
به گزارش ابرامباد، اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه کشورمان، در واکنش به سخنرانی اخیر مارکو روبیو، از مقامات آمریکایی، در شهر آتن یونان و ادعاهای مطرحشده علیه ایران، در شبکه اجتماعی ایکس (توییتر سابق) به تفصیل مطالبی را بیان کرد.او با اشاره به رویکرد روبیو در آکروپولیس، بیان داشت که وی تلاش کرده است تا تاریخ غرب، از دوران یونان باستان گرفته تا عصر دونالد ترامپ در آمریکا، را به صورت خطی یکپارچه و سادهانگارانه نمایش دهد. بقائی این اقدام را مصداق بارز آناکرونیسم دانست و اظهار کرد که روبیو با درهمآمیزی بیباکانه مفاهیمی چون یونان، روم، مسیحیت، اروپا و آمریکا، و نهایتاً شعار «اول آمریکا»، تاریخ را تحریف کرده است. به نظر میرسد واشنگتن تصمیم گرفته است که به جای نمایش آشکار قدرتطلبی و لحن گاوچرانها، سیاستهای تهدیدآمیز و زورگویانه خود را زیر پوشش فریبنده «فلسفه تاریخ» به جهان بقبولاند.
سخنگوی وزارت امور خارجه سپس به مفهوم یونانی «توموس» پرداخت و توضیح داد که روبیو این مفهوم را از بستر تاریخی و فلسفی اصیل خود جدا کرده و آن را صرفاً به ستایش قدرت، رقابت و اراده ملی تقلیل داده است. این در حالی است که یونان، تنها صحنه نمایش قدرت و عظمت نبود؛ بلکه گهواره تراژدیهای ناشی از تکبر و تجاوز (مانند اسطوره تروا و ایلیاد هومر)، خاستگاه نقد قدرت (چون تاریخ جنگ پلوپونزی اثر توسیدید)، زادگاه فلسفه سیاسی (همچون «جمهوری» افلاطون و «سیاست» ارسطو) و محلی برای طرح پرسشهای عمیق درباره حدود قدرت و مسئولیتهای انسانی (مانند «آنتیگونه» و «اُدیپ شهریار» سوفوکل) نیز به شمار میرفت.
بقائی تاکید کرد که روبیو با حذف این جنبههای مهم، تاریخ را از هرگونه پرسشگری و نقد تهی میسازد و آن را به ابزاری برای توجیه مقاصد سیاسی تبدیل میکند. آنچه او ارائه میدهد، نه فلسفه تاریخ، بلکه روایتی تحریفشده و دستکاریشده از گذشته است که با هدف مشروعیتبخشیدن به سیاستهای خصمانه و جنگطلبانه دولت آمریکا و خلق یک اسطوره سیاسی جدید طراحی شده است. این تلاش عمدی برای بازسازی گذشته به گونهای است که سیاستهای امروز آمریکا را «اجتنابناپذیر» و از نظر تاریخی «مقدر» جلوه دهد.
او افزود: زمانی که تاریخ به صرف ابزاری برای توجیه قدرت مبدل شود، گام بعدی دیگر «فهم گذشته» نخواهد بود، بلکه «تقدیس نفس قدرت» است. بقائی در ادامه به کتاب «اوج جنگ» (The Apotheosis of War) اثر واسیلی وِرِشچاگین اشاره کرد که چگونه هرمی از جمجمههای بهجامانده از فاتحان را در برابر شکوه و عظمت موهوم قدرت قرار میدهد؛ تصویری روشن از آنچه باقی میماند وقتی تاریخ به تنها ستایشگر قدرت فروکاسته شود.
سخنگوی وزارت امور خارجه در پایان هشدار داد که در چنین مقطع حساسی، رسالت متفکران غربی آن است که از خودِ تاریخ – و پیچیدگیهای فلسفی تمدن غرب – در برابر بازخوانی تحریفشده و توجیهگرایانهای دفاع کنند که یک قدرت توسعهطلب و ستیزهجو از آن ارائه میدهد؛ قدرتی که همچنان در پی قربانی کردن دستاوردهای انسانی یک تمدن برای مشروعیتبخشیدن به استفاده بیقید و شرط از زور است. وی خطر این روایت انحرافی را صرفاً در بازخوانی نادرست رویدادهای گذشته ندانست، بلکه آن را در مصادره به مطلوب گذشته در جهت توجیه زور عریان و تقدیس آن در زمان حال قلمداد کرد.



