
به گزارش ابرامباد، محمدجعفر قائمپناه، معاون اجرایی رئیسجمهور و سرپرست نهاد ریاست جمهوری، در مراسم گرامیداشت روز خبرنگار، با اشاره به اهمیت دوران کنونی برای بازبینی رابطه میان دولت، رسانه و جامعه، تصریح کرد: در عصر حاضر، رسانه جزء لاینفک از نظام حکمرانی محسوب میشود.اداره یک کشور تنها با اتکا به تصمیمات، قوانین، بودجهریزی و ساختارهای اداری ممکن نیست؛ بلکه دولت باید توانایی برقراری گفتوگو با آحاد جامعه را داشته باشد، تصمیمات خود را به وضوح تشریح کند، به خواستهها و نظرات مردم گوش فرا دهد و برای سیاستگذاریهایش، اعتماد و همراهی اجتماعی کسب نماید.
وی افزود: جلب اعتماد عمومی از طریق دستورات و توصیههای دولتمردان به دست نمیآید، بلکه ثمره تجربهای است که مردم از صداقت، شفافیت، مسئولیتپذیری، انصاف و شنیده شدن صدایشان کسب میکنند. در این میان، رسانه نقشی حیاتی در شکلگیری این تجربه ایفا میکند.
قائمپناه خاطرنشان ساخت که دولت چهاردهم، رسانهها را صرفاً ابزار روابط عمومی برای نهادهای اجرایی نمیداند و توقع ندارد که مطبوعات هر روز عملکرد دولت را تأیید کنند. رسانهای که تنها بازتابدهنده دیدگاه مسئولان باشد، بخشی از وظیفه اصلی خود را نادیده گرفته است؛ همانگونه که دولتی که فقط به موافقان خود گوش سپارد، به تدریج بخشهای مهمی از واقعیتهای جامعه را از دست خواهد داد.
معاون اجرایی رئیسجمهوری تأکید کرد: اگر دولت به رسانهها بیتوجه باشد، ارتباط مؤثر و سازنده خود را با مردم از دست خواهد داد. گاهی یک گزارش خبری دقیق، مسائلی را پیش روی مدیران قرار میدهد که دهها گزارش رسمی اداری از روشن کردن آن ناتوان بودهاند. یک عکس گویا، یک تیتر هوشمندانه یا حتی یک پرسش به جا، میتواند دستگاههای اجرایی را از نقایصی آگاه سازد که در سازوکارهای رسمی و بروکراتیک مغفول ماندهاند.
ایشان اضافه کرد: رسانه منتقد، در صورتی که حرفهای و بیطرف باشد، در واقع بخشی از سیستم هشداردهنده برای نظام حکمرانی است. شنیدن اخبار مثبت و خوشایند آسان است؛ اما هنر واقعی در مدیریت کشور، شنیدن اخبار ناخوشایند و شجاعت در اصلاح آنچه نیاز به بهبود دارد، نهفته است. البته این مسئولیت متقابل است.
قائمپناه ادامه داد: به همان اندازه که دولت موظف به پاسخگویی است، رسانه نیز در قبال جامعه مسئولیت دارد. در فضای رسانهای امروز، انتشار یک خبر نادرست، یک تصویر خارج از متن یا روایتی عجولانه، میتواند در عرض چند دقیقه بر ذهن میلیونها نفر تأثیر بگذارد. سرعت، ویژگی بارز رسانه معاصر است؛ اما اعتبار، اصلیترین سرمایه رسانه به شمار میرود.
معاون اجرایی رئیسجمهور یادآور شد: مردمی به رسانهها اعتماد میکنند که بدانند حتی اگر با رویکرد سیاسی آنها موافق نباشند، آن رسانه واقعیت را تحریف نمیکند و مرز میان نقد سازنده و تخریب را به درستی میشناسد. این اعتماد نه تنها سرمایهای برای یک رسانه خاص است، بلکه جزئی از سرمایه اجتماعی کلی ایران محسوب میشود.
وی با اشاره به اینکه در مواجهه اخیر با دشمن، تنها زیرساختهای کشور مورد هدف قرار نگرفته بود، بلکه تلاش بر تضعیف اعتماد عمومی نیز متمرکز شده بود، افزود: در آن دوران، آشکار شد که جامعه ایرانی ظرفیت عظیمی برای همبستگی دارد. مردمی که ممکن است در بسیاری از مسائل سیاسی و اجتماعی دارای اختلاف نظر باشند، در مواقعی که پای منافع ملی ایران در میان است، میتوانند در کنار هم بایستند. این جنبه از واقعیت نیز باید به درستی روایت شود.
قائمپناه تأکید کرد: روایت ملی، متعلق به دولت یا یک حزب و جناح خاص نیست؛ بلکه روایت ایران است با تمام تنوعات، اختلافات، مطالبات، چالشها و دستاوردهایش. امروزه، ایرانستیزی تنها در قالب تحریم، فشارهای سیاسی یا تهاجم نظامی بروز پیدا نمیکند. یکی از میدانهای جدی رویارویی، تلاش برای مخدوش کردن چهره ایران در افکار عمومی جهان و حتی در ذهن خود ایرانیان است.
معاون اجرایی رئیسجمهوری یادآور شد: البته واکنش به ایرانستیزی، به معنای بزک کردن واقعیت نیست. هیچ جامعهای با کتمان مشکلاتش قدرتمند نمیشود. اتفاقاً، روایت ملی زمانی اعتبار کسب میکند که مردم صداقت آن را لمس کنند. باید از کاستیها گفت، فساد و ناکارآمدی را نقد کرد و به صدای اعتراض و مطالبه مردم گوش داد؛ اما در عین حال، نباید اجازه داد که ایران در چارچوبی کاملاً سیاه، شکستخورده و ناامیدکننده محصور گردد.
وی اظهار داشت: اگر انتظار داریم که رسانه گزارشی دقیق و منصفانه ارائه دهد، دولت نیز وظیفه دارد امکان دسترسی به اطلاعات موثق را فراهم آورد. نمیتوان از خبرنگار انتظار دقت داشت، در حالی که مسیر دسترسی او به اطلاعات را دشوار کرد. نمیتوان توقع داشت رسانه به شایعات دامن نزند، اما پاسخهای رسمی را ساعتها و روزها به تأخیر انداخت.
قائمپناه با بیان اینکه فضای خالی اطلاعاتی، بدون محتوا نمیماند، ادامه داد: هر جا که اطلاعرسانی معتبر غایب باشد، شایعات برای پر کردن آن جای خالی حاضر میشوند. به همین دلیل، شفافیت و پاسخگویی برای دولت چهاردهم، شاخص اصلی کارآمدی به شمار میرود. البته ما میدانیم که هنوز همه دستگاهها به یک اندازه پاسخگو نیستند، دسترسی خبرنگاران به اطلاعات در تمام حوزهها آسان نیست و گاهی ادبیات دستگاه اداری با زبان مردم فاصله دارد. این نواقص باید برطرف شوند.
معاون اجرایی رئیسجمهوری در پایان خاطرنشان ساخت: مدیر دولتی باید این واقعیت را بپذیرد که پاسخگویی، لطفی به خبرنگار نیست؛ بلکه جزئی از وظیفه عمومی اوست. خبرنگار نیز وقتی پرسشی را مطرح میکند، در بسیاری از مواقع، حامل حق مردم برای دانستن است. انتظار دیگری که از جامعه رسانهای داریم، کمک به حفظ فرصت گفتوگوی ملی است.
ایشان با تأکید بر لزوم پرهیز از تبدیل اختلافات دیدگاهی به دشمنی، اظهار کرد: ایران امروز به فضایی مشترک برای گفتوگو نیازمند است. فضایی که بتوان در آن با یکدیگر اختلاف نظر داشت، بدون آنکه دیگری را از دایره ایران خارج کرد. بتوان دولت را مورد نقد قرار داد و همزمان منافع ملی را حفظ کرد. بتوان از مشکلات سخن گفت و امید به اصلاح را زنده نگه داشت. بتوان رقابت سیاسی داشت و در برابر ایرانستیزی، متحد ایستاد.
قائمپناه افزود: رسانه میتواند بستر چنین گفتوگویی باشد و شاید یکی از بزرگترین خدمات رسانه به ایران امروز، حفظ امکان گفتوگو میان ایرانیان است. ما در دولت چهاردهم متعهدیم که سهم خود را با گوش دادن بیشتر، پاسخگویی بیشتر، شفافیت فزونتر و احترام به جایگاه رسانه، به بهترین شکل ایفا کنیم.



