذاری زمین‌های حوزه انتخابیه خود تمرکز کند. او در این باره اظهار داشت: «من معتقدم این برادر فاضل و دانشمند من، که نماینده تربت حیدریه و از نظر جغرافیایی بسیار به مرز افغانستان نزدیک است، ابتدا محبت کرده و همان اراضی واقع در حوزه انتخابیه خود را برای مردم فراهم آورند و در این زمینه به اراضی چابهار ورود نکنند.»
نماینده سابق چابهار با تأکید بر لزوم شفاف‌سازی در این مسئله، از استاندار سیستان و بلوچستان، مدیرعامل منطقه آزاد و سایر مسئولان استانی خواست تا به مردم توضیح دهند که آیا چنین طرحی مطرح است و اگر بله، به چه شکل اجرا خواهد شد. او افزود که اگر قرار است واگذاری صورت گیرد، باید قالب آن مشخص شود، حساسیت‌های عمومی رعایت گردد و تمامی فرآیندهای قانونی مورد توجه قرار گیرد.
سعیدی ادامه داد: «به نظر من، مطرح شدن این موضوع با این شور و هیجان از سوی برادر فاضل و دانشمند بنده، تنها به ایجاد تشنج و التهاب در جامعه منجر شده است. اکنون شاهد واکنش‌های شدید مردمی نسبت به این مسئله هستیم. توضیحات آقای زنگنه نیز امروز مطلقاً نتوانست نگرانی‌ها و ابهامات موجود را رفع کند. از این رو، مسئولان استان باید در این باره شفاف‌سازی کنند تا خدای‌ناکرده، با توجه به شرایط خاص استان سیستان و بلوچستان، این موضوع به تشنج‌های بیشتری دامن نزند.»
سعیدی در خصوص تفاهم ایران و افغانستان برای سرمایه‌گذاری و تجارت در دوران تحریم‌های دریایی خاطرنشان کرد: «شرایط تحریم‌های اقتصادی و محاصره اخیر از سوی دشمنان، بیش از پیش اهمیت استراتژیک منطقه چابهار را برجسته ساخته است. بخش عمده واردات کالاهای اساسی کشور از طریق مرز ریمدان صورت می‌گیرد. بنابراین، ظرفیت‌های چابهار و پهنه جنوبی استان سیستان و بلوچستان کامل و بی‌نظیر است و این منطقه می‌تواند در شرایط دشوار، حتی نجات‌بخش کشور باشد.»
نماینده سابق چابهار تأکید کرد که مشارکت دادن یک کشور خارجی در این زمینه و واگذاری زمین به گونه‌ای که مالکیت آن به دست طرف خارجی بیفتد، موضوعی است که در گذشته تجربه موفقی از آن نداشته‌ایم.
وی افزود: «اگر برادر گرامی ما به جای طرح شتاب‌زده این موضوع، بر لزوم سرمایه‌گذاری کشور افغانستان در چابهار تأکید می‌کردند، هیچ ایرادی نداشت. اما مطرح کردن بحث مالکیت ۱۰۰ هکتار زمین در منطقه آزاد برای طرف افغانستانی، نه تنها مشکلی را حل نخواهد کرد، بلکه حساسیت‌های جامعه محلی را برخواهد انگیخت.»
او یادآور شد: «قبلاً نیز هندی‌ها با وعده سرمایه‌گذاری ۵۰۰ میلیون دلاری آمدند که عملاً این وعده محقق نشد. تجربیات ما نشان می‌دهد که چنین سرمایه‌گذاری‌هایی به این شکل معمولاً عملی نمی‌شوند. اما اگر قرار باشد طرف افغانستانی صرفاً با توجه به شرایط تحریمی، در مرز ریمدان و همچنین در منطقه آزاد و بندر چابهار سرمایه‌گذاری کند، از دید مردم اشکالی ندارد. اما بحث واگذاری مالکیت این اراضی به طرف افغانستانی، طبیعتاً مورد ایراد و اعتراض است.»
سعیدی با انتقاد از نحوه بیان این موضوع توسط نماینده تربت حیدریه اظهار داشت: «به نظر من، نحوه طرح این مسئله از سوی همکار سابق و نماینده محترم تربت‌حیدریه، جای تأمل دارد. ایشان می‌توانند با توجه به نزدیکی شهرستان خود به مرز افغانستان، از پتانسیل‌های حوزه انتخابیه خود برای جذب سرمایه‌گذاری بهره‌برداری کنند.»
نماینده سابق چابهار با اشاره به تکذیب موضوع واگذاری اراضی به افغانستان از سوی نماینده تربت حیدریه و تأکید او بر تفاهم میان ایران و افغانستان گفت: «من شخصاً چنین واگذاری‌ای را تأیید نمی‌کنم. آقای زنگنه در صحبت‌های دیروز خود بر واگذاری اراضی تأکید داشتند، اما در توضیحات امروز عنوان کردند که موضوع، یک تفاهم‌نامه برای سرمایه‌گذاری بوده است. با این حال، صحبت‌های روز گذشته ایشان به وضوح حاکی از تأکید بر واگذاری بود.»
وی در پایان تأکید کرد: «بنده به طور مستقل این موضوع را تأیید نمی‌کنم و با استفاده از فرصت این رسانه، خطاب به مسئولان استان تأکید می‌کنم که پیش از آنکه حساسیت خاصی در جامعه شکل گیرد، در خصوص این مسئله اقدام و شفاف‌سازی لازم را انجام دهند.»
