به گزارش ابرامباد، بحث پیرامون «الحاق بخشی از حریم درجه دو مجموعه تاریخی تخت جمشید به محدوده شهر مرودشت» بار دیگر به سرخط خبرها بازگشته است.این موضوع حساس که در جریان بازنگری طرح جامع شهری مرودشت مطرح شد، در نهایت منجر به ابلاغ مصوبه‌ای از سوی شورای عالی شهرسازی و معماری ایران در شهریور ماه ۱۴۰۴ گردید.
مدارک و جزئیات منتشرشده درباره طرح جامع مرودشت، به طور خاص به محدوده حریم‌های تخت جمشید پرداخته‌اند. لازم به ذکر است که محوطه اصلی و حریم درجه یک این میراث جهانی، همچنان خارج از قلمرو شهری قرار دارد. نگرانی‌های اخیر عمدتاً متوجه بخش‌هایی از حریم درجه دو است. مسئولان تأکید دارند که حتی در صورت پیوستن این بخش به محدوده شهری، قوانین حفاظتی میراث فرهنگی پابرجا مانده و هرگونه ساخت و ساز در آن، همچنان تحت ضوابط سختگیرانه سازمان میراث فرهنگی خواهد بود.
پیشتر، در تاریخ ۲۷ مهر ۱۴۰۴، خبرگزاری ایسنا به نقل از مدیرکل دبیرخانه شورای عالی شهرسازی و معماری گزارش داده بود که حدود و ثغور حریم‌های تخت جمشید با استعلام از وزارت میراث فرهنگی به دقت در طرح جامع مرودشت گنجانده شده است. طبق این توضیحات، عرصه اصلی و حریم درجه یک تخت جمشید همچنان خارج از بافت شهری بوده و در حریم درجه دو نیز، با رعایت کامل مقررات و محدودیت ارتفاع تا ۸.۵ متر، امکان ساخت‌وساز وجود دارد.
علت اوج‌گیری مجدد این بحث چیست؟
داستان این الحاق، در شهریور سال ۱۴۰۵ بار دیگر به تیتر خبرها راه یافت. خبرگزاری ایرنا در تاریخ ۲۳ شهریور همان سال، از نهایی شدن الحاق قسمتی از حریم درجه دو تخت جمشید، مشخصاً در ناحیه روستای مهدیه، به گستره شهری مرودشت خبر داد. در گزارش مذکور، مساحت این بخش مورد مناقشه حدود ۱۱۰ هکتار اعلام و به اعتراضات وزارت میراث فرهنگی و شورای راهبری پایگاه‌های جهانی پاسارگاد و پارسه اشاره شده بود. خبرگزاری ایلنا نیز در همان روز، اخبار مشابهی مبنی بر قطعی شدن الحاق حریم درجه دو تخت جمشید به مرودشت منتشر کرد. با این حال، باید توجه داشت که این ۱۱۰ هکتار، تنها بخشی از کل حریم درجه دو تخت جمشید را تشکیل می‌دهد. محمدجواد جعفری، که در آن زمان سرپرستی پایگاه میراث جهانی تخت جمشید را بر عهده داشت، در مصاحبه‌ای با تسنیم در ۱۴ شهریور، وسعت کلی حریم درجه دو را حدود ۱۷ هزار هکتار عنوان کرده بود که ۱۱۰ اثر تاریخی ثبت ملی را نیز در دشت مرودشت در بر می‌گیرد. لذا، رقم ۱۱۰ هکتار مطرح شده در اخبار اخیر، صرفاً به محدوده خاص روستای مهدیه اشاره دارد و شامل تمام گستره حریم درجه دو تخت جمشید نمی‌شود.
موضع وزارت میراث فرهنگی: ابلاغ شده، اما عملیاتی نشده است
آخرین اظهارنظر رسمی از سوی وزارت میراث فرهنگی، پرده از ابهامات برداشته و پاسخ صریح‌تری ارائه می‌دهد. بهزاد مریدی، مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان فارس، در تاریخ ۲۴ شهریور ماه تأکید کرد که مصوبه مربوط به الحاق روستای مهدیه به مرودشت در شهریور ۱۴۰۴ ابلاغ شده، اما وزارت میراث فرهنگی از همان ابتدا مخالفت خود را با آن اعلام داشته است. او به صراحت بیان کرد که الحاق حریم درجه دو تخت جمشید به مرودشت تا به امروز به مرحله اجرا درنیامده است. به گفته مریدی، از مهر ماه سال گذشته، مکاتبات گسترده‌ای پیرامون این مصوبه صورت گرفته و در حال حاضر، این طرح متوقف شده و در فاز بازنگری قرار دارد. خبرگزاری میراث آریا نیز با انتشار موضع رسمی وزارتخانه، از قول مدیرکل میراث فرهنگی فارس نوشت که الحاق حریم درجه دو تخت جمشید به شهر مرودشت «به هیچ عنوان برای وزارتخانه قابل قبول نیست» و به همین دلیل، طرح اکنون در حالت تعلیق بوده و در دست بررسی مجدد قرار دارد.
ورود به محدوده شهری، به معنای حذف حریم حفاظتی نیست
یکی دیگر از نگرانی‌ها و سوءتفاهم‌هایی که در برخی بازتاب‌های خبری ایجاد شده بود، این گمانه زنی است که پیوستن این بخش‌ها به محدوده شهری مرودشت، ممکن است به معنای حذف یا تضعیف حریم حفاظتی تخت جمشید باشد. با این حال، مقامات رسمی استان فارس این برداشت را رد می‌کنند. محمود رضایی‌کوچی، معاون هماهنگی امور عمرانی استانداری فارس، در مصاحبه‌ای با ایسنا تأکید کرده است که قرار گرفتن هر حریمی در محدوده شهری، به معنای لغو یا نادیده‌گرفتن ضوابط حفاظتی آن نیست و تمام مقررات مربوط به ساخت‌وساز در آن حریم همچنان باید به قوت خود باقی بماند. بنابراین، هسته اصلی اختلاف نظر موجود، بیشتر از آنکه بر سر حذف قانونی حریم باشد، به چگونگی مدیریت توسعه شهری در همسایگی یکی از باارزش‌ترین گنجینه‌های باستانی ایران و تبعات آتی آن بازمی‌گردد. به همین دلیل، وزارت میراث فرهنگی بر لزوم بازنگری اساسی در این طرح اصرار می‌ورزد.
با بررسی مجموع اسناد موجود و مواضع رسمی اتخاذ شده، تصویری شفاف‌تر از وضعیت فعلی به دست می‌آید؛ مصوبه مربوط به طرح جامع مرودشت که شامل الحاق روستای مهدیه نیز می‌شود، در شهریور ۱۴۰۴ به دستگاه‌های ذیربط ابلاغ گردید. بخشی از این محدوده، مستقیماً با حریم درجه دو مجموعه جهانی تخت جمشید تداخل دارد و رسانه‌های خبری در شهریور ماه جاری، از قطعی شدن این الحاق گزارش‌هایی منتشر کرده بودند. اما بر اساس جدیدترین اظهارنظر رسمی وزارت میراث فرهنگی، این الحاق تا این لحظه عملیاتی نشده و طرح مذکور هم‌اکنون در مرحله توقف و بازنگری دقیق قرار گرفته است.
