به گزارش ابرامباد، دکتر نسرین مویدنیا، متخصص برجسته علوم و صنایع غذایی، در گفتگو با یک رسانه به تحلیل باور رایجی می‌پردازد که می‌گوید: “از وقتی برنج را کنار گذاشته‌ام، موهایم دسته‌دسته می‌ریزد!” و بلافاصله انگشت اتهام را به سوی “فقدان ویتامین B برنج” نشانه می‌رود. اما آیا واقعاً این دانه‌های سفید برنج، منبع بی‌بدیل ویتامین هستند که با حذفشان بدن دچار کمبود جدی شود، یا که ماجرا از اساس متفاوت است؟ این مطلب به بررسی علمی و ساده این باور عمومی می‌پردازد.
برنج سفید: منبع انرژی یا گنجینه ویتامین؟
برای فهمیدن حقیقت، باید ساختار دانه برنج را بررسی کنیم. بر اساس منابع معتبر شیمی مواد غذایی، ویتامین‌های حیاتی گروه B مانند تیامین و نیاسین، عمدتاً در لایه‌های بیرونی دانه برنج قرار دارند. اما در کارخانه‌های مدرن برنج‌کوبی، برای تولید برنج سفید و خوش‌پخت، این بخش‌های مغذی طی فرآیندی به نام «پولیشینگ» به طور کامل تراشیده می‌شوند. آنچه در نهایت باقی می‌ماند، «آندوسپرم» است که تقریباً تمام آن را نشاسته خالص تشکیل می‌دهد. پس واقعیت علمی این است که برنج سفید صیقل‌داده شده، در صورتی که غنی‌سازی نشده باشد، از نظر ویتامین B بسیار فقیر است. بنابراین، این تصور که با مصرف کته برنج سفید، ویتامین B بدن خود را تامین می‌کنید، یک اشتباه محاسباتی بزرگ است.
افسانه “گرد و غبار” مغذی برنج
بعضی افراد گمان می‌کنند که گرد سفید روی برنج یا آبی که هنگام آبکش کردن دور ریخته می‌شود، سرشار از ویتامین است. اگرچه پذیرفته شده است که روش پخت «آبکش» باعث از بین رفتن مقداری از مواد مغذی باقی‌مانده می‌شود، اما حقیقت تلخ این است که شما نمی‌توانید چیزی را که از ابتدا وجود نداشته، حفظ کنید. حتی اگر ۱۰۰ درصد ویتامین‌های ناچیز موجود در برنج سفید به روش کته حفظ شوند، باز هم نیاز روزانه بدن تامین نخواهد شد.
پس چرا موها می‌ریزند؟
اگر برنج فاقد ویتامین است، پس چرا حذف آن منجر به ریزش مو می‌شود؟ پاسخ این پرسش در علم فیزیولوژی بدن نهفته است. فولیکول‌های مو از فعال‌ترین سلول‌های بدن به شمار می‌آیند و برای رشد و تکثیر به انرژی زیادی نیاز دارند. وقتی شما به صورت ناگهانی منبع اصلی انرژی خود مانند نان و برنج را حذف می‌کنید، بدن دچار یک «شوک کالری» می‌شود. در چنین شرایط اضطراری، بدن به شکلی هوشمندانه انرژی را برای اندام‌های حیاتی مانند قلب و مغز ذخیره کرده و خون‌رسانی به بافت‌های غیرحیاتی مثل مو را کاهش می‌دهد. در نتیجه، ریزش مو نه به دلیل کمبود ویتامین B برنج، بلکه فریاد بدن است که هشدار می‌دهد: «منبع انرژی‌ام کم شده است!»
گرسنگی پنهان: خطری نامرئی
اگر با حذف برنج احساس کمبود ویتامین می‌کنید، این نشانه‌ای است که رژیم غذایی شما قبلاً هم کیفیت پایینی داشته است. احتمالاً به جای دریافت ویتامین‌ها از منابع اصلی و واقعی آنها مانند حبوبات، سبزیجات برگ تیره، تخم‌مرغ و غلات کامل، صرفاً با مصرف حجم زیادی از برنج خود را سیر می‌کردید. این پدیده همان چیزی است که متخصصان از آن به عنوان «گرسنگی پنهان» یاد می‌کنند. در نهایت باید دانست که ریزش مو پس از رژیم، بهای حذف غیرعلمی کربوهیدرات‌ها و وارد کردن شوک به بدن است، نه انتقام ویتامین‌های برنج! برای حفظ موهای سالم و داشتن اندامی متناسب، به جای حذف کامل غلات، نوع آنها را تغییر دهید؛ مثلاً برنج قهوه‌ای یا نان‌های سبوس‌دار واقعی مصرف کنید. به منابع حقیقی ویتامین B و روی، مانند گوشت، حبوبات و مغزها، توجه بیشتری نشان دهید. بدن خود را با گرسنگی‌های ناگهانی به شوک وارد نکنید، چرا که موهای شما می‌توانند قربانیان بی‌گناه این تصمیمات باشند.
