برای بسیاری از ما، پی بردن به جزئیات زندگی روزمره و الگوهای مالی مردمان دیگر کشورها جذابیت خاصی دارد.به ویژه کشوری مانند ژاپن با اقتصاد پیشرفته و فرهنگ متفاوتش. شاید این پرسش در ذهن شما نیز نقش بسته باشد که یک فرد عادی در ژاپن چگونه با درآمدش زندگی می‌کند، چقدر طول می‌کشد تا خانه‌ای بخرد، ماشینی داشته باشد، یا حتی طلا پس‌انداز کند؟ آیا اصلاً راهی برای پس‌انداز در میان هزینه‌های زندگی وجود دارد؟
به گزارش ابرامباد، برای پاسخ به این پرسش‌ها، لازم است نگاهی عمیق‌تر به واقعیت‌های اقتصادی و زندگی ژاپنی‌ها بیندازیم؛ از حقوق کارگران ساده فروشگاه‌ها تا کارمندان شرکت‌ها و روش‌های منحصر به فردشان برای مدیریت مالی.
حداقل دستمزد در سرزمین آفتاب تابان چقدر است؟
برخلاف بسیاری از کشورها، ژاپن سیستم حداقل دستمزد یکسانی در سراسر کشور ندارد. میزان حداقل دستمزد ساعتی در هر استان به صورت جداگانه تعیین می‌شود. به عنوان مثال، اطلاعات به دست آمده نشان می‌دهد که از پنجم اکتبر ۲۰۲۶، حداقل دستمزد ساعتی در استان آیچی (که شهر ناگویا در آن واقع شده) ۱۱۹۵ ین است. این در حالی است که در توکیو، این رقم به ۱۲۸۰ ین می‌رسد و در برخی استان‌های دیگر نیز ممکن است کمتر باشد. همچنین، تاریخ اجرای این نرخ‌ها می‌تواند در استان‌های مختلف متفاوت باشد.
کسی که با حداقل دستمزد به صورت تمام‌وقت کار می‌کند، به طور تقریبی سالانه ۲.۴۸ میلیون ین درآمد ناخالص دارد. البته پس از کسر مالیات و بیمه، مبلغ دریافتی واقعی کمتر خواهد بود و میزان اضافه‌کاری و پاداش‌ها نیز بسته به نوع شغل، متغیر است.
حقوق معمول ژاپنی‌ها چقدر است؟
اما وضعیت حقوق‌های معمول چگونه است؟ طبق آمار، میانگین درآمد سالانه افرادی که به طور تمام‌وقت مشغول به کار بوده‌اند، حدود ۴.۷۸ میلیون ین گزارش شده است. نکته قابل توجه این است که این میانگین برای مردان ۵.۸۷ میلیون ین و برای زنان ۳.۳۳ میلیون ین است که تفاوت معناداری را نشان می‌دهد. ناگفته پیداست که حقوق کارکنان غیررسمی و پاره‌وقت نیز به طور میانگین کمتر از این ارقام است.
در ژاپن، حقوق سالانه ممکن است شامل پاداش‌های تابستانی و زمستانی نیز باشد؛ بنابراین، تقسیم درآمد سالانه بر عدد ۱۲ لزوماً با حقوق ثابت ماهانه برابر نیست.
با این حقوق چند سال طول می‌کشد تا خانه‌ای بخرند؟
اینجا باید بین دو روش اصلی یعنی «پس‌انداز کامل قیمت خانه» و «خرید با وام مسکن» تمایز قائل شد. اکثر مردم در ژاپن خانه‌های خود را نقداً خریداری نمی‌کنند و طی چند دهه اقساط وام مسکن را پرداخت می‌کنند.
قیمت مسکن در ژاپن به شدت به موقعیت جغرافیایی بستگی دارد. به عنوان مثال، در نیمه اول سال ۲۰۲۶، متوسط قیمت آپارتمان‌های نوساز در توکیو حدود ۱۴۲.۵ میلیون ین بود که این رقم نشان‌دهنده بازار گران‌قیمت توکیو است و نمی‌توان آن را نماینده‌ای از کل بازار مسکن ژاپن دانست.
خودرو؛ دست یافتنی‌تر از خانه
داشتن خودرو در مقایسه با خرید خانه، بسیار دست‌یافتنی‌تر است؛ به خصوص اگر فردی به سراغ خرید خودروهای کوچک ژاپنی یا مدل‌های دست‌دوم برود. برای درک بهتر، متوسط قیمت نهایی خودروهای دست‌دوم که در سامانه Carsensor آگهی شده‌اند، حدود ۵۰۰ هزار ین بوده است. البته این میانگین، همه خودروهای بازار ژاپن را شامل نمی‌شود و طیف قیمت‌ها گسترده‌تر است.
البته، هزینه واقعی مالکیت خودرو فقط به قیمت خرید محدود نمی‌شود؛ بیمه، مالیات، معاینه فنی دوره‌ای (Shaken)، هزینه‌های پارکینگ، سوخت و تعمیرات نیز از جمله مخارج جانبی هستند. در برخی مناطق شهری، هزینه پارکینگ خود به تنهایی می‌تواند بخش قابل توجهی از بودجه را به خود اختصاص دهد.
طلا، سکه و جواهرات؛ آیا این کالاها محل سرمایه‌گذاری است؟
طلا در ژاپن هم به عنوان یک ابزار سرمایه‌گذاری شناخته می‌شود، اما خرید سکه طلا به شکل بسیار رایج در ایران، تنها یا اصلی‌ترین شیوه پس‌انداز مردم نیست. شمش و سکه طلا برای افرادی مناسب است که علاقه‌مند به نگهداری فیزیکی طلا هستند. برخی شرکت‌ها نیز امکان خرید منظم طلا با مبالغ کوچک را فراهم می‌کنند.
صندوق‌ها و ETFهای طلا، نوعی سرمایه‌گذاری غیرفیزیکی در طلا هستند که نیاز به نگهداری شمش در خانه را از بین می‌برند. در عین حال، حساب‌های بانکی و سپرده‌های مالی همچنان یکی از روش‌های مهم نگهداری پس‌انداز به شمار می‌روند. سهام و صندوق‌های سرمایه‌گذاری، از جمله صندوق‌های متنوع بین‌المللی، نیز روش‌های دیگری برای حفظ و رشد سرمایه در ژاپن محسوب می‌شوند.
ژاپنی‌ها پولشان را کجا نگه می‌دارند؟
حساب‌های بانکی و سپرده‌ها از مهم‌ترین ابزارهای مالی برای نگهداری و پس‌انداز پول نقد در خانواده‌های ژاپنی هستند.
برنامه NISA (Nippon Individual Savings Account) نیز از دیگر گزینه‌های مهم است. این برنامه به افراد اجازه می‌دهد تا با رعایت سقف‌ها و شرایط خاص، از مزایای مالیاتی سرمایه‌گذاری بهره‌مند شوند. صندوق‌های سرمایه‌گذاری و سهام از جمله گزینه‌های شناخته‌شده در این سیستم هستند.
خانه و بیمه بازنشستگی نیز برای بسیاری از خانواده‌ها، خانه محل زندگی و برنامه‌های بازنشستگی بخش مهمی از برنامه‌ریزی مالی بلندمدتشان را تشکیل می‌دهند؛ البته باید توجه داشت که خانه همیشه یک دارایی با نقدشوندگی بالا نیست.
طلا نیز برای برخی سرمایه‌گذاران، به ویژه در مواجهه با نگرانی‌ها از تورم و نوسانات بازار، نقش تنوع‌بخشی به سبد دارایی‌ها را ایفا می‌کند، اما دارایی غالب و اصلی همه مردم نیست.
هزینه‌های زندگی در ژاپن چقدر است و یک خانواده چقدر می‌تواند پس‌انداز کند؟
متوسط هزینه مصرفی ماهانه برای خانوارهای دو نفره و بزرگ‌تر، حدود ۳۱۴ هزار ین بوده است. در خانوارهای کارگری، متوسط درآمد ماهانه خانوار تقریباً ۶۵۴ هزار ین گزارش شده است؛ این رقم، درآمد کل خانوار را شامل می‌شود و نباید مستقیماً با حقوق حداقل‌بگیر یک نفر مقایسه شود.
