به گزارش ابرامباد، بازار خودروی کشور در ماه‌های اخیر دستخوش تحولات و نوسانات شدیدی بوده است که آینده آن را در هاله‌ای از ابهام فرو برده و کارشناسان با احتیاط درباره چشم‌انداز پیش رو سخن می‌گویند.سعید موتمنی، رئیس اتحادیه نمایشگاه‌داران خودرو، در تشریح وضعیت کنونی این بازار اظهار داشت: “بازار خودرو بی‌نظم و آشفته است؛ نه ثباتی در قیمت‌ها مشاهده می‌شود و نه خرید و فروش واقعی در جریان است. با وجود افزایش قیمت‌ها، شرکت‌ها به تعهدات خود در زمینه عرضه خودروهای وارداتی، مونتاژی و تولید داخل عمل نکرده‌اند.”
در همین راستا، امیرحسن کاکایی، کارشناس برجسته صنعت خودرو، به تغییرات قیمتی اخیر اشاره کرد و توضیح داد که با انتقال عرضه خودرو از تالار اول به تالار دوم طی ماه گذشته، شاهد جهش قیمت‌ها از حدود ۷۰ هزار تومان به ۱۳۰ هزار تومان بودیم. وی افزود: “با توجه به رشد ۸۰ درصدی قیمت پایه ارز صنعتی، افزایش ۴۰ تا ۶۰ درصدی قیمت خودروهای تولید داخل امری طبیعی بود و خودروسازان ناگزیر به اعمال قیمت‌های جدید شدند. حتی شرکت سایپا نیز اخیراً نرخ‌های به‌روز شده محصولات خود را اعلام کرده است.” کاکایی در خصوص خودروهای وارداتی بیان کرد که در وضعیت کنونی، صف‌های طویلی برای خرید خودروهای عرضه‌شده توسط واردکنندگان تشکیل شده است. او خاطرنشان ساخت: “خودرویی که هفته گذشته در سامانه سه و نیم میلیارد تومان قیمت‌گذاری شده بود، در بازار آزاد با قیمت حدود پنج میلیارد تومان معامله می‌شد و این اختلاف قیمت، سودی تضمین‌شده را برای خریداران رسمی به ارمغان می‌آورد.” این کارشناس اقتصادی خرید خودرو را در شرایط فعلی، یکی از راه‌های سرمایه‌گذاری نسبتاً مطمئن برشمرد، اگرچه ابهاماتی پیرامون آینده بازار و نوسانات نرخ دلار همچنان وجود دارد. به گفته کاکایی، آشفتگی کنونی بازار خودرو تحت تأثیر مستقیم نوسانات نرخ ارز و چالش‌های بروکراتیک در مسیر تولید و واردات قرار دارد. وی تصریح کرد: “با وجود انتظارات مبنی بر کوتاه شدن صف‌های تخصیص و رونق تولید پس از افزایش قیمت‌ها و جابه‌جایی تالار عرضه، همچنان شاهد صفوف طولانی و مشکلات در تولید هستیم. هفته‌های پیش رو تعیین‌کننده مسیر بازار خواهد بود که آیا به سمت جهش قیمتی بیشتر حرکت می‌کند یا دچار رکود کامل می‌شود.” او همچنین با اشاره به قیمت‌های جدید ایران خودرو و سایپا، وضعیت دسترسی جوانان به خودرو را بررسی کرد و گفت: “با توجه به کاهش چشمگیر ارزش ریال در سال‌های اخیر، برای خرید یک خودرو با حداقل قیمت حدود ۸۰۰ میلیون تومان، جوانان باید سال‌ها پس‌انداز کنند. این افزایش قیمت‌ها کاملاً تحت تأثیر تغییرات نرخ ارز و سیاست‌های کلان دولت است و ارتباط مستقیمی به عملکرد صنعت خودرو ندارد.” کاکایی در پایان تأکید کرد که صرفاً افزایش واردات راه حل نهایی نیست و رونق تولید داخلی امری حیاتی است. وی افزود: “واردات بدون پشتوانه درآمد ارزی کافی، به کاهش ارزش ریال دامن می‌زند و مشکلات بازار را تشدید می‌کند. تولید داخلی باید هم‌زمان توسعه یابد، اما متأسفانه امسال شاهد کاهش بیش از ۱۰ درصدی تیراژ تولید بوده‌ایم و چشم‌انداز روشنی برای شکوفایی تولید دیده نمی‌شود.”
علی خسروانی، دیگر کارشناس بازار خودرو، نیز توضیح داد که در نیمه اول سال (از ابتدای سال تا شهریور ماه)، عمده خریداران خودرو مصرف‌کنندگان واقعی بودند، اما در ماه‌های اخیر، سهم سرمایه‌گذاران در این بازار افزایش یافته است که خود نشانه‌ای از نگرانی و عدم ثبات در روند بازار است. او افزود: “زمانی که شرکت‌ها مجوز افزایش قیمت دریافت کردند و نرخ‌ها را بالا بردند، شور و هیجان برخی خریداران برای سوداگری کاهش یافت و شیب تند رشد قیمت‌ها تا حدی متعادل شد.” خسروانی با تأکید بر اینکه مردم در حال حاضر هیچ اختیاری در انتخاب قیمت خودرو ندارند، توضیح داد: “دولت عملاً قیمت‌گذاری را به دست شرکت‌ها سپرده است و هر تصمیمی که خودروسازان اتخاذ کنند، مردم ناچار به تبعیت از آن هستند. با محدودیت‌های شدید در واردات و صدور مجوزهای گزینشی، هیچ آلترناتیوی وجود ندارد و مردم در چنبره خودروسازان گرفتار شده‌اند.” وی پیش‌بینی کرد که در شرایط فعلی، کاهش قیمت خودرو انتظار نمی‌رود. او گفت: “وقتی تعیین قیمت در اختیار شرکت‌های خودروسازی است و نه رقابتی وجود دارد و نه نظارت مؤثری، هیچ انگیزه‌ای برای کاهش قیمت‌ها باقی نمی‌ماند.” خسروانی در خصوص حداقل قیمت اعلام شده توسط ایران خودرو اظهار داشت که یک خودروی کارخانه‌ای با بهای حدود ۸۰۰ میلیون تومان برای جوان ایرانی، عملاً دست‌نیافتنی است و این معضل ریشه در کلیت وضعیت اقتصادی کشور دارد، نه عملکرد خودروسازان. او تصریح کرد: “جوانان ایرانی نمی‌توانند تنها با چند سال کار کردن، صاحب خودروی ۸۰۰ میلیونی شوند. مسئولیت این وضعیت بر عهده ایران خودرو نیست؛ اقتصاد کلان، تحریم‌ها و سطح پایین درآمد سرانه از عوامل اصلی هستند.” این کارشناس بازار خودرو همچنین به موانع واردات اشاره کرد و گفت: “در بسیاری از کشورهای دنیا، جوانان قادرند خودروهای دو تا سه ساله را با ۵ تا ۷ هزار دلار خریداری کرده و حتی از تسهیلات اقساط بلندمدت بهره‌مند شوند، اما در ایران اختلاف فاحش قیمت جهانی و داخلی، و همچنین وضع قوانین دست‌وپاگیر، این امکان را از بین برده است. الزام به تجهیز پنج تعمیرگاه توسط واردکنندگان، حذف شرکت‌های متوسط و کوچک و ایجاد انحصار در بازار واردات خودرو از جمله مشکلاتی است که محدودیت‌های جدی پدید آورده است.” خسروانی در پایان تأکید کرد که ادامه این روند پیامدهای منفی برای بازار خواهد داشت و حل چالش‌های مربوط به قیمت‌گذاری و واردات، برای بهبود دسترسی عموم مردم به خودرو حیاتی است.
