
به گزارش ابرامباد، کیومرث فرحبخش، استاد مشاوره دانشگاه علامه طباطبایی، با نگاهی انتقادی به ساختار متمرکز و اغلب خشک نظام آموزشی ایران، هشدار میدهد که فرآیند آموزش را نمیتوان صرفاً با بخشنامهها و دستورالعملهای اداری مدیریت کرد.او تأکید میکند که واقعبینی حکم میکند تدریس یک محتوای درسی واحد برای تمامی نقاط کشور، با وجود تفاوتهای فاحش فرهنگی و اقتصادی، نادرست است.
فرحبخش توضیح میدهد که آموزش یک تجربه عمیقاً انسانی است. معلم نه با کاغذبازی اداری، بلکه با تمام وجود و هویت خود به امر تدریس میپردازد. او معتقد است که در کشور ما، قوانین گاهی چنان جایگاهی پیدا میکنند که گویا هر چیزی باید قربانی اجرای بیچونوچرای آنها شود، حتی اگر این قوانین با ذات پویای آموزش در تضاد باشند.
این استاد دانشگاه به سراغ ادعای «آموزش رایگان» میرود و آن را زیر سوال میبرد. به گفته وی، در عمل کمتر خانوادهای از هزینههای سنگین آموزشی بینیاز است؛ بسیاری از والدین، علاوه بر شهریههای مدارس (حتی در ظاهر دولتی)، برای فرزندان خود معلم خصوصی میگیرند. او تصریح میکند که وقتی خانوادهای برای مدارس غیرانتفاعی مبالغ زیادی میپردازد و باز هم ناچار به دریافت کمک از معلم خصوصی میشود، این به وضوح نشاندهنده ناکارآمدی ساختار کنونی است.
فرحبخش به ویژه بر لزوم انعطافپذیری در مناطق کمتر برخوردار تأکید میکند. او میگوید: «نظام آموزشی ما تنها دو مسیر را میشناسد: یا حضور کامل در مدرسه، یا هیچچیز!» وی پیشنهاد میدهد که باید مدلهای کارآمدتر و متناسب با شرایط دانشآموزان طراحی کرد. برای مثال، دانشآموزی که مجبور به کار کردن است، میتواند بخشی از هفته را به کسب درآمد و بخش دیگر را به تحصیل بپردازد. حتی امکان دارد حجم دروس نیز با توجه به شرایط خاص منطقهای و فردی کاهش یابد. او این ایده که یک کتاب ریاضی مشخص باید از مرزهای شمالی تا جنوبی کشور، با وجود تفاوتهای عظیم اقتصادی، به یک شکل تدریس شود را غیرمنطقی میداند.
در پایان، فرحبخش این نکته را خاطرنشان میسازد که اگر نظام آموزشی ما نتواند با واقعیتهای جامعه و نیازهای روزمره زندگی مردم انعطافپذیرتر شود، شکاف میان آموزش رسمی و آنچه در زندگی واقعی جریان دارد، هر روز عمیقتر خواهد شد.



