به گزارش ابرامباد، وضعیت فعلی اقتصاد ایران با چالش‌های جدی روبرو است که دیگر بر کسی پوشیده نیست.نرخ تورم سرسام‌آور، بیکاری گسترده و رشد منفی اقتصادی، همگی گواه بر شرایط نامطلوب کنونی هستند. با این حال، وقتی به شاخص‌های کلیدی دیگری نظیر نرخ تشکیل سرمایه ثابت ناخالص نگاه می‌کنیم، تصویر تیره‌تری از آینده اقتصاد کشور نمایان می‌شود.
بر اساس گزارش بانک مرکزی، در سال ۱۴۰۴ میزان سرمایه‌گذاری ثابت ناخالص نسبت به سال ۱۴۰۳ با کاهشی چشمگیر معادل ۱۱.۳ درصد مواجه شده است. این آمار به زبان ساده‌تر نشان می‌دهد که کل سرمایه‌گذاری ناخالص در کشور در سال مذکور تقریباً ۱۲ درصد کمتر از سال قبل بوده است. چنین روندی به وضوح نشان‌دهنده فرسایش اقتصادی ایران است که در میان‌مدت می‌تواند به کاهش محسوس رشد و ظرفیت‌های تولیدی و همچنین تضعیف بنیان‌های صنعتی منجر شود.
دکتر وحید شقاقی، از اعضای هیئت علمی دانشگاه خوارزمی، در این خصوص توضیح داد: «منفی شدن ۱۱.۹ درصدی رشد سرمایه ثابت ناخالص، به این معناست که اقتصاد در حال از دست دادن قابلیت‌های تولیدی آتی خود است. این سرمایه‌گذاری شامل تمام هزینه‌هایی می‌شود که برای ماشین‌آلات، تجهیزات، ساخت‌وسازها، زیرساخت‌ها و دیگر دارایی‌های مولد صورت می‌گیرد. بنابراین، وقتی این شاخص منفی می‌شود، به این معنی است که هم بنگاه‌های اقتصادی و هم دولت، کمتر از گذشته در ایجاد یا نوسازی توان تولیدی کشور سرمایه‌گذاری می‌کنند.»
او در ادامه افزود: «این تنها یک عدد در حساب‌های ملی نیست، بلکه نشانه‌ای جدی است که اقتصاد را به سمت فرسودگی سرمایه، کاهش بهره‌وری و افت شدید قدرت تولید در سال‌های پیش رو سوق می‌دهد. در چنین وضعیتی، حتی اگر تقاضا در بازار احیا شود، بخش عرضه توان کافی برای پاسخگویی نخواهد داشت که این امر به نوبه خود می‌تواند به بازتولید تورم در آینده منجر شود.»
شقاقی همچنین خاطرنشان کرد: «از دیدگاه نهادی و رفتاری، کاهش شدید سرمایه‌گذاری معمولاً نتیجه عوامل متعددی نظیر عدم قطعیت‌های بالا، بی‌ثباتی قیمتی، نوسانات شدید ارزی، دشواری در تامین مالی، کاهش سودآوری فعالیت‌های مولد و ضعف در پیش‌بینی‌پذیری فضای کسب‌وکار است. یک سرمایه‌گذار تنها زمانی منابع خود را در پروژه‌های بلندمدت به کار می‌گیرد که چشم‌اندازهای سیاستی، حقوق مالکیت، دسترسی به واردات واسطه‌ای و ثبات نسبی اقتصاد کلان قابل اتکا باشند.»
این استاد دانشگاه تأکید کرد: «هرگاه این شرایط تضعیف شوند، سرمایه از فعالیت‌های مولد فاصله گرفته و به سمت دارایی‌های با نقدشوندگی بالاتر، غیرمولدتر یا فعالیت‌های سوداگرانه پناه می‌برد. از این رو، منفی شدن سرمایه ثابت ناخالص را باید یکی از نگران‌کننده‌ترین و هشداردهنده‌ترین نشانه‌های اقتصاد ایران تلقی کرد، زیرا این وضعیت فقط به معنای افت رفاه در زمان حال نیست، بلکه نشان‌دهنده تضعیف پایه‌های رشد و توسعه آتی کشور نیز هست.»
