
به گزارش ابرامباد، مسعود پزشکیان، رئیسجمهور منتخب، با اشاره به تنگناهای ناشی از محاصره دریایی و محدودیتهای تجاری مرتبط با آن، خواستار یافتن راههایی نوین برای بیاثر کردن این محدودیتها شد.ایران، با وجود همسایگان متعدد که دور زدن برخی تحریمها را تسهیل میکند، از طریق دریا تحت فشار قرار گرفته است. واشنگتن با این ابزار، توانسته بخش قابل توجهی از مبادلات صادراتی و وارداتی کشور را دچار اختلال کند.
مجیدرضا حریری، رئیس اتاق بازرگانی ایران و چین، در گفتگو با ابرامباد، نگرانی عمیق خود را از یک رویکرد اشتباه ابراز داشت. او هشدار داد که بزرگترین خطر، این است که تصور کنیم میتوانیم با محاصره دریایی کنار بیاییم و همچون گذشته، سعی در «دور زدن» آن کنیم. این استراتژی مشابه آنچه در مورد تحریمها اتخاذ شد، تنها به تضعیف ساختار اقتصادی کشور و گسترش فساد منجر گشت، به جای آنکه برای رفع تحریمها یا یافتن سازوکارهای خنثیسازی آنها تلاش شود.
حریری توضیح داد که تحریمها به شدت هزینههای تجارت را بالا بردند، از درآمد ملی کاستند و ساختار اقتصادی را مستهلک کردند. دور زدن تحریمها اگرچه نیازهای اساسی را با بهایی گزاف تأمین کرد، اما بستری برای شکلگیری الیگارشیها و گروههای خاص فراهم آورد. او تأکید کرد که در صورت تکرار این اشتباه در مواجهه با محاصره دریایی، تبعات اقتصادی به مراتب بزرگتر و مخربتر خواهد بود. «ما نباید اجازه دهیم که اقتصادمان یا حتی طرف مقابل، به وضعیت محاصره دریایی عادت کند.»
رئیس اتاق بازرگانی ایران و چین خواستار واکنش قاطع در برابر تداوم محاصره دریایی شد. او تصریح کرد: «خواه از طریق مذاکره، خواه با درخواست، تهدید یا حتی اقدام نظامی، این محاصره دریایی باید پایان یابد. پیامدهای محاصره از جنگ نیز وخیمتر است؛ چنانکه در دوران جنگهای محدود چند هفتهای، کشور با چنین مشکلات اقتصادی و کمبودهایی که اکنون در محاصره دریایی تجربه میکند، مواجه نبود. باید این تفکر را در ذهن ایالات متحده از بین برد که میتواند هر زمان بخواهد دست به چنین اقدامی بزند و باید پیامدهای سنگین آن را متوجه شود.»
تجارت از طریق آبراهها ستون فقرات بازرگانی جهانی است و مسدود شدن مسیرهای دریایی، به معنای افزایش چشمگیر هزینهها و دشوار ساختن مبادلات خارجی است. این وضعیت، فشارهای اقتصادی را به اوج رسانده و در صورت عدم تدبیر و تداوم طولانیمدت، میتواند به قحطی بینجامد. حریری به اهمیت حیاتی تجارت دریایی اشاره کرد و گفت: «زندگی در شرایط محاصره دریایی به سطح نازلی سقوط خواهد کرد. بیش از ۸۰ درصد از تجارت جهانی امروز از طریق دریاها انجام میشود. انتقال کل نیازهای تجاری کشور به مسیرهای زمینی، یعنی اکتفا کردن به تنها ۲۰ درصد از ظرفیت تجارت. ایران کشوری پهناور با همسایگان متعدد است، اما نه روابطمان با همه همسایگان در وضعیت مطلوب است و نه میتوان از تجارت دریایی صرف نظر کرد.»
او درباره هزینههای گزافی که کنار گذاشتن تجارت دریایی بر ایران تحمیل میکند، توضیح داد: «اگر یک کانتینر از چین با کشتی وارد ایران شود، هزینه حمل آن حدود سه هزار دلار است. اما همین کانتینر در صورت حمل زمینی، به طور متوسط ۱۲ هزار دلار هزینه در بر دارد. واردات سالانه ما از بنادر جنوبی تقریباً دو میلیون کانتینر است و اگر محاصره ادامه یابد، هر کانتینر ۹ هزار دلار هزینه اضافی به اقتصاد ایران تحمیل خواهد کرد؛ یعنی مجموعاً چیزی حدود ۱۸ میلیارد دلار بار مالی اضافی.» وی افزود: برای درک بزرگی این رقم، کافی است بدانیم که نیاز سالانه اقتصاد ایران به واردات کالاهای اساسی و دارو کمتر از ۱۵ میلیارد دلار است.

رئیس اتاق بازرگانی ایران و چین در ادامه به بخش صادرات غیرنفتی نیز پرداخت و گفت: «در این بخش نیز با هزینههای عظیمی روبرو خواهیم شد. ما سالانه حدود ۵۰ میلیارد دلار صادرات غیرنفتی داریم. اگر قرار باشد این صادرات از طریق زمین انجام شود، هزینهای بیش از کل سود صادراتی تحمیل خواهد شد و عملاً توجیه اقتصادی صادرات از بین میرود. باید توجه داشت که کل ۵۰ میلیارد دلار صادرات، سود خالص نیست و در بهترین حالت، سود آن چیزی در حدود ۱۰ میلیارد دلار است. حال اگر ۱۰ یا ۱۵ میلیارد دلار به هزینههای صادرات اضافه شود، دیگر دلیلی برای ادامه این فعالیت باقی نمیماند.»
حریری تأکید کرد: «محاصره دریایی کشور را با چالشهای اساسی مواجه میکند و در صورت ادامه، اقتصاد کشور عملاً به رکود میگراید. مجموع تجارت خارجی ما سالانه حدود ۱۰۰ میلیارد دلار است و افزودن ۲۰ میلیارد دلار هزینه اضافی به آن، کل این چرخه را به تعطیلی میکشاند. شاید در کوتاهمدت، برای چند هفته یا نهایتاً چند ماه بتوان با استفاده از ریل و جاده، نیازهای فوری را تأمین کرد، اما این فقط راهکاری اورژانسی برای بقا است و امکان ادامه حیات اقتصادی با این شیوه وجود نخواهد داشت.»
عضو اتاق بازرگانی در پایان گفت: «ما در ماههای گذشته گاهی درگیر جنگ و گاهی درگیر مذاکره بودهایم، اما اکنون در بدترین وضعیت یعنی نه جنگ و نه صلح قرار داریم که منجر به فرسایش اقتصادی میشود. باید از ظرفیتهای حقوقی نیز بهرهبرداری کنیم، موضوعی که تاکنون به آن بیتوجه بودهایم. برای رفع محاصره باید به تمام اقدامات و کارزارها، از زور و جنگ گرفته تا دیپلماسی و گفتگو، متوسل شویم. نباید فراموش کرد که محاصره از جنگ بدتر و زیانبارتر است. در شرایط محاصره، این اقتصاد ماست که به سمت نابودی میرود، نه اقتصاد آمریکا. پس وقتی محاصره اعمال میشود، در واقع ما را وارد نبردی فرسایشی میکنند که تنها به کشور ما آسیب میرساند.»
حریری بار دیگر به بحث جنگ اشاره کرد و افزود: «در محاصره، ایالات متحده نیروی دریایی خود را در صدها کیلومتری سواحل ما مستقر میکند، جایی که موشکها و پهپادهای ما به آن نمیرسند و سپس منتظر میماند تا ما از پا درآییم. در حالی که با آغاز جنگ، ایالات متحده و متحدانش مستقیماً آسیب میبینند و به همین دلیل از آن پرهیز میکنند. اگر آمریکا حاضر به رفع محاصره نشد، حتی به بهای جنگ، باید هزینهای چنان سنگین به آنها تحمیل شود که از این ماجرا صرفنظر کنند.»



