به گزارش سایت ابرامباد، خروج دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور فعلی ایالات متحده، از معاهده برجام در بهار سال ۹۷، توازن بازارهای مالی در ایران را به کلی برهم زد.تشدید فشارهای بین‌المللی و بازگشت دوباره تحریم‌های نفتی، اقتصاد کشور را با تکانه‌های شدید ارزی مواجه کرد. در آن مقطع، مسعود کرباسیان در حالی سکان وزارت اقتصاد را به دست داشت که دلار پس از یک دوره ثبات نسبی، در کانال ۳ هزار تومان نوسان می‌کرد.
در سال‌های نخست دهه ۹۰، سیاست‌های مبتنی بر کاهش تنش و توافق برجام باعث شده بود تا ایران یکی از بهترین دوران‌های اقتصادی خود را با تورم تک‌رقمی تجربه کند. اما بازگشت دوباره ترامپ به عرصه قدرت، آغازگر روزهای تلخی برای اقتصاد ملی بود که قیمت دلار را در مدت‌زمانی بسیار کوتاه به مرز ۱۰ هزار تومان رساند.
وداع با صندلی ریاست بانک مرکزی
ولی‌الله سیف که از سال ۹۲ مدیریت بانک مرکزی را بر عهده داشت، با فراتر رفتن نرخ دلار از ۱۱ هزار تومان، خود را در معرض انتقادات شدید دید. در نهایت، فشارهای فزاینده سیاسی و اقتصادی باعث شد تا در مرداد ۹۷، او کرسی خود را به عبدالناصر همتی واگذار کند.
زلزله در ساختمان باب‌همایون با استیضاح دلاری
تغییر در مدیریت بانک مرکزی نتوانست جلوی رشد سریع قیمت‌ها را بگیرد و مجلس با انتقاد از نبود برنامه جامع برای مهار شوک‌های ارزی، مسعود کرباسیان را به صحن علنی کشاند و استیضاح کرد. اگرچه فرهاد دژپسند جایگزین او شد، اما واقعیت‌هایی چون رشد منفی اقتصاد، تورم فزاینده و گرانی افسارگسیخته کالاهای اساسی همچنان تداوم یافت. تحلیل‌گران اقتصادی بر این باور بودند که این جابجایی‌ها بیشتر واکنشی به خشم عمومی از نوسانات ثانیه‌ای قیمت ارز بود تا یک راهکار ساختاری.
دوران رئیسی و جراحی‌های پرهزینه ارزی
با استقرار دولت سیزدهم، تلاش برای کاهش وابستگی به دلار در صدر برنامه‌ها قرار گرفت. احسان خاندوزی و علی صالح‌آبادی مدیریت تیم اقتصادی را عهده‌دار شدند. با این حال، حذف ارز ترجیحی در اردیبهشت ۱۴۰۱ منجر به پرش قیمتی دیگری شد. صالح‌آبادی که با دلار ۲۸ هزار تومانی کار خود را شروع کرده بود، در حالی میرداماد را ترک کرد که نرخ ارز به ۴۴ هزار تومان رسیده بود؛ جهشی ۵۳ درصدی که راه را برای ورود محمدرضا فرزین باز کرد.
تلاطم در دولت چهاردهم و رکوردهای جدید استیضاح
در دوره جدید، محمدرضا فرزین در سمت خود ابقا شد و همتی این بار در قامت وزیر اقتصاد به کابینه بازگشت. اما با رسیدن دلار به مرزهای بحرانی و عبور از ۱۰۰ هزار تومان در اواخر سال ۱۴۰۳، مجلس بار دیگر تیغ استیضاح را برای وزیر اقتصاد کشید تا همتی رکورددار سریع‌ترین برکناری در تاریخ جمهوری اسلامی شود. تشدید تنش‌های منطقه‌ای و فشارهای بین‌المللی، محرک‌های اصلی این صعود بی‌سابقه بودند.
در نهایت، با رسیدن دلار به رقم سرسام‌آور ۱۴۴ هزار تومان، استعفای فرزین پذیرفته شد و همتی بار دیگر به بانک مرکزی بازگشت. گزارش‌های خبرگزاری ابرامباد نشان می‌دهد که در این ماراتن هفت ساله، بهای ارز با رشد خیره‌کننده ۴۳۱۹ درصدی روبرو شده است. اکنون این سوال کلیدی باقی است: در غیاب سیگنال‌های جدی برای کاهش تنش‌ها و ماندگاری تحریم‌ها، آیا صرفاً با جابجایی مهره‌های مدیریتی می‌توان به تغییر روند بازار امید داشت؟
