
به گزارش ابرامباد، با وجود اعلام آتشبسهای متعدد در مناطق حساس خاورمیانه نظیر غزه، لبنان و میان آمریکا و ایران، که اغلب با سروصدا و پوشش گسترده رسانهای همراه بودهاند، سوال اصلی اینجاست که چرا شعلههای جنگ همچنان فروکش نکرده و درگیریها ادامه دارند؟
در هفتههای اخیر، ارتش اسرائیل با پیشرویهای بیشتر در نوار غزه، توانسته است بخشهای وسیعتری از این سرزمین را تحت کنترل خود درآورد و منجر به کشته شدن دو فرمانده ارشد حماس به همراه دهها نفر دیگر شود.همزمان در لبنان، نیروهای اسرائیلی در عمیقترین تهاجم خود طی ۲۶ سال گذشته، یک قلعه تاریخی را به تصرف خود درآوردند، در حالی که حزبالله نیز به شلیک موشک به سمت شمال اسرائیل ادامه میدهد.
حتی پس از آنکه رئیس جمهور آمریکا، دونالد ترامپ، از توافق مجدد طرفین بر سر کاهش تنشها خبر داد، نبردها در لبنان در روز سهشنبه نیز هیچ نشانهای از فروکش کردن نداشت.
در جبههای دیگر، آمریکا و ایران همچنان درگیر حملات متقابل هستند و تلاشها برای رسیدن به یک آتشبس پایدارتر بیثمر مانده است. ایران کنترل تنگه استراتژیک هرمز را حفظ کرده که به بحران جهانی انرژی دامن زده است، در حالی که آمریکا میکوشد محاصره دریایی خود بر بنادر ایران را تثبیت کند.
جالب اینجاست که هیچیک از طرفهای درگیر به طور رسمی از توافقات آتشبس خارج نشدهاند، اما به نظر میرسد مفهوم واقعی “آتشبس” در این منطقه به سرعت در حال از دست دادن معنای خود است و تنها بر روی کاغذ باقی ماندهاند.
پیشروی اسرائیل در غزه و بیاثر شدن آتشبسها
دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، آتشبس اکتبر در غزه را به عنوان یک موفقیت بزرگ در سیاست خارجی خود برای دستیابی به صلح در خاورمیانه معرفی کرده بود. با این حال، با وجود اینکه این توافق به دو سال درگیریهای گسترده پایان داد و آزادی گروگانهای باقیمانده از حمله ۷ اکتبر ۲۰۲۳ حماس را در پی داشت، پیشرفت جدی دیگری مشاهده نشد.
حماس همچنان خلع سلاح نشده و نیروهای اسرائیلی به جای عقبنشینی، به پیشروی خود ادامه دادهاند. علاوه بر این، هیچ نیروی تثبیتکننده بینالمللی شکل نگرفته، ساختار اداره جدید فلسطین در هالهای از ابهام قرار دارد و بازسازی غزه که تقریباً به ویرانهای تبدیل شده، هنوز آغاز نشده است.
صدها هزار فلسطینی همچنان در اردوگاههای چادری با شرایطی طاقتفرسا، بوی فاضلاب، هجوم جوندگان و ترس دائمی از حملات هوایی اسرائیل زندگی میکنند.
آمریکا و اسرائیل، حماس را مسئول ادامه بحران میدانند و مدعیاند که امتناع این گروه از خلع سلاح، روند صلح را متوقف کرده است. در مقابل، حماس نیز اسرائیل را به نقض مکرر آتشبس متهم میکند و گزارش میدهد که حملات اسرائیل از زمان اجرای آتشبس تاکنون دستکم ۹۳۲ فلسطینی، از جمله زنان و کودکان، را به کام مرگ کشانده است.
در غزه و لبنان، اسرائیل بر حق خود برای انجام عملیات نظامی در برابر تهدیدات یا عبور احتمالی شبهنظامیان از خطوط مرزی، که اغلب مبهم و متغیرند، تأکید دارد؛ خطوطی که با پیشروی نیروها دائماً در حال تغییر هستند.
در حال حاضر، اسرائیل حدود ۶۰ درصد غزه را در کنترل خود دارد، در حالی که در زمان امضای آتشبس این رقم حدود نیمی از منطقه بود. بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، اخیراً اعلام کرده که قصد دارد این میزان را به ۷۰ درصد افزایش دهد. این موضع با برنامههای واشنگتن برای پایان دادن به جنگ، از سوی مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، مغایر تشخیص داده شده است.
درگیریهای لاینقطع در جنوب لبنان
آتشبس آوریل در لبنان، تأثیر ناچیزی بر تشدید درگیریها میان اسرائیل و حزبالله مورد حمایت ایران داشته است، بهویژه در جنوب لبنان که تبادل آتش همچنان ادامه دارد و اسرائیل حضور نظامی خود را در خاک لبنان گسترش داده است.
در پایان هفته گذشته، نیروهای اسرائیلی پرچم خود را بر فراز قلعه تاریخی بوفور برافراشتند؛ عملی که عمیقترین نفوذ آنها به جنوب لبنان از زمان پایان اشغال ۱۹۸۲ تا ۲۰۰۰ محسوب میشود. حزبالله نیز در پاسخ، حملات موشکی گستردهتری را به عمق شمال اسرائیل انجام داد.
اسرائیل حتی پس از آتشبس قبلی در سال ۲۰۲۴ نیز حملات خود را ادامه داده بود. حزبالله نیز حملات خود را تا زمان حملات آمریکا و اسرائیل به ایران در ۲۸ فوریه متوقف کرده بود؛ حملاتی که به گسترش جنگ منطقهای انجامید. حزبالله به طور رسمی با آتشبس آوریل موافقت نکرد، اما اعلام کرد در صورتی که اسرائیل حملات خود را متوقف و از لبنان خارج شود، به آن پایبند خواهد بود.
اسرائیل تأکید دارد که تا زمانی که تهدید حملات موشکی و پهپادی علیه مناطق شمالیاش از بین نرود، به جنگ ادامه خواهد داد؛ این امر چه از طریق اقدام نظامی مستقیم باشد و چه از طریق خلع سلاح حزبالله توسط دولت لبنان.
تشدید تنشها میان آمریکا و ایران
آتشبس گستردهتری که اوایل آوریل میان آمریکا، ایران و اسرائیل اعلام شد، با هدف پایان دادن به جنگ منطقهای و بازگشایی تنگه هرمز شکل گرفت؛ گذرگاهی حیاتی که بسته شدن آن باعث جهش شدید قیمت نفت و فشار اقتصادی جهانی شد.
ایران ابتدا از بازگشایی تنگه هرمز خبر داد، اما پس از اعمال محاصره دریایی آمریکا، مجدداً تهدید به بستن آن کرد. رئیس جمهور آمریکا، دونالد ترامپ، از ایران خواسته است این تنگه را باز نگه دارد و در مورد برنامه هستهای خود امتیازات اساسی بدهد، در حالی که ایران خواهان پایان واقعی جنگ، لغو محاصره و رفع تحریمهاست.
دو طرف هفته گذشته به توافق نزدیک شده بودند، اما به نتیجه نرسیدند. ترامپ بارها تهدید کرده است که اگر ایران از ذخایر اورانیوم غنیشده خود دست نکشد، جنگ را از سر خواهد گرفت.
درگیریها در تنگه هرمز ادامه دارد و آمریکا میگوید از کشتیهای تجاری و نیروهای خود در برابر تهدیدها دفاع میکند، در حالی که ایران نیز به حملات موشکی و پهپادی علیه کشورهایی که میزبان نیروهای آمریکایی هستند، پاسخ میدهد.
در روزهای دوشنبه و سهشنبه، آمریکا سایتهای نظامی در ایران را بمباران کرد، پس از آنکه تهران یک پهپاد آمریکایی را سرنگون کرده بود. ایران نیز اعلام کرد نیروهای آمریکایی در کویت و بحرین را هدف قرار داده است؛ اقدامی که آمریکا میگوید آن را رهگیری و خنثی کرده است.
فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا در بیانیهای در شبکه اجتماعی ایکس اعلام کرد: «ما به حفاظت از نیروهای خود در برابر اقدامات ایران ادامه خواهیم داد و در عین حال از آتشبس جاری حمایت میکنیم.»



