به گزارش ابرامباد، در فاصله روزهای ۱۷ تا ۲۴ تیر ماه ۱۴۰۵، بازارهای مالی شاهد تحولات چشمگیری بودند.در این دوره یک هفته‌ای، در میان بازارهای داخلی ایران، تنها بازار بورس با کاهش شاخص روبرو شد، در حالی که نقره توانست بیشترین بازدهی را به خود اختصاص دهد. این دگرگونی‌ها عمدتاً ناشی از تشدید تنش‌های سیاسی و نظامی اخیر بود. به نقل از تحلیلگر اقتصادآنلاین، مهدی صفائی، هفته‌ای که پشت سر گذاشتیم با رخدادهای غیرمعمول اقتصادی و سیاسی همراه بود که بسیاری از فعالان بازار انتظار آن‌ها را نداشتند. همین شکاف میان پیش‌بینی‌ها و واقعیت‌ها، نوسانات غیرمنتظره‌ای را در پی داشت.
عوامل متعددی، هم در سطح داخلی و هم در مقیاس جهانی، بر پویایی بازارهای هفته گذشته تأثیر گذاشتند. از جمله این عوامل می‌توان به اعلام آمارهای مربوط به تورم ماهانه و سالانه (هم تورم عمومی و هم تورم هسته)، خبر بسته شدن دوباره تنگه هرمز توسط ایران و از سرگیری محاصره دریایی ایران توسط ایالات متحده اشاره کرد.
بازارهای داخلی ایران
بسته شدن تنگه هرمز و آغاز مجدد تحریم‌های دریایی تأثیری عمیق بر بازار سرمایه ایران گذاشت. این تحولات به حدی بود که شاخص کل بورس تهران در ۲۴ تیر ماه، کاهشی معادل ۷.۴۳ درصد را نسبت به ۱۷ تیر ماه تجربه کرد.
آسیب‌پذیری بازار بورس ایران در برابر اخبار و رویدادهای سیاسی بسیار بالاست؛ امنیت سرمایه‌گذاری و محدودیت‌های قانونی از جمله دلایل این حساسیت بی‌نهایت هستند.
علاوه بر این، تحولات سیاسی بر نرخ ارز نیز تأثیر مستقیم دارد. هرچه تهدیدات امنیتی افزایش یابد، تقاضا برای خرید دلار رشد بیشتری پیدا می‌کند. در دوران بحران، جذابیت دلار به دلیل پذیرش بین‌المللی آن در مقایسه با واحد پول ملی ایران، افزایش می‌یابد. همچنین، انتظارات فزاینده تورمی ناشی از رویدادهای نظامی و سیاسی، انگیزه کسب سود از طریق خرید دلار را تقویت می‌کند.
در طول هفته گذشته، درگیری‌های نظامی و پیامدهای ناشی از آن به افزایش ۴.۳۶ درصدی قیمت دلار انجامید.
با توجه به اینکه نرخ دلار یکی از عوامل کلیدی در تعیین بهای نقره و طلای داخلی است، نوسانات دلار در این دوره زمانی باعث شد که قیمت نقره ۵.۳ درصد و طلای ۱۸ عیار ۳.۱۸ درصد افزایش یابد. در بسیاری موارد، تأثیر دلار بر طلا و نقره داخلی حتی از اونس جهانی طلا و نقره نیز بیشتر است.
فلزات گران‌بها در بازارهای جهانی
بهای جهانی فلزات ارزشمند از جمله اونس طلا، نقره و مس، نه تنها از رویدادهای سیاسی بلکه از فاکتورهای اقتصادی و بنیادی نیز تأثیر می‌پذیرد. در ماه گذشته، تحلیلگران بر اساس آمارهای اشتغال در آمریکا، نسبت به تغییرات نرخ بهره خوش‌بین بودند. پیش از اعلام داده‌ها، بسیاری احتمال افزایش یا ثابت ماندن نرخ بهره را بیشتر از کاهش آن می‌دانستند؛ اما پس از انتشار داده‌های اشتغال، امیدها به کاهش نرخ بهره بیشتر شد.
علاوه بر این، انتشار آمارهای تورم ماهانه و سالانه (هم تورم عمومی و هم هسته) توسط فدرال رزرو در هفته گذشته، که کمتر از پیش‌بینی‌ها بود، مجدداً امیدواری‌ها را برای کاهش نرخ بهره افزایش داد.
با اینکه احتمال کاهش نرخ بهره به طور معمول محرکی برای رشد قیمت فلزات جهانی به شمار می‌رود، اما عوامل اقتصادی نیز خود تحت تأثیر رخدادهای سیاسی قرار دارند. به عنوان مثال، اگر سرمایه‌گذاران پیش‌بینی کنند که تنش‌های نظامی تشدید خواهد شد، با وجود هرگونه داده‌ای که نشان‌دهنده کاهش نرخ بهره باشد، انتظارات تورمی افزایش یافته و احتمال کاهش نرخ بهره کمتر می‌شود.
در مجموع، با توجه به انتظارات تورمی ناشی از درگیری‌های نظامی، قیمت جهانی طلا ۰.۸۱ درصد و نقره ۰.۴۸ درصد کاهش یافت. در مقابل، مس جهانی به دلیل تقاضای مداوم، رشدی ۲.۸۹ درصدی را تجربه کرد.
بازار ارزهای دیجیتال
در حالت عادی، ارزهای دیجیتال بزرگ نیز مانند فلزات گران‌بها، تحت تأثیر عوامل اقتصادی و سیاسی قرار می‌گیرند.
بر اساس داده‌های اقتصادی موجود، احتمال افزایش نرخ بهره نسبت به گذشته کاهش یافته است، که این خود اصلی‌ترین عامل برای افزایش جذابیت بازار ارزهای دیجیتال محسوب می‌شود.
در نتیجه این افزایش جذابیت، قیمت اتریوم در مقایسه با هفته قبل ۸.۷۳ درصد رشد کرد و بیت‌کوین نیز بازدهی ۴.۴۱ درصدی را برای سرمایه‌گذاران خود به ارمغان آورد.
ارزهای دیجیتال دیگر نظیر ریپل، بایننس‌کوین و سولانا نیز به ترتیب ۲.۳۳، ۲.۳۰ و ۰.۱۳ درصد افزایش قیمت داشتند.
نکته قابل تأمل، رشد قابل توجه بازدهی هر پنج ارز دیجیتال بررسی شده در این هفته نسبت به هفته‌های پیشین است که دلایل آن قبلاً ذکر شد.
نتیجه‌گیری
با نگاهی کلی به تمامی دارایی‌های مورد بررسی، بیشترین بازدهی مثبت متعلق به اتریوم بود، در حالی که شاخص کل بورس تهران بیشترین افت را تجربه کرد.
با وجود کاهش قیمت جهانی نقره و اونس طلا، رشد ارزش نقره داخلی و طلای ۱۸ عیار، نشان‌دهنده تأثیرگذاری بیشتر نرخ دلار بر فلزات گران‌بها در بازار داخلی ایران نسبت به نوسانات جهانی است.
گذشته از تحلیل روند قیمتی دارایی‌های مالی، بررسی دقیق متغیرهای اقتصادی کلیدی نظیر نرخ بهره و تورم، راهنمای ارزشمندی برای تصمیم‌گیری‌های سرمایه‌گذاری ارائه می‌دهد؛ البته باید به خاطر داشت که ریسک‌های سیاسی همواره می‌توانند انتظارات تورمی و پیش‌بینی‌های مربوط به نرخ بهره را دگرگون سازند.
