به گزارش ابرامباد، اسماعیل بقایی، در جریان یک نشست خبری، به مرور تحولات اخیر پرداخت.او با اشاره به هفته دفاع مقدس، یاد و خاطره شهدای گرانقدر و آزادگان سرافراز را گرامی داشت و تأکید کرد که آموزه‌های این دوران طلایی همواره در زندگی ما ضروری است.
بقایی به حضور هیئت ایرانی در مجمع عمومی سازمان ملل اشاره کرد و آن را هیئتی با تعداد کم اما بسیار پربار توصیف نمود. وی اظهار داشت که هدف اصلی این حضور، استفاده از بستر بین‌المللی برای بازتاب مظلومیت ایران و تبیین مواضع اصولی کشور بود، که به گفته او، یکی از موفق‌ترین تجربیات دیپلماتیک ایران در مجامع جهانی به شمار می‌رود. جلسات برگزار شده در نیویورک، فرصتی ارزشمند برای تشریح منطق و دیدگاه‌های جمهوری اسلامی ایران فراهم آورد.
سخنگوی سیاست خارجی ایران در ادامه به سفر نخست‌وزیر اسرائیل به امارات پرداخت و به همه کشورهای همسایه توصیه کرد که اصول همسایگی حسنه را پاس بدارند و اجازه ندهند که خاک و منابعشان ابزاری برای بهره‌برداری نیروهای خارجی شود. او صراحتاً نارضایتی ایران را به کشورهای همسایه ابلاغ کرده و متذکر شد که این مطالبه در حاشیه نشست سازمان ملل با تقریباً تمامی مقامات کشورهای حوزه خلیج فارس مطرح شده است. وی از آزادی تعدادی از شهروندان ایرانی در امارات که شب گذشته انجام شد، ابراز خرسندی کرد و از مقامات اماراتی بابت این اقدام که نتیجه رایزنی‌های حاشیه مجمع عمومی بود، تشکر کرد. بقایی تأکید کرد که سوءاستفاده رژیم صهیونیستی از امکانات منطقه‌ای برای ایجاد ناامنی، نیازمند توجه ویژه کشورهای منطقه است و نباید به هیچ وجه اجازه داده شود که آمریکا و این رژیم از این امکانات بهره‌برداری کنند.
در واکنش به گزارش‌ها پیرامون اخراج دو دیپلمات ایرانی از نیویورک، بقایی این اخبار را «دروغ محض» خواند و آن را تلاشی برای «دستاوردسازی کاذب» دانست. او توضیح داد که تمام مراحل ورود و خروج هیئت ایرانی به آمریکا از قبل اطلاع‌رسانی شده بود و برنامه ترک نیویورک توسط وزیر نیز مشخص بود. وی افزود یکی از دیپلمات‌ها که قرار بود برای مأموریت‌های خود در نیویورک بماند، به دلیل فشارهای وارده این شهر را ترک کرده است. بقایی با انتقاد شدید از آمریکا، گفت که این اقدامات نه تنها افتخاری برای واشنگتن ندارد، بلکه نشان می‌دهد که ایالات متحده میزبان مناسبی برای سازمان ملل نیست. او این گونه خبرسازی‌ها را نتیجه شکست آمریکا در جلوگیری از حضور هیئت ایرانی و عدم موفقیت در القای انزوای ایران دانست که هیچ ارزش خبری ندارند.
در خصوص کمیته شش نفره شورای عالی امنیت ملی نیز، بقایی توضیح داد که این کمیته از چند ماه پیش وظیفه بررسی مطالبات را بر عهده دارد و وزیر امور خارجه نیز یکی از اعضای آن است.
سخنگوی وزارت امور خارجه درباره دیدار رئیس‌جمهور ایران با همتای لبنانی خود در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل، آن را دیداری مثبت ارزیابی کرد. وی همچنین افزود که پیرامون مسئله سفیر ایران در بیروت پیشتر توضیحات لازم ارائه شده و هدف اصلی ایران، رفع سوءتفاهم‌ها است.
بقایی در ادامه به موضع‌گیری‌های بریتانیا در قبال ایران پرداخت و اعلام کرد که سفیر انگلیس روز پنجشنبه احضار شده و اعتراض رسمی ایران به وی ابلاغ شده است. او اظهارات بریتانیا را «فرار رو به جلو» توصیف کرد و تأکید داشت که ایران همواره مسئولیت بین‌المللی انگلیس در قبال تجاوزات صورت گرفته علیه کشور را پیگیری کرده و خواهد کرد. وی به اعترافات دبیرکل ناتو مبنی بر اطلاع از استفاده از پایگاه‌ها در این تجاوزات اشاره کرد و گفت این موضوع نشان می‌دهد اروپا باید پاسخگو باشد. به گفته بقایی، ادعاهای مطرح شده توسط بریتانیا کذب محض و تلاشی برای شانه خالی کردن از مسئولیت‌های بین‌المللی علیه ایران است.
او همچنین درباره برنامه‌های دیپلماتیک آتی، از سفر رئیس‌جمهور به ترکمنستان در روزهای آینده خبر داد. این سفر به منظور شرکت در کنفرانس تنوع زیستی و اجلاس سران کشورهای مستقل مشترک المنافع صورت می‌گیرد که قرار است پنجشنبه هفته آینده برگزار شود.
در پاسخ به پرسش‌هایی درباره انتشار اخباری مبنی بر بازگشت بازرسان آژانس بین‌المللی انرژی اتمی به تأسیسات هسته‌ای ایران، سخنگو قاطعانه اعلام کرد که چنین مباحثی در خصوص تبادلات مربوط به تحریم‌ها و مسائل هسته‌ای مطرح نشده است. وی افزود که ایران به طور مستقیم به موضوع هسته‌ای ورود نکرده و تنها وظیفه‌اش، ابلاغ شروط خود بوده است.
بقایی درباره پاسخ آمریکا به طرح پیشنهادی ایران بیان کرد: دیدگاه‌های ایران در توقفی کوتاه در دوحه، در مسیر بازگشت، به طرف میانجی‌گر منتقل شد. وی خاطرنشان کرد که پیشنهادات آمریکایی‌ها تا حد زیادی در راستای مواضع پیشین آنها در مورد مسائل هسته‌ای است. سخنگو تأکید کرد که ایران صراحتاً اعلام کرده است که تمرکز اصلی بر امنیت تنگه هرمز و بازگرداندن ثبات به آن است که نیازمند اقدامات مشخصی از سوی آمریکا است؛ از جمله توقف اخلال در دریانوردی تجاری ایران و لغو تحریم‌ها، که به وضوح در توافقنامه ۲۸ خرداد ذکر شده بود، و همچنین برداشته شدن تمامی تحریم‌های جدید اعمال شده. او افزود ملاحظات آمریکا در همان نشست با مقامات قطری پاسخ داده شده و ایران نکات تکمیلی را در خصوص جزئیات به طرف مقابل منعکس خواهد کرد.
او در واکنش به ادعاهایی مبنی بر طرح مسئله هسته‌ای در مذاکرات نیویورک، به طور قاطع این موضوع را رد کرد و گفت: «اصلاً چنین بحثی مطرح نشده است.» وی تصریح کرد که وظیفه ایران تنها ابلاغ شروط خود در قالب طرح هفت روزه بود.
سخنگوی وزارت خارجه خروج نیروهای آمریکایی از عراق را رویدادی «بسیار مهم و مبارک» دانست. او این اقدام را در راستای حراست از حاکمیت ملی عراق و نمادی از شکست آمریکا ارزیابی کرد. بقایی با اشاره به جنایت‌های زندان ابوغریب که هرگز فراموش نخواهد شد، یادآور شد که داعش محصول مستقیم اشغال عراق بود و مداخلات خارجی همواره به ناامنی کشورها دامن می‌زند. او ابراز امیدواری کرد که این گام مهم به تحکیم هرچه بیشتر روابط میان ایران و عراق منجر شود.
در پاسخ به سوالی پیرامون اظهارات دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، که دلیل عدم پیشرفت مذاکرات با ایران را عدم شناخت طرف مذاکره‌کننده داخلی در ایران دانسته بود، بقایی که خود عضو تیم مذاکره‌کننده است، این ادعا را بی‌اساس خواند. او اظهار داشت که هیچ کشوری به اندازه ایران در تصمیم‌گیری‌ها دارای انسجام و نظم نیست و مقامات آمریکایی به خوبی می‌دانند که طرف مقابلشان در ایران کیست و فرآیند تصمیم‌گیری چگونه است. وی تأکید کرد که مشکل اصلی در «پریشان‌گویی» و مواضع متناقض و تغییر مکرر خواسته‌های مقامات آمریکایی است، که نه تنها ایران، بلکه سایر کشورها نیز از آن گلایه‌مند هستند. او این اظهارات را نوعی فرافکنی دانست.
بقایی درباره موضع ایران پیرامون پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای (NPT) گفت که این بحث به طور جدی در محافل نخبگان مطرح است. او اشاره کرد که ایران به عنوان عضوی پایبند به NPT، به بدترین شکل ممکن مورد هجمه قرار گرفته است. وی افزود اگر کشوری عضوی از NPT باشد، باید بتواند از حقوق خود نیز بهره‌مند شود. این یک سؤال جدی است و وزارت خارجه نیز تابع تصمیم مقامات ذی‌صلاح خواهد بود. بقایی تأکید کرد که در حال حاضر، ایران عضو NPT است و تا زمانی که این عضویت برقرار است، به تعهدات خود پایبند خواهد بود.
وی در مورد اظهارات رئیس‌جمهور آمریکا، دونالد ترامپ، پیرامون جنگ با ایران، با قاطعیت گفت: «آنها نمی‌توانند به این سادگی جنگی را آغاز و به پایان برسانند.» او تاریخچه ایران را یادآور شد که در دفاع از خود همواره سرسخت و مصمم عمل کرده است. بقایی تأکید کرد که جهان در هفت ماه اخیر به وضوح مشاهده کرده است که ایرانیان برای دفاع از عزت ملی و کرامت خود از هیچ ابزاری برای مقابله با شرارت دشمن دریغ نمی‌کنند. او افزود این تهدیدات نمی‌تواند بر مردم ایران تأثیری بگذارد و تمرکز ایران بر تقویت توانمندی‌های دفاعی و بهره‌گیری از تجارب یک سال و نیم گذشته است.
بقایی همچنین به اعتراضات جاری در فرانسه اشاره کرد و گفت: «ما کاری به ادعاهای اروپایی‌ها نداریم، اما چنین خشونت نامناسبی علیه تجمع‌کنندگان به هیچ وجه قابل قبول نیست.» او یادآور شد که فارغ از ادعاهای حقوق بشری، فرانسه خود عضو معاهدات بین‌المللی حقوق بشر است. وی تصاویر منتشر شده از نحوه برخورد با معترضان را «بسیار نگران‌کننده» توصیف کرد و از مقامات فرانسوی خواست که در مدیریت اعتراضات، حتماً تعهدات حقوق بشری خود را رعایت کنند. سخنگو بر لزوم بررسی گزارش‌ها درباره برخوردهای خشن پلیس و رعایت موازین حقوق بشری به ویژه در بازداشت سه هزار نفر تأکید کرد.
سخنگوی دستگاه دیپلماسی در مورد وضعیت طرح هفت روزه ایران برای تأمین امنیت تنگه هرمز اظهار داشت که پرسش اصلی این است که چگونه می‌توان تنگه هرمز و کل منطقه را امن ساخت. وی تأکید کرد که راه حل این مسئله در توقف اقدامات تجاوزکارانه آمریکاست، چرا که ناامنی تنگه هرمز پس از حملات آمریکا و رژیم صهیونیستی آغاز شد. بقایی افزود، با وجود اینکه ایران هرگز از دیپلماسی رویگردان نبوده و از هر فرصتی، حتی اگر شانس کمی داشته باشد، برای جلوگیری از تشدید تنش استفاده می‌کند، اما شواهد نشان می‌دهد که طرف مقابل (آمریکا) جدیت لازم برای استفاده از رویکرد دیپلماتیک را ندارد.
بقایی در واکنش به تضاد در گفتار و رفتار برخی کشورهای حاشیه خلیج فارس نسبت به ایران، گفت که برای ایران، رعایت اصل حسن همجواری در روابط با این کشورها از اهمیت بالایی برخوردار است. وی یادآور شد که ایران و کشورهای عربی هر دو تجربه تلخ حضور نظامی آمریکا در منطقه را داشته‌اند. او تأکید کرد که ما همسایگان دائمی یکدیگر هستیم و کشورهایی که خاک خود را در اختیار دشمنان قرار داده‌اند، باید در سیاست‌های خود تجدید نظر کنند؛ در غیر این صورت، اگر از خاک آنها مورد حمله قرار گیریم، پاسخ قاطعی دریافت خواهند کرد.
در خصوص ابتکارات ایران برای کاهش تنش، بقایی سفر هیئت ایرانی به نیویورک و استفاده از نشست سالانه را در همین راستا دانست. او «طرح هفت روزه ایران» را جدیدترین ابتکار کشور معرفی کرد و گفت که جهان به وضوح رویکرد مسئولانه ایران را دیده و باید منتظر پاسخ طرف مقابل بود. وی افزود تجربیات نشان داده که طرف آمریکایی به رویکرد دیپلماتیک اعتقادی ندارد، به همین دلیل ایران همزمان با تأکید بر دیپلماسی، بر دفاع قاطعانه نیز اصرار دارد و نیروهای مسلح کشور همواره هوشیار هستند.
سخنگوی وزارت امور خارجه درباره تحریم هوایی ایران توسط آمریکا، این اقدام را اختلال در روابط حسنه همسایگی و دوستانه با کشورهای همجوار و متحد دانست. وی اطمینان داد که وزارت خارجه در هماهنگی با دیگر نهادهای مسئول، اقدامات لازم را انجام می‌دهد و در مورد عراق، پروازها از همین امروز برقرار می‌شود و رایزنی با سایر کشورها ادامه دارد تا این تحریم‌ها بی‌اثر شود.
بقایی در واکنش به اظهارات گروسی مبنی بر استقلال عمل در صورت دبیرکلی سازمان ملل، گفت که شاید او در حال آسیب‌شناسی عملکرد فعلی خود به عنوان مدیرکل آژانس است. وی افزود گروسی می‌داند که تاکنون اینگونه عمل نکرده است و مطالبه جامعه جهانی این است که دبیرکل سازمان ملل باید مستقل باشد. با این حال، بقایی با لحنی کنایه‌آمیز ابراز تردید کرد که “ترک عادت موجب مرض است” و چنین تغییری در رفتار بعید به نظر می‌رسد.
در خصوص توافقنامه مکه و پیشنهاد ایران برای حل بحران یمن، سخنگو تأکید کرد که راه حل یمن نظامی نیست. او گفت مردم یمن ۱۲ سال است که تحت تحریم‌های اقتصادی قرار دارند و حق دارند به عنوان یک ملت، زندگی عادی و برخوردار از تمامی امکانات و شرایطی که هر کشور دیگری از آن بهره‌مند است، داشته باشند. بقایی گفتگو میان یمن و عربستان را راهکاری مؤثر دانست و آمادگی ایران را برای تسهیل این گفتگوها اعلام کرد.
بقایی در مورد اظهارات دبیرکل ناتو پیرامون حمله به ایران، تصریح کرد که بیان چنین حرفی، نشان‌دهنده لزوم تقویت خودگردانی سایر کشورهاست که شاهد چنین جاه‌طلبی‌هایی از سوی این فرد هستند. او تأکید کرد که مارک روته، به دلیل جایگاهش، مسئولیت مستقیم دارد و به طور قطع باید به خاطر دستوراتی که احتمالاً در مقام خود برای مشارکت کشورهای ناتو در تجاوز نظامی علیه ایران صادر کرده، پاسخگو باشد.
وی در پاسخ به اظهارات دبیرکل اتحادیه عرب مبنی بر لزوم رعایت حسن همجواری از سوی ایران، اظهار داشت که اعتمادسازی یک فرایند دوسویه است و نمی‌تواند یکطرفه باشد. بقایی اشاره کرد که جمهوری اسلامی ایران طی پنجاه سال اخیر در قبال رفتارهای خلاف اصول حسن همجواری از سوی بسیاری از کشورهای جنوبی حاشیه خلیج فارس، رویکردی مبتنی بر اغماض داشته است. او هفته دفاع مقدس را یادآور شد و افزود که همه می‌دانند کشورهای حوزه خلیج فارس در آن دوران حامی صدام بودند و ایران هرگز رویکردهای ناشایست برخی از این کشورها را فراموش نکرده است. وی گفت در سفر وزیر امور خارجه به نیویورک، در حاشیه مجمع عمومی، بر همین اساس با کشورهای منطقه گفت‌وگوهایی صورت گرفت. بقایی از این کشورها خواست که از لفاظی‌های تکراری دست بردارند و تأکید کرد که تکرار ادعاهای ارضی امارات درباره جزایر سه‌گانه ایرانی به هیچ وجه قابل پذیرش نیست. او افزود اگر کشورهای دیگر اراده لازم را داشته باشند، ایران آماده است، و مهم‌ترین نشانه عملی این اراده، پایان دادن به حضور نظامی آمریکا در منطقه است.
در خصوص شایعاتی مبنی بر اعزام نیرو از پاکستان به عربستان برای جنگ در یمن، بقایی اظهار امیدواری کرد که این خبر صرفاً یک شایعه باشد. او هشدار داد که ایران و کشورهای منطقه به خوبی آگاهند که هرگونه مداخله جدید در یمن، وضعیت را تنها پیچیده‌تر خواهد کرد.
سخنگوی دستگاه دیپلماسی در مورد اظهارات رئیس‌جمهور روسیه، ولادیمیر پوتین، درباره ایران و پیشنهاد دریافت ذخایر اورانیوم ۶۰ درصدی ایران گفت که روابط تهران و مسکو در سطح خوبی قرار دارد. وی افزود که ایران و روسیه هماهنگی مستمری در روابط دوجانبه و همچنین در چارچوب سازمان‌هایی مانند بریکس و شانگهای دارند. بقایی تأکید کرد که مواضع ایران و روسیه در بسیاری از تحولات جهانی، به ویژه در زمینه نظامی‌گری که جامعه جهانی با آن دست و پنجه نرم می‌کند، مشترک است. او خاطرنشان کرد که در خصوص مقابله با جنگ علیه ایران، شاهد رویکرد و همکاری‌های مثبت از سوی روسیه بوده‌اند. همچنین، ایران در مسائل هسته‌ای همواره با روسیه در مشورت است و در صورت بروز هرگونه تحولی، با چین و روسیه به صورت هماهنگ عمل خواهد کرد.
بقایی در مورد حادثه فرفورد و پرواز فلای دبی، و احتمال حمله به ایران، قاطعانه اعلام کرد: «تمام ایران برای دفاع از خود آماده است.» او افزود که این تنها یک ادعا نیست، بلکه تجربه‌ای است که جهان در چند ماه اخیر به عینه مشاهده کرده است. وی در خصوص «نمایش‌های چند پرده‌ای» که در هفته اخیر شاهد بودیم، توجه جهانیان را به سابقه طولانی رژیم صهیونیستی و برخی کشورهای اروپایی در اجرای «عملیات پرچم دروغین» جلب کرد. بقایی اتهام‌زنی بریتانیا به ایران را در همین راستا دانست و گفت به نظر می‌رسد رژیم صهیونیستی و حامیانش در اروپا و آمریکا در تلاشند تا مسئله فلسطین و غزه را به حاشیه رانده و عامل اصلی وضعیت کنونی جهان، یعنی تجاوز نظامی علیه ایران، را نیز تحت‌الشعاع قرار دهند. هدف آنها القای این تصور است که تهدید جدیدی از جانب ایران متوجه منطقه و جامعه جهانی است. سخنگو این شگرد را «نخ‌نما شده و تکراری» خواند و وظیفه رسانه‌ها را روشنگری دانست تا از تکرار عملیات پرچم دروغین که موجب ایجاد رعب در منطقه و جهان می‌شود، جلوگیری شود.
