به گزارش ابرامباد، با نزدیک شدن به طولانی‌ترین شب سال، تب و تاب یلدا خیابان‌ها را فراگرفته است.از ساعات میانی روز شنبه، ۲۹ آذرماه، ترافیک در معابر اصلی شهر سنگین‌تر شده و جنب‌وجوش مردم در اطراف بازارها و میادین، حال و هوای ویژه‌ای به شهر بخشیده است. بساط‌های رنگارنگ هندوانه، انار، خرمالو و آجیل در هر گوشه‌ای خودنمایی می‌کنند، اما نگاهی دقیق‌تر به سبد خرید مردم نشان می‌دهد که یلدای ۱۴۰۴ بیش از آنکه شبیه به جشن‌های پر زرق و برق گذشته باشد، به شبی برای دورهمی‌های حداقلی و خریدهای حساب‌شده تبدیل شده است.
گزارش‌های میدانی از نقاط مختلف تهران حاکی از آن است که افزایش قیمت‌ها و کاهش توان اقتصادی خانوارها، سفره‌های شب یلدا را دستخوش تغییر کرده است؛ آیینی که همواره با شادی، دورهمی و خوراکی‌های خاص گره خورده بود، اکنون با محاسبات اقتصادی همراه شده است. بسیاری از فروشگاه‌ها قیمت‌ها را به وضوح بر روی تابلوها درج کرده‌اند تا مشتریان بتوانند با خیالی آسوده‌تر تصمیم بگیرند.
در میدان انقلاب، یکی از شلوغ‌ترین مراکز شهر، هندوانه‌ها با قیمت‌های ۴۵ تا ۶۰ هزار تومان به فروش می‌رسند. یکی از شهروندان در حالی که به هندوانه‌ها اشاره می‌کند، از فروشنده می‌خواهد: «لطفاً یک هندوانه کوچک، زیر پنج کیلوگرم به من بدهید.» فروشنده نیز توضیح می‌دهد که اگرچه قیمت هندوانه افزایش چشمگیری نداشته، اما قدرت خرید مردم کاهش یافته و دیگر کسی به دنبال هندوانه‌های بزرگ و سنگین نیست.
در گوشه‌ای دیگر، چند نفر درباره قیمت بالای انار صحبت می‌کنند. قیمت هر کیلو انار مرغوب بین ۹۰ تا ۱۲۰ هزار تومان است. زنی میانسال پس از چند بار پرسیدن قیمت، تنها دو عدد انار انتخاب می‌کند و می‌گوید: «خرید کیلویی دیگر صرفه اقتصادی ندارد، این دو دانه را هم فقط برای زیبایی سفره می‌برم.»
یک فروشنده با لبخندی تلخ می‌گوید: «چند سالی است که شب یلدا همین‌طور شده. خیابان‌ها شلوغ است، اما توان خرید مردم به شدت پایین آمده. همه دوست دارند حال و هوای یلدا را حفظ کنند، اما جیبشان یاری نمی‌کند.» او اضافه می‌کند: «در گذشته مردم هندوانه‌های بزرگ و آجیل کیلویی می‌خریدند، اما حالا به خرید چند دانه میوه اکتفا می‌کنند. فروش ما شاید نصف شده باشد، اما مردم به هر قیمتی می‌خواهند این شادی کوچک را برای خودشان حفظ کنند.»
در حوالی میدان آزادی، بساط‌های کوچک‌تر رونق بیشتری دارند. فروشندگان می‌گویند اغلب مشتریان به دنبال میوه‌های کوچک و اقتصادی هستند. خانواده‌ای با خنده می‌گویند: «یلدا را خیلی ساده برگزار می‌کنیم؛ یک هندوانه کوچک و یک فنجان چای، همین!» با این حال، بسیاری نیز تنها به پرسیدن قیمت‌ها بسنده می‌کنند و دست خالی مغازه‌ها را ترک می‌کنند. مردی بازنشسته می‌گوید: «هنوز حقوقمان را نگرفته‌ایم. فعلاً قیمت‌ها را بررسی می‌کنم، شاید شب برای خرید برگردم.»
در فروشگاه‌های آجیل، قیمت‌ها سر به فلک کشیده است. هر کیلو آجیل شب یلدا بسته به ترکیبات آن، از یک میلیون و ۲۰۰ هزار تا یک میلیون و ۸۰۰ هزار تومان قیمت دارد. به همین دلیل، بسیاری از خانواده‌ها تخمه را جایگزین آجیل مخلوط کرده‌اند. زن جوانی با یک بسته کوچک تخمه در دست می‌گوید: «همین کافی است، بچه‌ها هم تخمه را بیشتر دوست دارند.»
البته در مناطق شمالی شهر، حجم خریدها کمی بیشتر است، اما احتیاط همچنان چاشنی کار است. یک فروشنده می‌گوید: «در گذشته مشتری می‌گفت بهترین جنس را بده، اما حالا اول قیمت را می‌پرسد و بعد تصمیم می‌گیرد.»
با تمام این محدودیت‌ها، سنت یلدا در خانه‌ها زنده است. سفره‌ها شاید ساده‌تر شده باشند، اما چراغ دورهمی‌ها خاموش نشده است. مادری می‌گوید: «امسال از تنوع خوراکی‌ها خبری نیست، اما مهم این است که کنار هم هستیم.» پدر خانواده نیز اضافه می‌کند: «یلدا بهانه است، اصل دور هم بودن است.»
در کرج نیز وضعیت مشابهی حاکم است. بازارهای مرکزی شهر شلوغ اما خریدها محدود است. هندوانه با قیمت ۴۰ تا ۵۰ هزار تومان و انار بین ۸۵ تا ۱۱۰ هزار تومان عرضه می‌شود و خانواده‌ها بیشتر به دنبال خریدهای حداقلی برای حفظ این سنت هستند.
در همین زمینه، اسدالله کارگر، رئیس سابق اتحادیه فروشندگان میوه و سبزی تهران، با اشاره به اینکه نوسان قیمت در آستانه یلدا موضوع جدیدی نیست، اظهار کرد: «تورم عمومی اقتصاد بر بازار میوه نیز تأثیر گذاشته است، اما خوشبختانه هیچ کمبودی در زمینه تأمین و عرضه میوه وجود ندارد.»
وی در خصوص کاهش قدرت خرید مردم گفت: «این واقعیت وجود دارد که برخی خانوارها خریدهای خود را محدودتر کرده‌اند و به جای خرید کیلویی، به خرید دانه‌ای روی آورده‌اند. فروشندگان نیز موظف هستند حتی یک عدد میوه را به مشتری بفروشند و در صورت مشاهده هرگونه تخلف، شهروندان می‌توانند با شماره ۵۵۶۶۸۰۰۰ تماس بگیرند.»
کارگر درباره قیمت بالای انار توضیح داد: «انار انواع مختلفی از شهرهای گوناگون مانند ساوه، یزد و شیراز دارد که کیفیت و قیمت متفاوتی دارند. این تنوع کیفی دلیل اختلاف قیمت در بازار است.»
در نهایت، بلندترین شب سال با سفره‌های ساده‌تر و خریدهای حساب‌شده‌تر از راه می‌رسد. یلدای ۱۴۰۴ شاید رنگ و لعاب سال‌های دور را نداشته باشد، اما گرمای حضورش در خانه‌های مردم، متناسب با شرایط واقعی امروز، همچنان پابرجاست.
