به گزارش ابرامباد، این روزها منظره‌ای آشنا در شهرهای مختلف، صف‌های طویلی از خودروها و موتورسیکلت‌ها در مقابل پمپ‌بنزین‌هاست.مردم ساعت‌ها منتظر می‌مانند تا بنزین بزنند. اما ریشه این ازدحام غیرمعمول و بی‌سابقه چیست؟
در روزهای اخیر، اظهارات مقامات بلندپایه دولتی از جمله معاون رئیس‌جمهور و نمایندگان مجلس، در مورد تغییر احتمالی در نحوه تخصیص سهمیه، میزان یارانه‌ها و حتی قیمت سوخت، موجب شده است تا شهروندان با نگرانی خاصی به آینده بنزین نگاه کنند. این وضعیت بلاتکلیف، مردم را در آستانه یک تحول بزرگ قرار داده، هرچند دولت مکرراً بر عدم غافلگیری مردم تاکید کرده است. به‌ویژه با اعلام رئیس دفتر رئیس‌جمهور، آقای حاجی‌میرزایی، مبنی بر اینکه «کاهش سهمیه‌های بنزین قطعی است و هرکس بیش از سهمیه بخواهد بنزین خریداری کند، قیمت بالاتری خواهد داشت، اما این قیمت هنوز تعیین نشده است»، انتظارات مردم بیش از پیش تحت تاثیر قرار گرفته است. این اطلاع‌رسانی، هرچند خبر از عدم شوک ناگهانی در تعیین قیمت می‌دهد، اما به دلیل عدم شفافیت در جزئیاتی مانند «میزان کاهش قطعی سهمیه‌ها» و «رقم دقیق قیمت بالاتر»، نتوانسته آرامش را به مصرف‌کنندگان بازگرداند و ابهامات و شایعات همچنان در جامعه موج می‌زند. در چنین فضای مبهمی، شهروندان چه دیدگاهی نسبت به بنزین دارند و چرا اینگونه به جایگاه‌های سوخت هجوم آورده‌اند؟
علاوه بر این، تعطیلی تعدادی از پمپ‌بنزین‌ها در سطح شهر و افزایش شمار جایگاه‌های تعطیل در ساعات پایانی روزهای اخیر، عامل مهم دیگری در تشدید مراجعه به پمپ‌بنزین‌ها و شکل‌گیری صف‌های طولانی محسوب می‌شود.
یکی از شهروندان ۳۲ ساله در پمپ‌بنزینی در مرکز شهر، در پاسخ به خبرنگار ما درباره علت تحمل این صف‌های طولانی، اظهار داشت: «نگرانی اصلی من از بین رفتن سهمیه بنزینم است. در حال حاضر سی لیتر سهمیه ۱۵۰۰ تومانی در کارتم دارم، اما با توجه به اخباری که می‌شنوم، می‌ترسم این سهمیه سوخت شود. به همین دلیل، با وجود اینکه باک ماشینم کاملاً خالی نیست، در صف ایستاده‌ام تا بنزین بزنم.»
بانوی جوانی نیز با خودروی پراید خود در شمال تهران، در پاسخ به این سوال که چقدر در صف ایستاده، گفت: «حدود چهل دقیقه است که منتظرم و به زودی نوبتم می‌شود. قبلاً هرگز شاهد چنین شلوغی نبودم و فکر می‌کنم من و بسیاری دیگر نگران سوختن سهمیه بنزینمان هستیم و ترجیح می‌دهیم آن را مصرف کنیم.» او افزود که سهمیه‌اش را برای سفر در پایان ماه نگهداری کرده بود، اما اکنون مطمئن نیست که وضعیت فعلی بنزین تا آن زمان ادامه داشته باشد. به نظر می‌رسد ترس از سوختن سهمیه، یکی از قوی‌ترین انگیزه‌ها برای هجوم به پمپ‌بنزین‌ها است.
اما این تنها عامل شلوغی نیست. اگر این روزها به اطراف پمپ‌بنزین‌ها توجه کنید، متوجه حضور خودروها و حتی عابرانی می‌شوید که در حال عرضه سهمیه بنزین خود به متقاضیان هستند. تحقیقات میدانی خبرنگار ابرامباد نشان می‌دهد که قیمت متوسط خرید هر لیتر بنزین ۱۵۰۰ تومانی توسط این افراد، بین ۲۰۰۰ تا ۲۵۰۰ تومان و بنزین ۳۰۰۰ تومانی، حدود ۱۵۰۰ تومان است. این بدان معناست که خریدار، هزینه اصلی بنزین را به جایگاه پرداخت می‌کند و علاوه بر آن، مبلغی بین ۲۰۰۰ تا ۲۵۰۰ تومان به ازای هر لیتر به فروشنده سهمیه می‌پردازد.
یک متصدی پمپ‌بنزین در پاسخ به پرسش ما درباره میزان فروش سهمیه به غیر در این روزها، گفت: «این اتفاق بسیار زیاد رخ می‌دهد، زیرا اغلب مردم ترجیح می‌دهند سهمیه خود را نگهداری نکنند و هرچه سریع‌تر موجودی کارتشان را تخلیه کنند.» او اضافه کرد: «البته ما در این فرآیند دخالتی نداریم؛ معاملات در اطراف جایگاه انجام می‌شود و خریدار با کارت فروشنده برای تهیه بنزین مراجعه می‌کند.»
متصدی دیگری در شرق تهران نیز تایید کرد که وضعیت شلوغی چند روزی است که ادامه دارد. او گفت: «برخی از مردم از اتمام موجودی پمپ‌بنزین‌ها می‌ترسند و به همین دلیل در صف می‌ایستند تا باک خودروی خود را پر نگه دارند.» وی همچنین از افزایش درخواست‌ها برای خرید بنزین در گالن و دبه خبر داد، اما تاکید کرد که این کار ممنوع است و آنها به هیچ وجه بنزین را در ظرفی غیر از باک خودرو عرضه نمی‌کنند، هرچند شهروندان همچنان چنین درخواست‌هایی دارند.
بررسی‌ها و گفتگو با شهروندان حاضر در صف‌های طولانی پمپ‌بنزین نشان داد که سه دلیل عمده برای این ازدحام وجود دارد: اولین و مهمترین دلیل، ترس از سوختن سهمیه بنزین موجود در کارت‌هاست. عامل مهم دیگر، نگرانی از بسته شدن پمپ‌بنزین‌ها و اتمام موجودی سوخت است؛ زیرا یکی از سناریوهای مطرح شده توسط آقای سقاب اصفهانی، رئیس سازمان بهینه‌سازی مصرف سوخت، توزیع ۱۲۰ میلیون لیتر بنزین در روز و سپس بستن پمپ‌بنزین‌ها پس از اتمام موجودی بود. این موضوع باعث شده است که برخی، امنیت عرضه بنزین را زیر سوال ببرند. عامل سوم، که البته در مقایسه با دو عامل قبلی ضعیف‌تر است، نگرانی از افزایش ناگهانی قیمت بنزین است. یک شهروند در این باره گفت: «شاید اگر قرار بود قیمت بنزین اندکی افزایش یابد، می‌شد گفت خرید یک باک بنزین تأثیر چندانی ندارد، اما وقتی صحبت از رسیدن قیمت بنزین به هشتاد هزار تومان باشد، قیمت هر باک برای من حدود چهار میلیون تومان تمام می‌شود. طبیعی است که تفاوت قیمت دویست هزار تومانی با چهار میلیون تومانی چیزی نیست که بتوان از آن چشم‌پوشی کرد.» این نگرانی از سوی دیگر شهروندان نیز مورد تایید قرار گرفت.
معاون رئیس‌جمهور پیشتر اعلام کرده بود که ظرف دو هفته درباره ساختار جدید بنزین تصمیم‌گیری خواهد شد. بر اساس توضیحات سقاب اصفهانی، در حال حاضر سه سناریو برای مدیریت عدم تعادل در عرضه بنزین مطرح است: عرضه سوخت متناسب با تولید روزانه بدون تغییر قیمت؛ سهمیه‌بندی بر مبنای خودرو و عرضه مصرف مازاد با نرخ غیر یارانه‌ای؛ و اختصاص بخشی از بنزین به حمل‌ونقل عمومی و توزیع بخش دیگر میان همه افراد. هرچه باشد، شمارش معکوس برای تغییر وضعیت بنزین آغاز شده است. باید دید کدام سناریو به مرحله اجرا خواهد رسید، و البته تجربه نشان می‌دهد که احتمال جایگزینی سناریوهای جدید و متفاوت نیز منتفی نیست.
