به گزارش ابرامباد، بازار سرمایه تهران در هفته‌های اخیر بار دیگر به مرکز توجه سرمایه‌گذاران بدل شده است.فاطمه اکبری، از کارشناسان برجسته این حوزه، با اشاره به رشد چشمگیر شاخص کل که در پایان معاملات ۲۰ مرداد با افزایش ۱.۴۶ درصدی به سطح ۵ میلیون و ۷۳۶ هزار واحد رسید و برای نخستین بار به کانال ۵.۷ میلیون واحد وارد شد، اظهار داشت که این روند صعودی تنها به رشد شاخص محدود نمی‌شود. همزمان، شاخص هم‌وزن نیز ۱.۱۲ درصد صعود کرده و ارزش معاملات خرد سهام و صندوق‌های سرمایه‌گذاری سهامی به رقم چشمگیر ۳۴ هزار میلیارد تومان بالغ شده است.
اکبری تاکید کرد که ورود سرمایه‌های حقیقی، افزایش قابل توجه نمادهای مثبت و رشد همزمان در صنایع مختلف، نشان‌دهنده فراگیر شدن تقاضا در بازار سهام است. در همین دوره زمانی، حدود ۱.۸ هزار میلیارد تومان پول حقیقی وارد بازار سهام شد و ۳۳ صنعت گوناگون در محدوده مثبت معامله شدند. حتی ۱۷ صنعت توانستند سقف تاریخی خود را نیز بشکنند.
این کارشناس در پاسخ به پرسشی درباره احتمال رسیدن شاخص بورس به کانال ۶ میلیون واحد، بیان کرد: به اعتقاد من، بازار همچنان از نظر ارزش‌گذاری ظرفیت رشد دارد. یکی از عوامل اصلی که می‌تواند این روند صعودی را تقویت کند، وضعیت فعلی P/E بازار است که در حدود ۶.۵ مرتبه قرار دارد. این سطح در مقایسه با دوران اوج تاریخی بورس، هنوز هم بالا محسوب نمی‌شود.
وی افزود: نکته مهم دیگر این است که بورس در سالیان گذشته، بخش قابل توجهی از تورم حاکم بر اقتصاد را در قیمت سهام منعکس نکرده است. در بسیاری از صنایع، افزایش هزینه‌های تولید با سیاست‌های قیمت‌گذاری دستوری و محدودیت در افزایش نرخ فروش کالاها و خدمات همراه بوده که این امر مانع از تبدیل رشد تورم به رشد سودآوری شرکت‌ها شده است.
اکبری ادامه داد: چنانچه روند اصلاح قیمت‌گذاری محصولات و کاهش تدریجی محدودیت‌های اعمال شده ادامه یابد، بخش عمده‌ای از تورم انباشته می‌تواند خود را در سود اسمی شرکت‌ها نشان دهد. در این صورت، رشد فعلی بازار صرفاً افزایش قیمت ظاهری سهام نخواهد بود و پشتوانه‌های بنیادی قوی‌تری نیز پیدا خواهد کرد. البته، تنها P/E پایین به معنای ارزنده بودن قطعی سهام نیست؛ نرخ سود بانکی، چشم‌انداز آتی سود شرکت‌ها و ریسک‌های سیاسی همواره نقش تعیین‌کننده‌ای در ارزش‌گذاری واقعی سهام دارند.
هدف ۶ میلیون واحدی؛ نزدیک اما با ملاحظات
این تحلیلگر بازار سهام خاطرنشان کرد: شاخص کل در حال حاضر تنها حدود ۴.۶ درصد با مرز ۶ میلیون واحد فاصله دارد. بنابراین، دستیابی به این رقم از منظر تحلیل تکنیکال چندان دور از دسترس نیست. اما از دیدگاه من، رسیدن به ۶ میلیون و تثبیت در بالای این سطح، دو موضوع کاملاً متفاوت هستند. برای ادامه روند صعودی، بازار نیازمند استمرار ورود نقدینگی، حفظ ارزش معاملات در سطوح بالا و رشد پایدار سودآوری شرکت‌ها است. ارزش معاملات بالای ۳۰ هزار میلیارد تومان در چندین روز متوالی، یک سیگنال مثبت قوی است، اما پایداری این جریان نقدینگی از یک رکورد مقطعی، اهمیت بیشتری دارد.
او افزود: با حفظ این شرایط و در صورت کاهش ریسک‌های سیاسی، شاخص می‌تواند پس از عبور از ۶ میلیون واحد، به سمت سطوح بالاتری حرکت کند. برخی برآوردهای خوش‌بینانه، حتی اهدافی بین ۷.۱ تا ۷.۳ میلیون واحد را به عنوان مقاصد بعدی مطرح کرده‌اند. در مقابل، تشدید تنش‌های سیاسی، افزایش ناگهانی نرخ بهره یا بازگشت سیاست‌های سخت‌گیرانه قیمتی می‌تواند به روند صعودی بازار پایان دهد. در چنین سناریویی، اصلاح شاخص پس از رشد سریع اخیر، کاملاً طبیعی و قابل پیش‌بینی خواهد بود. نکته‌ای که باید به آن توجه داشت این است که رکوردهای اخیر ارزش معاملات باید با احتیاط تحلیل شوند. ارزش معاملات سهام و صندوق‌های سهامی در ۱۸ مرداد به حدود ۶۶ هزار میلیارد تومان رسید که از نظر ریالی یک رکورد تاریخی محسوب می‌شود.
این کارشناس بازار سرمایه تصریح کرد: اما زمانی که این ارقام با نرخ ارز تعدیل می‌شوند، تصویر متفاوتی پدیدار می‌گردد. ارزش دلاری معاملات آن روز حدود ۳۵۳ تا ۳۵۷ میلیون دلار بوده است؛ در حالی که ارزش معاملات ۱۸ تیر ۱۳۹۹ با نرخ ارز همان زمان، تقریباً ۱.۳۸ میلیارد دلار برآورد می‌شد. بنابراین، بورس امروز از نظر ریالی رکوردشکنی کرده، اما از نظر ارزش دلاری هنوز با قله سال ۱۳۹۹ فاصله قابل توجهی دارد.
او افزود: البته این موضوع به معنای ضعف فعلی بازار نیست. ارزش دلاری کل بازار نیز در مقایسه با سال ۱۳۹۹ به شدت کاهش یافته و در نتیجه، نسبت گردش معاملات به اندازه فعلی بازار افزایش یافته است. به عبارت دیگر، نقدینگی کنونی در بازاری به مراتب کوچک‌تر در گردش است و همین امر می‌تواند نشانه‌ای از افزایش پویایی و تحرک بازار باشد. هرچند، در مقیاس کلان‌تر، شرایط سیاسی و اقتصادی امروز با سال ۱۳۹۹ تفاوت‌های بنیادین زیادی دارد؛ به نظر من دلار و طلا همچنان رقبای جدی برای بورس خواهند ماند. در شرایطی که دلار در محدوده ۱۸۷ هزار تومان و طلای ۱۸ عیار بالای ۱۹ میلیون تومان معامله می‌شود، مقایسه عملکرد بورس با بازارهای موازی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.
وی ادامه داد: سهام در سالیان اخیر نسبت به تورم و رشد قیمت دارایی‌هایی چون دلار، طلا و مسکن عقب‌ماندگی محسوسی داشته است و بخشی از رشد فعلی را می‌توان جبران همین فاصله دانست. اما این مزیت تنها زمانی پایدار خواهد بود که رشد قیمت سهام با رشد واقعی سودآوری شرکت‌ها همراه شود. در غیر این صورت، سرمایه‌گذاران ممکن است دوباره به سمت دارایی‌هایی سوق یابند که ریسک کمتری از نظر سیاست‌گذاری یا سهولت نقدشوندگی دارند.
توصیه‌هایی برای سرمایه‌گذاران خرد
اکبری در ادامه به سرمایه‌گذاران خرد توصیه کرد: شرایط کنونی بیش از هر زمان دیگری نیازمند مدیریت دقیق ریسک است. رشدهای سریع و صف‌های خرید گسترده ممکن است سرمایه‌گذاران را با نگرانی از جا ماندن، به سمت خرید سهامی سوق دهد که بخش عمده‌ای از رشد خود را تجربه کرده‌اند. برای سرمایه‌گذار خرد، تنوع‌بخشی به سبد سهام همچنان از اهمیت بالایی برخوردار است. بهتر است به جای تمرکز بر یک صنعت یا چند سهم پرطرفدار، سبدی متناسب با سطح ریسک‌پذیری خود تشکیل دهند.
وی افزود: استفاده از صندوق‌های سهامی و مختلط نیز برای کسانی که زمان یا تخصص کافی برای تحلیل مستمر بازار را ندارند، گزینه‌ای مناسب‌تر از خرید هیجانی سهام است. علاوه بر این، تعیین حد زیان و حد سود باید پیش از ورود به هر معامله‌ای مشخص شود، نه زمانی که بازار در حال اصلاح است. در نهایت، باید تاکید کنم که به عقیده من، بورس در حال حاضر جذابیت دارد، اما خالی از ریسک نیست.
اکبری در پایان اظهار داشت: تصویر فعلی بازار را نمی‌توان یک حباب قطعی دانست. رشد شاخص، ورود پول حقیقی، افزایش ارزش معاملات و وضعیت نسبتاً مطلوب ارزش‌گذاری، همگی دلایلی هستند که می‌توانند از ادامه روند صعودی حمایت کنند. در عین حال، بازار در نقطه‌ای قرار گرفته که حساسیت بالایی نسبت به نرخ بهره، نرخ ارز، سیاست‌های قیمت‌گذاری دستوری و تحولات سیاسی دارد. بنابراین، رسیدن شاخص به ۶ میلیون واحد کاملاً دست‌یافتنی به نظر می‌رسد؛ اما اهمیت اصلی در تثبیت این سطح و تداوم رشد سودآوری شرکت‌ها نهفته است.
او در نهایت افزود: اگر جریان نقدینگی در بازار حفظ شود و ریسک‌های سیاسی و سیاست‌گذاری افزایش پیدا نکند، ۶ میلیون واحد می‌تواند تنها یک ایستگاه موقت در مسیر صعودی بازار باشد. در غیر این صورت، اصلاح بخشی از رشد اخیر نه تنها غیرعادی نیست، بلکه می‌تواند بخش طبیعی از مسیر یک بازار سالم و صعودی محسوب شود.
