به گزارش خبرگزاری ابرامباد، محمدباقر قالیباف، ریاست مجلس شورای اسلامی، در مراسم قدردانی از نخبگان و پژوهشگران برجسته که در ساختمان شهید شیخ فضل‌الله نوری مجلس برگزار شد، ضمن تبریک فرارسیدن هفته پژوهش، به تمامی حاضران خوش‌آمد گفت.
او در ادامه سخنان خود، از تلاش‌های بی‌وقفه دانشمندان و جوانان فعال در حوزه پژوهش قدردانی کرد. قالیباف خاطرنشان ساخت که ارزشمندترین پاداش برای این عزیزان، مشاهده ثمرات پژوهش‌هایشان در گره‌گشایی از معضلات کشور و تبدیل نتایج تحقیقات به راهکارهای عملی برای مسائل دیرینه است؛ چرا که هیچ موفقیتی لذت‌بخش‌تر از گشوده شدن گره‌های کور جامعه به دست اندیشمندان نیست.
رئیس قوه مقننه، خطاب به جمع پژوهشگران تاکید کرد که همواره ردپای خردورزی، اندیشه و تحقیقات آنان را در بطن تصمیم‌گیری‌ها و سیاست‌گذاری‌ها می‌بیند و ضمن آرزوی توفیق، از همه این عزیزان قدردانی کرد.
قالیباف اظهار داشت که پیش از این نشست، جلساتی با مسئولان مرکز پژوهش‌ها در رده‌های مختلف برگزار کرده است و البته در طول سال نیز ارتباط مستمری با این نهاد پژوهشی دارد. وی افزود: مهم‌ترین معضلی که کشور در حال حاضر با آن دست و پنجه نرم می‌کند و از آن آسیب می‌بیند، مسئله «حکمرانی» است. لذا، یکی از وظایف اصلی و کلیدی مرکز پژوهش‌ها، علاوه بر تولید محتوا در زمینه‌های گوناگون، تقویت و توسعه “دانش حکمرانی” است.
او همچنین به پدیده جابه‌جایی برخی نیروها از مرکز پژوهش‌ها به بخش‌های اجرایی دولت پس از تغییر دولت‌ها اشاره کرد. وی این موضوع را از یک منظر مثبت دانست؛ چرا که این افراد فرصت می‌یابند تا هم در عرصه حکمت نظری و هم در میدان حکمت عملی، تجربیات ارزشمندی کسب کنند.
با این حال، قالیباف متذکر شد که لزوماً هر آنچه در پژوهش به دست می‌آید، نباید عیناً در اجرا پیگیری شود. او تاکید کرد: اگر قرار است تغییری ایجاد شود، باید با منطق و استدلالی قوی باشد که وجدان علمی و پژوهشی فرد را توجیه کند که این تغییر، در راستای رفع کاستی و نقص است؛ این نکته‌ای بسیار حیاتی و جدی است.
جابه‌جایی پست‌ها نباید منجر به تغییر در اصول و ماهیت گردد
رئیس مجلس با تاکید بر اینکه خروجی مراکز پژوهشی همواره منطبق بر جزئیات اجرایی نیست، هشدار داد: تغییر جایگاه و سمت نباید منجر به تحریف نقش و ماهیت واقعی ما شود. این یک تهدید بزرگ برای سلامت حکمرانی و همچنین رفتارهای فردی و اخلاقی است که می‌تواند زیان‌های جبرانناپذیری در سطوح فردی و جمعی به بار آورد.
او همچنین به گفته‌های آقای اسماعیلی، معاون پارلمانی رئیس جمهور، اشاره کرد و بیان داشت که متاسفانه گاهی اوقات با تکیه بر کرسی مسئولیت، خواه وزارت باشد یا وکالت یا ریاست، این تصور غلط ایجاد می‌شود که فرد به درجه علامه دهر رسیده و دیگر نیازی به همفکری، تعامل، پژوهش و مشورت با نخبگان و اندیشمندان نیست. این رویکرد آسیب‌زا، یکی از موانع اصلی است که مشکلات کشور را برای دهه‌ها حل نشده باقی می‌گذارد و به فرآیند تصمیم‌سازی و تصمیم‌گیری در حکمرانی لطمه می‌زند.
رئیس مجلس تاکید کرد که افزودن “پیوست فرهنگی” به هر اقدام، اغلب به معنای رفع تکلیف است و با این نگرش نمی‌توان وظایف اصلی را به انجام رساند. او افزود: آنچه در پژوهش، تصمیم‌گیری‌ها و نظام حکمرانی ما صورت می‌گیرد، باید به صورت بنیادی «فرهنگ‌پایه» باشد و در هیچ حوزه‌ای نباید از این اصل تخطی کرد.
قالیباف با یادآوری دوران دفاع مقدس، اشاره کرد که تا پیش از فرماندهی امام راحل و در دوره بنی‌صدر، رویکردها و مبانی تفکر در جنگ متغیر بود؛ اما زمانی که امام خمینی (ره) فرماندهی را به دست گرفتند و جنگ ماهیتی «فرهنگ‌پایه» یافت، عامل اصلی پیروزی و سرافرازی کشور، نه امکانات نظامی، بلکه تکیه بر همین فرهنگ اصیل بود و سنت‌های الهی بر پایه فرهنگ بنا نهاده شدند.
وی ابراز تاسف کرد که امروزه در تصمیم‌گیری‌های حکمرانی، موضوعات فرهنگ‌محور یا اصلاً مورد پذیرش قرار نمی‌گیرند یا اگر هم پذیرفته شوند، صرفاً در قالب یک پیوست فرهنگی و به عنوان رفع تکلیف به آن‌ها نگریسته می‌شود.
ضرورت شناخت و پذیرش واقعی مسائل
قالیباف تاکید کرد که به جای تعریف مسائل از بالا، باید مشکلات واقعی را از دل جامعه و زندگی مردم استخراج کرد. او افزود: یکی از چالش‌های اساسی در کشور، عدم به رسمیت شناختن برخی از مسائل است. در حالی که نخستین گام برای حل هر معضلی، اعتراف به وجود و پذیرش آن است.
او ادامه داد: بسیاری از دوگانه‌سازی‌ها، تضادها و کشمکش‌های کنونی، نه ریشه در تفاوت‌های علمی، بلکه در لجبازی‌های بی‌مورد دارد؛ به این معنا که تنها هدف، مخالفت با نظر طرف مقابل است. این نشان‌دهنده نقص در درک صحیح از حکمرانی، گفتگو و مفاهمه است.
رئیس مجلس در بخش دیگری از سخنانش، از ابتکار مرکز پژوهش‌ها در پرداختن به موضوع «هم‌اندیشی و هم‌آفرینی آینده ایران» به عنوان یک اقدام بسیار مثبت و پیشرو تقدیر کرد.
برنامه هفتم توسعه: جامع‌ترین و کم‌ایرادترین سند برنامه‌ریزی
قالیباف ضمن تجلیل از تلاش‌های مرکز پژوهش‌ها در تحلیل و تدوین برنامه هفتم توسعه، اظهار داشت که اگر بگوید مرکز پژوهش‌ها پیش از دولت، پیش‌نویس برنامه هفتم را آماده کرده، اغراق نکرده است. وی این برنامه را در مقایسه با شش برنامه توسعه پیشین، دارای کمترین اشکالات و بالاترین قابلیت اجرا دانست و افزود: مرکز پژوهش‌ها با جدیت کامل، هم بر اجرای آن نظارت خواهد کرد و هم در پیاده‌سازی این برنامه، به دولت یاری خواهد رساند. او همچنین اشاره کرد که هرگونه ایراد احتمالی در برنامه هفتم، در یک بازه زمانی ۴۵ روزه برطرف خواهد شد.
ایشان در ادامه یادآور شد که نام‌گذاری سال ۱۴۰۱ توسط مقام معظم رهبری به عنوان «سال تولید، دانش‌بنیان و اشتغال‌آفرین» و ابلاغ قانون دانش‌بنیان در اردیبهشت ماه همان سال، نشان از یک فرآیند عمیق پژوهشی و آینده‌نگری مرکز پژوهش‌ها دارد و چنین قانونی در مدت زمان کوتاهی نوشته نمی‌شود.
قالیباف بر این نکته تاکید کرد که هر فعالیتی در کشور باید واجد دو خصوصیت “اهمیت” و “فوریت” باشد؛ در غیر این صورت، انجام آن صرفاً اتلاف وقت تلقی می‌شود.
رئیس مجلس با یادآوری جلسات موفق بین مجلس، دولت و ذی‌نفعان در خصوص قانون جهش تولید دانش‌بنیان، بیان کرد که بخش عمده‌ای از موفقیت اجرای این قانون به همان چند جلسه اولیه بازمی‌گردد. از این رو، تاکید کرد که برای پیشبرد مواد اولویت‌دار برنامه هفتم، برگزاری نشست‌های چهارجانبه با حضور نمایندگان دولت، مجلس، ذی‌نفعان و نخبگان به نمایندگی از مردم، از اهمیت بالایی برخوردار است و قطعاً مسیر حل مشکلات را هموار خواهد کرد.
کمیسیون‌ها: محور اصلی و ستون فقرات مجلس
رئیس مجلس شورای اسلامی، ضمن تاکید بر نقش حیاتی کمیسیون‌ها در روند قانون‌گذاری و نظارت، تصریح کرد که از ابتدای ورودش به مجلس یازدهم، همواره بر این باور بوده که کمیسیون‌ها هسته اصلی فعالیت‌های مجلس محسوب می‌شوند. او افزود که تمامی فرآیندهای قانون‌گذاری، نظارت و سایر وظایف مجلس، در کمیسیون‌ها شکل می‌گیرد و به حق می‌توان آن‌ها را ستون فقرات مجلس دانست.
وی در ادامه توضیح داد که دقت در عملکرد، صحت تصمیم‌گیری‌ها و تبدیل طرح‌ها به قانون در صحن علنی، نتیجه مستقیم زحمات، دانش و تلاش بی‌وقفه اعضای کمیسیون‌هاست؛ زیرا در صحن علنی، امکان ایجاد تغییرات ماهوی چندانی وجود ندارد و عموماً تنها رفع ایرادات جزئی صورت می‌گیرد.
رئیس مجلس با ابراز تاسف از وضعیت کنونی، گفت که کمیسیون‌های مجلس امروز در جایگاه شایسته خود قرار ندارند. بخشی از این مشکل به مسائل شکلی، حضور و میزان وقت‌گذاری نمایندگان بازمی‌گردد که پیگیری آن وظیفه‌ای مهم است. بخش دیگر به فرآیند قانون‌گذاری مربوط می‌شود که در این حوزه، نقش مرکز پژوهش‌ها در ارائه اطلاعات دقیق و کمک‌کننده، بسیار حیاتی است.
ضرورت بازگشت کمیسیون‌ها به جایگاه واقعی خود در قانون‌گذاری
وی با اذعان به برخی چالش‌ها، بیان کرد که گاهی اوقات، کارشناسان مرکز پژوهش برای ارائه نظرات خود به کمیسیون‌ها مراجعه می‌کنند اما فرصت صحبت به آن‌ها داده نمی‌شود و حتی ممکن است با رفتارهای تحقیرآمیز مواجه شوند. قالیباف تاکید کرد که این برخوردها نباید موجب دلسردی و ناامیدی دانشمندان و پژوهشگران مرکز شود، چرا که به فرموده امام خمینی (ره)، کار برای رضای خدا خستگی و دلسردی ندارد. او در پایان از تمامی نهادها و افراد ذی‌ربط، از جمله هیئت رئیسه مجلس، رؤسای کمیسیون‌ها و نمایندگان محترم خواست تا در راستای احیای جایگاه واقعی کمیسیون‌ها و تقویت نقش پژوهش در فرآیند قانون‌گذاری، نهایت همکاری را به عمل آورند.
