
به گزارش ابرامباد، یکی از مقامات ارشد سازمان میراث فرهنگی، آقای ایزدی، با تأکید بر اهمیت تاریخی و رویدادمحور پادگان روسها در سبزوار، اظهار داشت که این بنا نیازمند درکی چندوجهی است.این سازه که ریشههای آن به دوران پهلوی اول بازمیگردد، ابتدا به عنوان گاراژ عمل میکرده و بخش مهمی از هویت و حافظه توسعه شهری سبزوار را تشکیل میدهد. سپس، در برههای حساس از تاریخ معاصر، با استقرار نیروهای ارتش سرخ شوروی، به یک «مکان-رویداد» ملی و تاریخی تبدیل شد. در ادامه نیز با تغییر کاربری به ژاندارمری، پیوندی عمیق و نوستالژیک با اهالی منطقه برقرار کرد. وی افزود که بناهایی که حامل وقایع سرنوشتساز تاریخی هستند، همواره در فهرست بناهای باارزش برای ثبت و حفاظت قرار میگیرند و این پادگان نیز بدون شک چنین جایگاهی داشته است.
بررسیهای کالبدی و فنی نشان میدهد که دیوارهها، نماها، نقشهها و تصاویر هوایی این بنا کاملاً با استانداردهای قانونی آثار تاریخی مطابقت دارند. این مدارک، گواهی قاطع و غیرقابلانکار بر ارزش تاریخی و صلاحیت آن برای ثبت ملی است. به همین دلیل، در بازنگریهای مصوب سال ۱۴۰۳، ارزش تاریخی این پادگان تثبیت و با تخصیص عنوان «لکه تاریخی»، طی یک روند قانونی و با امضای وزیر به استاندار خراسان رضوی و تمامی نهادهای مدیریت شهری سبزوار رسماً ابلاغ شده بود.
مدیرکل ثبت آثار و حفظ میراث طبیعی و معنوی، ضمن تشریح فرآیند غیرقانونی تخریب، تأکید کرد که ادعاهایی مبنی بر تبدیل این بنا به کانون آسیبهای اجتماعی، حتی اگر بر اساس درخواست شهروندان باشد، هرگز مجوز حذف فیزیکی یک اثر تاریخی را صادر نمیکند. وی توضیح داد که بیتوجهی و رها کردن هر بنای معماری بدون برنامه احیا، به مرور زمان آن را فرسوده کرده و زمینه را برای بروز مشکلات اجتماعی فراهم میآورد. با این حال، شیوه صحیح و منطقی مقابله با چنین آسیبهایی، بازسازی و احیای هویتمند فضا است، نه پاک کردن بخش مهمی از تاریخ و حافظه شهر.
ایزدی با انتقاد شدید از نادیده گرفتن مقررات تخصصی توسط مدیریت شهری، بیان داشت که حتی کارشناس فنی شهرداری در بررسیهای اولیه پرونده، صراحتاً بر لزوم «استعلام از ادارهکل میراثفرهنگی» تأکید کرده بود. اما شهرداری منطقه، برخلاف قوانین صریح و بدون هیچگونه استعلامی از نهاد متولی میراث فرهنگی، به سرعت اقدام کرده و تنها در عرض یک هفته، مجوز تخریب کامل این سازه مستحکم و پابرجا را صادر کرده است.
او با ارجاع به تفاوتهای رویکردهای شهرسازی در دهههای اخیر و امروز، تصریح کرد که روشهای تخریبگرا و بولدوزری در بافتهای تاریخی، منسوخ شده و به گذشته تعلق دارد. دورانی که پروژههای خیابانکشی بدون در نظر گرفتن ارزشهای میراثی در شهرهایی مانند اصفهان و همدان، لایههای ارزشمند تمدنی را از بین میبرد. در حال حاضر، با توجه به افزایش آگاهی عمومی و مطالبات مدنی در حوزه میراث فرهنگی، ما نیازمند برنامهریزیهای توسعهمحور، متوازن و مبتنی بر حفاظت و مرمت هستیم. حتی در شرایط اضطراری برای بناهای فرسوده، باید راهحلهای حفاظتی مناسب به کار گرفته شود، نه اینکه یک بنای اصیل، مقاوم و دارای هویت جمعی، یکشبه با لودر نابود شود.
در پایان، ایزدی بر قاطعیت وزارت میراثفرهنگی در دفاع از حقوق عمومی و حفاظت از میراث ملی تأکید کرد. وی اعلام داشت که این وزارتخانه، به عنوان نهاد حاکمیتی مسئول حفظ آثار، ضمن قدردانی از دغدغه فعالان، نخبگان و حافظان میراثفرهنگی، این تخلف را با جدیت کامل و بدون هیچگونه اغماضی از طریق مراجع قضایی پیگیری خواهد کرد. او افزود که تخلف شهرداری سبزوار در نادیده گرفتن مصوبات رسمی کاملاً محرز است. بنابراین، مستندات اولیه، نقشههای فنی و جزئیات کالبدی بنا تکمیل شده و اعلام میشود که تنها راه حل این واقعه ناگوار و جبران خسارات وارده، بازسازی دقیق و عینبهعین کالبد، پلان و نماهای این اثر تاریخی، مطابق با نقشههای اصلی و اصالت اولیه آن است.



