به گزارش سایت ابرامباد، سال‌هاست که سایه سنگین دود و آلاینده‌ها بر آسمان تهران افتاده و نفس شهروندان را به شمارش انداخته است؛ اما در این میان، قربانیان خاموشی نیز وجود دارند که کمتر دیده می‌شوند ولی زودتر از ما آسیب می‌بینند: پرندگان. این موجودات ظریف که نبض تپنده تنوع زیستی هر شهری محسوب می‌شوند، در برابر این هجوم سمی، بی‌پناه مانده و رفتارشان دستخوش تغییرات نگران‌کننده‌ای شده است.
محمدعلی یکتانیک، کارشناس و تیمارگر حیات‌وحش، با اشاره به وضعیت بحرانی هوای پایتخت، هشدارهای جدی می‌دهد. به گفته او، تهران که زمانی یکی از اصلی‌ترین کریدورهای هوایی برای مهاجرت صدها گونه پرنده بود، حالا به منطقه‌ای ممنوعه برای آن‌ها تبدیل شده است. پرندگان مهاجر که غریزه‌ای قوی دارند، با درک آلودگی شدید، ترجیح می‌دهند مسیر خود را کج کنند و از آسمان‌های پاک‌تری عبور نمایند؛ اتفاقی که باعث شده پایتخت‌نشینان از دیدن زیبایی‌های طبیعی محروم شوند.
اما چرا هوا برای آن‌ها تا این حد کشنده است؟ سیستم تنفسی پرندگان نسبت به انسان‌ها بسیار کارآمدتر اما حساس‌تر است. گازهای سمی مانند ازن و ترکیبات نیتروژن به سرعت بر ریه‌های کوچک آن‌ها اثر می‌گذارد و توان پرواز را از آن‌ها می‌گیرد. فاجعه‌بارتر اینکه فلزات سنگین معلق در هوا، وارد بدن آن‌ها شده و باعث می‌شود پوست تخم پرندگان در فصل زادآوری آن‌قدر نازک و شکننده شود که جوجه‌ای متولد نشود. این یعنی توقف تدریجی نسل پرندگان در شهر.
شاید شما هم متوجه شده باشید که صبح‌های تهران دیگر مثل سابق با سروصدای گنجشک‌ها آغاز نمی‌شود. یکتانیک تأکید می‌کند که جمعیت گنجشک‌ها که پرندگان بومی و وحشی شهر هستند، افتی محسوس داشته است. در مقابل، گونه‌های مقاوم‌تر و فرصت‌طلبی مثل کلاغ ابلق که یکتانیک آن‌ها را «شاخص تخریب طبیعت» می‌نامد، زیاد شده‌اند. افزایش کلاغ‌ها و کاهش گنجشک‌ها، نشانه‌ای واضح از بیمار بودن اکوسیستم شهری است.
برای نجات باقی‌مانده این حیات در شهر، چه باید کرد؟ کلید اصلی در دستان مدیریت کلان برای حذف سوخت‌های غیراستاندارد و مازوت است. حفظ پیوستگی پارک‌ها و فضای سبز نیز برای استراحت پرندگان خسته از مهاجرت حیاتی است. اما شهروندان نیز نقشی دارند؛ باور غلطی وجود دارد که ریختن نان خشک برای پرندگان کار خوبی است. کارشناسان هشدار می‌دهند که نان فاقد ارزش غذایی است و تنها شکم پرنده را کاذب پر می‌کند و مانع رسیدن ویتامین‌های لازم به بدنشان می‌شود. اگر قصد کمک دارید، تنها در روزهای یخبندان و با دانه‌های استاندارد به داد آن‌ها برسید.
