به گزارش ابرامباد، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور کنونی آمریکا، بار دیگر با اظهاراتی جنجالی، تهدید به تصرف یا نابودی کامل جزیره خارک، از مهم‌ترین نقاط استراتژیک ایران در خلیج فارس، کرده است. این جزیره مرجانی با طولی حدود ۸ کیلومتر در عمق آب‌های نیلگون خلیج فارس، نقشی حیاتی در اقتصاد ایران ایفا می‌کند، چرا که بیش از ۹۰ درصد از صادرات نفت خام کشور از طریق پایانه‌ها و اسکله‌های آن انجام می‌گیرد. رئیس‌جمهور آمریکا حتی با انتشار یک ویدیوی شبیه‌سازی‌شده توسط هوش مصنوعی در شبکه اجتماعی «تروت سوشیال»، ادعا کرد که جزیره خارک «در حال تبدیل شدن به خاکستر و تکه‌تکه شدن است.» اگرچه هیچ منبع مستقلی این ادعا را تأیید نکرد، اما این رویکرد ترامپ، نشان‌دهنده تمرکز وسواس‌گونه و چنددهه‌ای او بر این موقعیت کلیدی در جغرافیای ایران است.
نگاه ۴۰ ساله ترامپ به خارک؛ از گفتگوی تاریخی تا تهدیدهای اخیر
بررسی دقیق مواضع و اظهارات دونالد ترامپ نشان می‌دهد که نگاه او به جزیره خارک به عنوان یک «هدف اصلی»، به سال‌ها پیش از ورودش به عرصه سیاست بازمی‌گردد. او برای اولین بار در سال ۱۹۸۸، در اوج «جنگ نفت‌کش‌ها»، در مصاحبه‌ای با روزنامه گاردین به صراحت اعلام کرده بود: «اگر یک گلوله به سمت نیروها یا کشتی‌های ما شلیک شود، کار جزیره خارک را تمام می‌کنم؛ وارد می‌شوم و آن را تسخیر می‌کنم.»
ترامپ در هفته گذشته نیز در گفتگویی با شبکه فاکس نیوز، بار دیگر بر این ایده تأکید کرد: «همواره ترجیح من این بوده است که جزیره خارک را تصرف کنیم؛ اگرچه نمی‌دانم آیا آمریکا توان و جسارت لازم برای انجام چنین کاری را دارد یا خیر، اما تصرف آن ثروت عظیمی به همراه خواهد داشت.» مقایسه این اظهارات با مواضع ترامپ پس از تسلط بر بازار نفت ونزوئلا، این گمان را تقویت می‌کند که کاخ سفید تصور می‌کند کنترل یا انهدام این جزیره می‌تواند سپاه پاسداران و دولت ایران را به سرعت ورشکسته کرده و به جنگ پایان دهد.
اهمیت استراتژیک بی‌بدیل جزیره خارک
جزیره خارک در فاصله‌ای کمتر از ۳۰ کیلومتری (۲۰ مایلی) از سواحل ایران قرار دارد و به دلیل ساختار زمین‌شناختی و عمق مناسب آب‌های اطرافش، تنها نقطه‌ای در خلیج فارس محسوب می‌شود که سوپرتانکرها و نفت‌کش‌های غول‌پیکر می‌توانند در آن پهلو بگیرند. غالب خطوط لوله زیردریایی ایران، نفت خام تولیدی کشور را به مخازن ذخیره‌سازی خارک که ظرفیتی بالغ بر ۳۰ میلیون بشکه تخمین زده می‌شود، منتقل می‌کنند.
بر اساس اسناد افشا شده آژانس اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا) که قدمت آن‌ها به سال ۱۹۸۴ بازمی‌گردد، تاسیسات خارک «حیاتی‌ترین بخش از سیستم نفتی ایران است که تداوم فعالیت آن برای حیات اقتصادی کشور الزامی است.» اگرچه ایران در سال‌های اخیر ترمینال نفتی جاسک را در شرق تنگه هرمز راه‌اندازی کرده است، اما گزارش‌های آژانس بین‌المللی انرژی (IEA) نشان می‌دهد که خطوط جایگزین هنوز توان عملیاتی و ظرفیت لازم برای جایگزینی کامل نقش خارک را ندارند.
خارک؛ تله مرگ بالقوه برای نیروهای آمریکایی
با وجود تهدیدهای لفظی رئیس‌جمهور ترامپ، ارزیابی‌های اندیشکده‌ها و فرماندهان نظامی آمریکا حاکی از آن است که هرگونه عملیات زمینی یا اشغال این جزیره، ریسک‌های مرگ‌باری برای واشنگتن در پی خواهد داشت. کریستین امری، دانشیار روابط ایران و آمریکا در کالج دانشگاهی لندن (UCL)، در گفت‌وگویی با ان‌بی‌سی نیوز با بررسی سناریوی حمله نظامی تأکید می‌کند: «اگرچه ترامپ روی این احتمال قمار می‌کند که ایران با از دست دادن ده‌ها میلیارد دلار درآمد سالانه تسلیم خواهد شد، اما موفقیت نظامی در این عملیات به هیچ وجه تضمین‌شده نیست و خطری واقعی وجود دارد که درگیری‌ها به یک بحران بسیار گسترده‌تر و خطرناک‌تر تبدیل شود.»
امری به وضوح بیان کرد: «جزیره خارک در تیررس مستقیم موشک‌ها، توپخانه و پهپادهای ساحلی ایران قرار دارد. حتی اگر آمریکا بتواند جزیره را تصرف کند، نگه داشتن آن و پشتیبانی از نیروها زیر آتش مداوم ایران بسیار دشوار خواهد بود؛ عملیاتی که می‌تواند جنگ را به یک باتلاق فرسایشی چند ماهه تبدیل کند.»
دانیا ظافر، مدیر اجرایی تالار بین‌المللی خلیج در واشنگتن، نیز در گفت‌وگو با ان‌بی‌سی نیوز خاطرنشان کرد: «جزیره خارک شریان حیاتی اقتصاد ایران است و در صورت حمله به آن، تهران پاسخ را به شدت تصعید خواهد کرد و ضربات کوبنده‌ای به نیروهای آمریکایی و زیرساخت‌های انرژی منطقه وارد خواهد آورد.»
منابع آگاه از گزارش‌های اطلاعاتی آمریکا تأیید می‌کنند که ایران طی ماه‌های اخیر پدافند چندلایه جزیره خارک را با استقرار سامانه‌های موشکی دوش‌پرتاب، سامانه‌های پدافند هوایی بیشتر و نیروهای ویژه تقویت کرده و تدابیر لازم را برای مقابله با هرگونه عملیات هوایی یا پیاده‌سازی نیرو به کار بسته است.
تشدید درگیری‌ها در تنگه هرمز و پاسخ موشکی ایران
این تهدیدهای لفظی در شرایطی مطرح می‌شود که صحنه میدانی خلیج فارس پس از یک دوره آرامش شکننده، شب گذشته بار دیگر شاهد تقابل مستقیم نظامی بوده است. تیم هاوکینز، سخنگوی فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام)، تأیید کرد که نیروهای آمریکایی دو سامانه راکت‌انداز متعلق به سپاه پاسداران را در جزیره لارک، در نزدیکی بندرعباس، که به ادعای او آماده‌سازی برای پرتاب مین‌های دریایی هدف قرار داده‌اند.
در پاسخ به این اقدام، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در یک عملیات ترکیبی موشکی و پهپادی، دو پایگاه نظامی مهم آمریکا در اردن شامل پایگاه‌های «الملک حسین» و «الازرق» و همچنین پایگاه «المنهاد» آمریکا در امارات متحده عربی را هدف قرار داد. رسانه‌های ایرانی اعلام کردند این ضربات موشکی آسیب‌های سنگینی به زیرساخت‌های پشتیبانی و محل استقرار جنگنده‌های آمریکایی وارد کرده است.
هم‌زمان با این تحولات، ترافیک دریایی در تنگه هرمز به شدت کاهش یافته و نرخ نفت خام برنت در بازارهای جهانی با جهش ۲.۷ درصدی به بیش از ۹۰ دلار در هر بشکه رسیده است. در حالی که اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، از تشدید تحریم‌های هفتگی علیه بانک‌ها و شرکای تجاری ایران خبر می‌دهد، ایستادگی تهران در کنترل تنگه هرمز و پاسخ صریح موشکی به تحرکات آمریکا نشان می‌دهد که سناریوی تصرف جزیره خارک بیش از آنکه یک طرح عملیاتی ساده باشد، یک بازی با آتش است که می‌تواند تمام منطقه را به ورطه جنگ و بی‌ثباتی بکشاند.
