به گزارش ابرامباد، پدیده رو به گسترش آموزش در منزل که با عنوان «هوم‌اسکول» شناخته می‌شود، در کشورمان صرفاً یک انتخاب تربیتی ساده نیست.به باور مهرداد ناظری، از صاحب‌نظران حوزه جامعه‌شناسی، تمایل فزاینده برخی خانواده‌ها به این سبک آموزشی، دلایلی عمیق‌تر از یک انتخاب صرف دارد. او ریشه‌های این گرایش را در دگرگونی روابط میان خانواده‌ها و دستگاه تعلیم و تربیت، دغدغه‌های اجتماعی نوین و دیدگاه‌های نقادانه نسبت به کارکرد کنونی مدارس می‌داند. از منظر ناظری، استقبال روزافزون از آموزش خانگی، نمایانگر گسست‌هایی است که در سالیان اخیر بین کانون خانواده و نظام آموزشی رسمی کشور پدیدار شده است.
ناظری با اشاره به تجربیات جهانی، مطرح می‌کند که آموزش خانگی در ایالات متحده، بر پایه اصول آزادی‌خواهانه و حق انتخاب والدین بنا شده است. در بسیاری از ایالت‌های آمریکا، دولت به حق والدین در گزینش شیوه آموزش فرزندانشان احترام می‌گذارد، هرچند سطح نظارت بر این فرایند در هر ایالت متفاوت است. او همچنین تنوع فرهنگی و مذهبی جامعه آمریکا را یکی از دلایل کلیدی گسترش هوم‌اسکول برشمرده است؛ به‌طوری که خانواده‌های مذهبی، به دلیل آنچه تسلط ارزش‌های سکولار در فضای مدارس می‌دانند، ترجیح داده‌اند مسئولیت آموزش فرزندان خود را در محیط خانه به عهده بگیرند.
این جامعه‌شناس تأکید دارد که بخشی از این پدیده، هم‌اکنون با مختصات و دلایل بومی در ایران نیز قابل مشاهده است. به گفته وی، نخستین عامل، شکاف فکری و ارزشی میان نهاد خانواده و دستگاه آموزش و پرورش است. در شماری از خانواده‌ها، به خصوص در طبقات اجتماعی متوسط و مرفه، ارزش‌ها و نگرش‌هایی حاکم است که با محتوای آموزشی مدارس همخوانی ندارد. این ناهماهنگی، بیش از همه در مسائل دینی، اعتقادی و تربیتی نمود پیدا می‌کند.
ناظری می‌افزاید که شماری از والدین بر این باورند که آنچه در مدارس ارائه می‌شود، با اعتقادات و سبک زندگی ایشان سازگار نیست و نمی‌خواهند فرزندانشان تحت تأثیر برخی آموزه‌های ایدئولوژیک قرار گیرند. به همین سبب، آن‌ها ترجیح می‌دهند آموزش را به فضای خانه منتقل کرده و با بهره‌گیری از اساتید خصوصی، آموزش‌های آنلاین و منابع کمک‌آموزشی متنوع، نیازهای تحصیلی فرزندان خود را برطرف سازند. از دید این خانواده‌ها، مدرسه دیگر تنها مرجع یادگیری نیست و امکانات فناوری و منابع آموزشی گوناگون، فرصت‌های فراگیری خارج از فضای کلاس درس را نیز مهیا ساخته است.
به عقیده این جامعه‌شناس، موضوع امنیت، دومین محرک مهم در روی آوردن به آموزش خانگی است. وی توضیح می‌دهد که در سالیان اخیر، دغدغه برخی خانواده‌ها درباره امنیت فرزندانشان افزایش یافته است؛ نگرانی‌ای که تنها به سلامت جسمی محدود نمی‌شود و ابعاد فرهنگی، اجتماعی، تعاملی و فکری را نیز در بر می‌گیرد. این خانواده‌ها تصور می‌کنند با انتقال آموزش به محیط منزل، می‌توانند نظارت بیشتری بر بستر رشد، تربیت و ارتباطات فرزند خود داشته باشند و آن‌ها را از آسیب‌های احتمالی مصون بدارند.
ناظری همزمان معتقد است که مهم‌ترین عامل گسترش هوم‌اسکول، دیدگاه انتقادی نسبت به کارکرد نظام آموزشی است. به گفته او، بسیاری از حامیان آموزش خانگی بر این باورند که مدارس در شکل کنونی خود، مهارت‌های لازم برای زندگی در دنیای امروز را به اندازه کافی آموزش نمی‌دهند. از نظر آن‌ها، ساختار آموزشی بیش از حد به سرفصل‌های رسمی و مطالب حفظی تکیه دارد و کمتر به پرورش خلاقیت، تفکر نقادانه، کشف استعدادها و توانایی‌های فردی دانش‌آموزان می‌پردازد.
او در پایان نتیجه می‌گیرد که افزایش تمایل به آموزش خانگی، فراتر از یک تغییر ساده در شیوه تحصیل است و نشانه‌ای از تحول در انتظارات خانواده‌ها از نظام آموزشی به شمار می‌رود. خانواده‌هایی که به هوم‌اسکول روی می‌آورند، در جستجوی مدلی هستند که در آن آموزش، بیش از پیش با نیازها، علاقه‌مندی‌ها و ویژگی‌های منحصر به فرد کودک هماهنگ باشد؛ موضوعی که می‌تواند زنگ خطری جدی برای بازنگری عمیق در کارکردهای آموزش رسمی کشور باشد.
