به گزارش ابرامباد، در حالی که مقامات و چهره‌های سیاسی کشور بارها بر ضرورت حفظ همدلی و یکپارچگی ملی و پرهیز از نزاع‌های سیاسی تأکید کرده‌اند، متأسفانه شاهدیم که برخی جریان‌های موسوم به تندرو، مرتباً اظهارات گزنده‌ای را علیه رؤسای قوا مطرح می‌کنند.این رویه تا آنجا پیش رفته که عده‌ای به دنبال طرح عدم کفایت سیاسی رئیس جمهور بوده و گروهی دیگر، تصمیمات رؤسای قوای مقننه و قضائیه را زیر سؤال می‌برند.
در همین راستا، محسن کوهکن، از نمایندگان ادوار مجلس و فعالان سیاسی اصولگرا، در واکنش به پرسشی درباره تأثیر تندروی‌ها بر وحدت ملی اظهار داشت: آنچه در جمهوری اسلامی بدیهی است، این است که افرادی که با انگیزه اعتقادی از نظام دفاع می‌کنند، باید گفتار و کردار خود را دقیقاً با موازین شرعی و قانونی هماهنگ سازند.
وی افزود: فردی که خود را متعهد به شرع می‌داند و حمایتش از نظام بر پایه اصول دینی استوار است، طبعاً به دنبال انجام وظیفه خود است. چنین شخصی خود را مأمور به تکلیف می‌بیند، نه صرفاً مأمور به نتیجه، و لذا به وظایفش عمل می‌کند.
این فعال سیاسی اصولگرا با تأکید بر اینکه انتقاد، تأیید یا رد مسائل نیز باید در قالب ادای تکلیف صورت گیرد، خاطرنشان کرد: اگر بپذیریم هر آنچه می‌گوییم یا مورد نقد قرار می‌دهیم، در راستای انجام وظیفه است، پس شیوه و چارچوب آن باید مطابق با دستورات شرع باشد. شرع هرگز ما را از انتقاد منع نکرده است. در همه جوامع، آزادی را حق مردم می‌دانیم و عقل سلیم نیز این حق را تأیید می‌کند و می‌توان از آن بهره‌مند شد.
نقد و حمایت‌های امروز از چارچوب‌های اخلاقی و شرعی فاصله گرفته است
نماینده ادوار مجلس تصریح کرد: در آموزه‌های دینی ما، مفهوم امر به معروف و نهی از منکر وجود دارد که گستره‌ای فراتر از حق انتقاد صرف دارد. چرا که در این مکانیزم، شما کار خیر را نیز تشویق می‌کنید تا اعمال نیکو بیشتر رواج یابد و منافع آن به مردم و جامعه برسد. همچنین کار بد و ناپسند (منکر) را نهی می‌کنیم، اما این نهی نیز شیوه‌ای مشخص دارد و به هر شکلی مجاز نیست. یک مسلمان برای نهی از منکر، ابتدا باید آن منکر را بشناسد؛ چگونه ممکن است چیزی را که نمی‌شناسد، نهی کند؟
این فعال سیاسی اصولگرا با انتقاد از رویکرد جاری در طرح انتقادها و حمایت‌ها در کشور بیان کرد: متأسفانه امروزه چه انتقادها و چه حمایت‌های ما، بر مبنای محورهای شرعی و ملاحظات اخلاقیِ مورد تأکید دین مقدس نیست. ریشه تمامی مشکلات ما در همین جاست. در برخی گروه‌ها، شاهد دفاعی متعصبانه و تندروانه هستم که همین امر، طرف مقابل را تحریک می‌کند تا با همین شیوه و تعصب به مقابله و انتقاد بپردازد که واقعاً نمی‌توان نام آن را انتقاد گذاشت.
او در ادامه با اشاره به تفاوت جایگاه مسئولان و شهروندان عادی اظهار داشت: در مورد تمامی افراد، چه عادی و چه مسئولان ارشد مانند رئیس‌جمهور، رئیس قوه قضائیه و رئیس مجلس، وظیفه شرعی یکسانی داریم. اما در خصوص مسئولان عالی‌رتبه، این وظیفه دینی باید با حساسیت ویژه‌ای انجام شود.
نظام جمهوری اسلامی در جهان ویژگی‌های منحصربه‌فردی دارد
این فعال سیاسی اصولگرا در پاسخ به چرایی این حساسیت در مورد رؤسای قوا توضیح داد: اگر یک شخص عادی مورد انتقاد قرار گیرد یا امر به معروف و نهی از منکر شود، این امر آثار گسترده‌ای برای نظام و عموم مردم ندارد. شاید فردی از این موضوع خوشش بیاید و دیگری آن را دخالت بداند؛ دیدگاه‌ها متفاوت است.
اما در مورد رؤسای قوا، باید به این نکته مهم دقت کرد که هر مجموعه در شرایط حساس، وقتی مسئولان آن باید اوضاع را مدیریت کرده و پیش ببرند، باید از هرگونه گفتار و رفتاری که باعث می‌شود — حتی نه فقط تضعیف آنها — بلکه بخشی از وقتشان را که باید صرف امور عمومی مردم کنند، صرف دفاع از خود و نظام کنند، پرهیز شود. این تماماً به ضرر کشور است.
کوهکن با تأکید بر لزوم نگاه جامع به مسئله هیاهوها و بازتاب‌های آن گفت: منظور از هیاهو، این است که اغلب صداها، بازتاب یکدیگرند؛ یعنی موضوعی مطرح می‌شود و حساسیتی ایجاد می‌کند. در شرایط خطیر، نباید تحلیل یک‌جانبه داشت. تحلیل ما باید تمامی جنبه‌های موضوع را در نظر بگیرد.
وی افزود: نمی‌توان از منِ مسئول — چه نماینده مجلس، چه وزیر یا رئیس قوه — انتظار نداشت که در گفتار و کردارم به شرایط حساس توجه کنم، اما از منتقد انتظار داشته باشیم که حتماً این ملاحظه را رعایت کند. همه باید این مسئولیت را بپذیریم. رعایت منِ مسئول از کجا ناشی می‌شود؟ رعایت مسئولان سه قوه، نمایندگان و وزرا از این نکته آغاز می‌شود که آنها مسئولیت‌پذیرِ نظام جمهوری اسلامی هستند.
این فعال سیاسی اصولگرا اضافه کرد: نظام جمهوری اسلامی ویژگی‌های خاص خود را دارد و با سایر نظام‌های سیاسی دنیا متفاوت است. مسئولان حتماً می‌دانند و باید بدانند که در جمهوری اسلامی، بخشی از جامعه، نگاهی اعتقادی به نظام دارند و بر اساس همین نگاه، تا پای جان از آن دفاع کرده و حساسیت ویژه‌ای دارند.
صاحبان تریبون مراقب تحریک احساسات عمومی باشند
این فعال سیاسی ادامه داد: ما باید ملاحظات و حساسیت‌های این افراد را در نظر بگیریم. نباید حرفی بزنیم که حتی به صورت دوپهلو، این ذهنیت را در آنها ایجاد کند که ما از مواضع خود عدول کرده‌ایم. اگر هم در جایی مصلحت ایجاب می‌کند که سخنی گفته شود، به اعتقاد من، ارائه توضیحات کافی، شفاف‌سازی و باز کردن مسئله، به جلوگیری از شکل‌گیری ذهنیت منفی کمک می‌کند.
او افزود: البته گاهی اوقات هم همکارانی هستند که حاشیه‌سازی و جنجال‌آفرینی می‌کنند. آنها نیز باید هوشیار باشند. یعنی در وضعیت کنونی، کسانی که به تریبون، نشریه، رسانه و فضای مجازی دسترسی دارند، باید مراقب باشند که حرفی نزنند که موجب تحریک احساسات شود.
این فعال سیاسی اصولگرا با اشاره به لزوم توجه افراد دارای نگاه اعتقادی به نظام به وضعیت موجود، گفت: همان‌هایی که با رویکرد اعتقادی پای نظام ایستاده‌اند نیز باید دقت کنند که تضعیف کسی که اکنون سکان امور را در دست دارد — حتی اگر بنده به رئیس‌جمهور رأی نداده باشم — اما اگر به آزادی و دموکراسی معتقد باشم، وقتی رئیس‌جمهور منتخب رأی آورده، تنفیذ و تحلیف شده است، او رئیس‌جمهور است. انتقاد به جای خود؛ اما اگر در مسیر تضعیف، تخطئه و تخریب گام بردارم، قطعاً باید بدانم که این مسئولیت دارد. حتی اگر در این دنیا کسی جلوی من را نگیرد، حتماً در آخرت پاسخگو خواهم بود.
هر سخن درستی را نباید در هر زمان و مکانی بر زبان آورد
وی اضافه کرد: بنابراین به دوستان عزیزی که گاهی اوقات سخنانشان حق و نیکوست، می‌گویم که فراموش نکنیم هر حرف خوبی را همیشه و همه‌جا نباید گفت. گاهی اوقات باید یک سخن خوب را نگه داشت و در موقعیت مناسب آن را بیان کرد. فکر می‌کنم نباید به مسئله یک‌طرفه نگاه کنیم و بگوییم شرایط حساس است، پس کسی حرف نزند و مسئولان هر کاری می‌خواهند بکنند؛ این رویکرد صحیح نیست.
او با اشاره به تأکید امام خمینی (ره) و مقام معظم رهبری بر پویایی جامعه اظهار داشت: اینکه نظام جمهوری اسلامی، حضرت امام (ره) و مقام معظم رهبری خواستار جامعه‌ای پویا، زنده و فعال هستند که انتقاد و نقد کند، اما در این نقد و انتقاد، مبانی اخلاقی و اعتقادی را رعایت کنیم و مرز تخریب را پاس بداریم تا نقد ما به تخریب منجر نشود.
وی ادامه داد: از سوی دیگر، باید از مسئولان، رؤسای قوا و وزرا درخواست کرد که در چنین شرایط حساسی، آنها نیز به مشاوران، معاونان و همکارانشان توصیه کنند که از زدن حرف‌های گاهی اوقات دوپهلو و سخنانی که بخشی از جامعه احساس کند ارزش‌ها زیر سؤال می‌رود، پرهیز کنند.
این فعال سیاسی افزود: آنها طرز فکری دارند و از نظر سیاسی به گونه‌ای خاص می‌اندیشند و ایرادی هم ندارد، اما به خاطر خدا آن تفکر سیاسی و جناحی خود را در سخن گفتن، قضاوت کردن و پاسخ دادن به سؤالات دخالت ندهند تا ان‌شاءالله از این شرایط خاص و حساس کنونی عبور کنیم.
آیا کسی که برای احقاق حق شکایت می‌کند، قابل سرزنش است؟
کوهکن درباره نحوه مواجهه با تندروی‌های سیاسی و انتقادها از مسئولان گفت: به نظر من بهترین راهکار، که به قول ما سیاسیون، مسئله را روشن می‌کند، حمایت یک‌جانبه از هیچ طرفی نیست. آنچه مسلم است، اگر ما از چارچوب‌ها حمایت کنیم، این اختلافات و بحث‌ها کاهش می‌یابد.
او در ادامه با اشاره به بحث نحوه برخورد با شکایت و محکومیت افراد گفت: به عنوان مثال، اگر شما احساس کنید من در یک مسئله به شما ظلم کرده‌ام، آیا اگر شکایت کنید باید سرزنش شوید؟ خیر. کسی که شکایت می‌کند، به این معناست که فردی قانون‌گراست. او نمی‌خواهد خودسرانه عمل کند؛ بلکه می‌خواهد قانون بررسی کند که ادعای او درست است یا خیر.
کوهکن افزود: گام دوم این است که شکایت کردم و طرف را تا جایی پیش بردم که دادگاه او را محکوم کرد و گفت که خطا کرده و به سمت مجازات پیش رفت. در اینجا دوباره همان نگاه چندجانبه، میانه و عمیقی که باید به مسائل مختلف داشته باشم، مطرح می‌شود.
این نماینده ادوار مجلس ادامه داد: حتی آن چیزی که شرع مقدس می‌گوید — و حتی به صورت ضرب‌المثل هم درآمده که می‌گوید «لذتی که در عفو هست در انتقام نیست» — من بلافاصله باید نگاه کنم و ببینم الان که دقیقاً مشخص شد فرد متهم محکوم شده، او هم حالا اعتراض می‌کند و تا رسیدن به یک رأی قطعی و نهایی پیش می‌رود.
این فعال سیاسی اصولگرا تأکید کرد: هم شکایت‌کننده باید به رأی تمکین کند و هم کسی که محکوم می‌شود. همچنین از حاکم — آن کسی که شکایت کرده — درخواست می‌کنیم که او هم موازین اعتقادی و توصیه‌ها را رعایت کند. اطرافیان و مشاورین نیز باید بیشتر توصیه کنند.
توصیه‌های یک نماینده سابق مجلس به دستگاه قضا
او در ادامه با اشاره به وظیفه نظارتی قوه قضائیه گفت: در قوه قضائیه درست است که قضات به پرونده‌ها رسیدگی می‌کنند، اما رئیس قوه قضائیه همه پرونده‌ها را بررسی نمی‌کند که بتوان گفت در یک پرونده این‌گونه برخورد کرده‌اید و در پرونده دیگری به شکل دیگری عمل کرده‌اید و اینها با یکدیگر در تناقض هستند. هر پرونده‌ای را یک شعبه و یک قاضی رسیدگی می‌کند، اما بحث نظارت در دستگاه قوه قضائیه می‌تواند کمک کند تا چنین شبهه‌ای به وجود نیاید.
او برای توضیح این موضوع به تجربه شخصی خود اشاره کرد و گفت: سال‌ها پیش، زمانی که در مجلس بودیم، یک فرد روحانی (ملبس) اتهامی درباره سرقت مطرح کرد. از او شکایت کردیم و پرونده را در دادگاه ویژه روحانیت پیگیری نمودیم. این فرد به حبس و شلاق محکوم شد. با وجود اینکه سه، چهار سال از آن زمان می‌گذرد، او همچنان آزادانه فعالیت می‌کند و حتی فردی بسیار پرمدعاست.
کوهکن ادامه داد: یک فرد روحانی اتهام سرقت دارد، دادگاه ویژه روحانیت نیز درباره او حکم داده و شکایت‌های مختلف دیگری هم از او وجود داشته است. جالب اینکه در زمان رسیدگی به شکایت ما، فرد دیگری نیز از طیف سیاسی این متهم، همراه من شکایت کرده بود که اکنون در دولت مسئولیت دارد. این فرد محکوم شد، اما من به عنوان شاکی، مجازاتی را مشاهده نکردم و او همچنان به فعالیت خود ادامه می‌دهد.
کوهکن با اشاره به ضرورت رعایت ملاحظات در نحوه برخورد قضایی گفت: من شکایت خصوصی کرده‌ام و رضایت هم نداده‌ام. دستگاه قضایی باید به این موضوع توجه کند تا شیوه برخورد به گونه‌ای نباشد که این ذهنیت ایجاد شود که چرا در مورد یک نفر برخوردی سختگیرانه صورت می‌گیرد و در مورد دیگری برخورد متفاوتی انجام می‌شود.
او در پایان گفت: اگر همه این مسائل در کنار یکدیگر دیده و مطرح شوند، حتی وقتی کسی درباره آنها صحبت می‌کند، پذیرش جامعه نیز بیشتر خواهد بود. این موضوع به رعایت انصاف نیز مربوط است.
