به گزارش ابرامباد، سازمان تامین اجتماعی با صدور اطلاعیه‌ای مهم، نسبت به تبلیغات فریبنده‌ای که در فضای مجازی و سایت‌های نیازمندی با عناوین «خرید»، «تکمیل» یا «ایجاد سابقه بیمه‌ای» منتشر می‌شود، شدیداً هشدار داد.این سازمان تأکید کرده است که تمامی این آگهی‌ها کلاهبرداری محسوب شده و هیچ‌گونه اعتبار قانونی ندارند. ایجاد سوابق بیمه‌ای تنها از طریق مسیرهای رسمی و مورد تایید این سازمان امکان‌پذیر است و خرید سابقه‌ای که در واقعیت وجود نداشته، به هیچ عنوان میسر نیست.
بر اساس گزارش‌های واصله، اخیراً سازمان تامین اجتماعی در واکنش به افزایش این دست آگهی‌ها در شبکه‌های اجتماعی و پلتفرم‌های نیازمندی، قاطعانه اعلام کرده است که ادعاهای مربوط به «تکمیل سابقه بیمه» یا «ایجاد سابقه بیمه‌ای» در ازای دریافت پول، جملگی دروغ، جعل و کلاهبرداری بوده و فاقد هرگونه وجاهت قانونی هستند. همچنین، این سازمان هرگونه همکاری یا واگذاری خدمات خود را به اشخاص حقیقی یا حقوقی خارج از مجموعه خود تکذیب کرده و تبلیغات منتشر شده در این زمینه را تأیید نمی‌کند.
افراد سودجو با انتشار این‌گونه آگهی‌ها، در تلاشند تا از اعتماد و نیاز بیمه‌شدگان و بازنشستگان سوءاستفاده کرده و با وعده ارائه خدمات بیمه‌ای خارج از چارچوب‌های قانونی، اقدام به اخاذی نمایند. در ادامه، به بررسی و توضیح ضوابط قانونی و رویه‌های جاری سازمان تامین اجتماعی در خصوص نحوه ایجاد و تأیید سوابق بیمه‌ای می‌پردازیم.
اصول اساسی نظام بیمه‌ای در سازمان تامین اجتماعی:
سیستم بیمه‌ای تامین اجتماعی بر پایه‌های محکم و مشخصی استوار است که شامل موارد زیر می‌شود:
۱- پرداخت منظم حق بیمه: این نظام بر اساس پرداخت‌های مستمر و ماهانه حق بیمه طراحی شده است و تمامی تعهدات سازمان نیز بر پایه همین پرداخت‌ها شکل می‌گیرد. از این رو، ایجاد یک‌جای سابقه یا «خرید» سابقه بدون پرداخت‌های مستمر، مغایر با قوانین و رویه‌های سازمان است.
۲- شرط اشتغال: سابقه بیمه تنها از طریق اشتغال قانونی در کارگاه‌های مشمول قانون کار و واریز حق بیمه مربوطه ایجاد می‌شود. در بیمه‌های اختیاری و مشاغل آزاد نیز، پرداخت حق بیمه باید به صورت پیوسته، تدریجی و ماهانه صورت گیرد.
۳- تعهدات قانونی سازمان: ارائه خدمات و تعهدات سازمان به صورت یکجا و مقطوع نیست. به استثنای چند مورد محدود و خاص، خدمات و پرداخت‌های سازمان شامل بازنشستگی، ازکارافتادگی، مستمری فوت، غرامت دستمزد در ایام بیماری و بارداری، و مقرری بیمه بیکاری، همگی به صورت مستمر و ماهانه با هدف تأمین معیشت و رفاه بیمه‌شدگان پرداخت می‌شوند. این رویکرد، تفاوت اساسی بیمه‌های اجتماعی با بیمه‌های تجاری است که جبران خسارت در آن‌ها به صورت مقطوع انجام می‌شود.
روش‌های قانونی ایجاد سابقه در صندوق تامین اجتماعی:
الف- سابقه بیمه اجباری: این نوع سابقه با اشتغال در کارگاه‌هایی که مشمول قانون کار هستند، و پرداخت ماهانه حق بیمه توسط کارفرما ایجاد می‌شود. طبق مواد ۱۴۸ قانون کار و ۳۶ و ۳۹ قانون تامین اجتماعی، بیمه کردن کارگر و پرداخت حق بیمه او بر عهده کارفرما است.
ب- سابقه بیمه خویش‌فرما: در این حالت، بیمه‌شده یا متقاضی، حق بیمه خود را به صورت ماهانه یا فصلی (هر سه ماه یکبار) و در قالب بیمه‌های اختیاری یا حرف و مشاغل آزاد، بر اساس قراردادی که با سازمان منعقد کرده، به طور مستمر پرداخت می‌کند. بیمه اختیاری و بیمه مشاغل آزاد برای افرادی مناسب است که به صورت رسمی در هیچ نهادی شاغل نیستند. طبق ماده ۴ قانون تامین اجتماعی، هم متقاضیانی که سابقه قبلی بیمه‌پردازی ندارند و هم افرادی که قبلاً سابقه داشته‌اند اما نتوانسته‌اند آن را ادامه دهند، می‌توانند از امکان بیمه‌پردازی اختیاری بهره‌مند شوند.
متقاضیان بیمه اختیاری که زیر ۵۰ سال سن دارند و حداقل ۳۰ روز سابقه پرداخت حق بیمه قبلی نزد سازمان تامین اجتماعی داشته یا دارای کارت پایان خدمت نظام وظیفه هستند، می‌توانند درخواست شروع یا ادامه بیمه‌پردازی اختیاری را ارائه دهند. افراد بالای ۵۰ سال نیز در صورتی می‌توانند بیمه اختیاری شوند که معادل مازاد سن خود بر ۵۰ سال، سابقه قبلی در تامین اجتماعی داشته باشند. لازم به ذکر است، متقاضیانی که حداقل ۱۰ سال سابقه بیمه‌پردازی قبلی دارند، بدون در نظر گرفتن شرط سنی می‌توانند بیمه اختیاری شوند.
در بیمه صاحبان حرف و مشاغل آزاد، که خود نوع دیگری از بیمه خویش‌فرما است، متقاضی نیازی به سابقه قبلی ندارد. شرط سنی برای پذیرش بیمه توسط سازمان مشابه بیمه اختیاری است و خدمات قابل ارائه نیز به تفکیک قابل خریداری هستند. حق بیمه برای بازنشستگی ۱۲ درصد دستمزد توافقی، برای مستمری فوت ۲٪، برای ازکارافتادگی ۴٪ و برای خدمات درمانی ۹ درصد است. در بیمه مشاغل آزاد، خرید مورد اول (بیمه بازنشستگی) اجباری است، اما انتخاب سایر موارد به اختیار متقاضی واگذار شده است.
ج- ایجاد سابقه همراه با دریافت برخی خدمات کوتاه‌مدت سازمان: در برخی موارد، علاوه بر پرداخت‌های تعهدی، برای بیمه‌شده سابقه نیز منظور می‌شود. این موارد شامل مدت دریافت مقرری بیمه بیکاری، دوره استفاده از غرامت دستمزد ایام بیماری، ایجاد سابقه ۹ ماه برای بارداری بیمه‌شدگان زن و موارد مشابه است.
د- تأیید اشتغال بیمه‌شده توسط مراجع قانونی: این مورد شامل سوابق قبلی است که کارفرما حق بیمه را پرداخت نکرده و پس از بررسی و تأیید توسط هیأت‌های حل اختلاف اداره کار، دیوان عدالت اداری یا خود سازمان تامین اجتماعی، سابقه برای فرد ایجاد می‌شود.
شایان ذکر است، با توجه به تکلیف سازمان تامین اجتماعی مبنی بر بیمه کردن تمامی کارکنان مشمول قانون کار، در صورت اثبات سوابق اشتغال قبلی بدون پرداخت حق بیمه توسط کارفرمای مربوطه، سازمان مکلف است حق بیمه و جریمه‌های مربوطه را از کارفرمای متخلف اخذ و سابقه را برای بیمه‌شده منظور کند.
موارد استثنایی برای خرید یک‌جای سابقه:
در واقع، امکان خرید سابقه‌ای که هیچ‌گاه وجود نداشته، میسر نیست. خرید سابقه بدون اشتغال یا پرداخت حق بیمه مستمر، تنها در دو مورد خاص و محدود که در ادامه می‌آید، امکان‌پذیر است:
۱- تکمیل سابقه برای بازنشستگی: طبق مصوبه مجلس شورای اسلامی، بیمه‌شدگانی که شرایط سنی مقرر در ماده ۷۶ قانون تامین اجتماعی (آقایان بالای ۶۰ سال و خانم‌ها با ۵۵ سال سن) را دارا هستند و سابقه آن‌ها برای بازنشستگی کمتر از ۱۰ سال است، می‌توانند با خرید یک‌جای سوابق کسری تا سقف ۱۰ سال، درخواست مستمری بازنشستگی کنند. بر این اساس، متقاضی با ۱۰ سال سابقه بازنشسته شده و به میزان ۱۰ روز مستمری دریافت خواهد کرد. این مستمری کمتر از حداقل حقوق بوده و مطابق سنوات پرداخت حق بیمه قابل پرداخت است و از شمول ماده ۱۱۱ قانون خارج است. البته لازم به توضیح است که طبق اصلاحات جدید (برنامه هفتم پیشرفت)، مقدار سابقه لازم از ۱۰ سال به ۱۵ سال (به صورت پلکانی) افزایش یافته است.
۲- خرید دوره خدمت سربازی یا حضور در جبهه: افرادی که خدمت سربازی خود را به پایان رسانده و کارت پایان خدمت دریافت کرده‌اند، می‌توانند دوره ضرورت را به عنوان سابقه تامین اجتماعی خریداری کنند. طبق آخرین تغییرات، متقاضی یا بیمه‌شده‌ای که قصد خرید این دوره را دارد، باید حداقل یک سال سابقه بیمه‌پردازی در تامین اجتماعی داشته باشد. این سابقه مبنای محاسبه میانگین حقوق و دستمزد بیمه‌شده برای پرداخت حق بیمه خدمت سربازی قرار می‌گیرد.
حق بیمه دوره سربازی ۳۰ درصد است که ۲۳ درصد آن توسط دولت تأمین می‌شود و بیمه‌شده تنها ۷ درصد سهم خود را مطابق ماده ۲۸ قانون تامین اجتماعی پرداخت می‌کند. در حال حاضر، کمک دولت بابت پرداخت سهم کارفرمایی تا حداقل حقوق سال مورد درخواست است و اگر مبلغ حق بیمه بیش از حداقل حقوق باشد، مابقی آن نیز توسط متقاضی پرداخت خواهد شد. بنابراین، کمک دولت صرفاً تا سقف حداقل حقوق قابل پرداخت است.
تأکید مجدد سازمان تامین اجتماعی:
سازمان تامین اجتماعی مجدداً هشدار می‌دهد که خرید سابقه بیمه‌ای از هر مرجع غیررسمی، مصداق بارز کلاهبرداری است. این سازمان تصریح کرده است که ارائه هرگونه خدمتی در زمینه ایجاد، تکمیل یا اصلاح سوابق بیمه‌ای، فقط و فقط از طریق شعب و کارگزاری‌های رسمی سازمان یا سامانه خدمات غیرحضوری به نشانی es.tamin.ir انجام می‌شود. به تمامی بیمه‌شدگان و بازنشستگان اکیداً توصیه می‌شود که در صورت نیاز به بررسی یا پیگیری وضعیت سوابق بیمه‌ای خود، صرفاً از مسیرهای رسمی و تأیید شده سازمان اقدام نمایند. همچنین، شماره تلفن ۱۴۲۰ (بدون نیاز به پیش‌شماره و قابل تماس از سراسر کشور و تلفن همراه) به صورت شبانه‌روزی آماده پاسخگویی به سوالات بیمه‌شدگان، بازنشستگان، مستمری‌بگیران و کارفرمایان است.
بنابراین، امکان بهره‌مندی از خدمات بیمه‌ای و تکمیل سوابق فقط از طریق روش‌های قانونی و رسمی فراهم است و بیمه‌شدگان باید هوشیاری لازم را داشته باشند تا در دام کلاهبردارانی که با وعده‌های دروغین خرید سابقه بیمه اقدام به اخاذی می‌کنند، گرفتار نشوند. هرگونه تبلیغ خرید و فروش سوابق بیمه‌ای در فضای مجازی، خارج از چارچوب‌های قانونی فوق، صرفاً کلاهبرداری و فاقد اعتبار است و هیچ‌کس نمی‌تواند با پرداخت پول، سابقه‌ای بخرد که وجود نداشته است. مبلغ خرید سابقه بیمه نیز بر اساس دستمزد انتخابی فرد محاسبه می‌شود.
