به گزارش ابرامباد، سازمان حفاظت محیط زیست در پی انتشار گزارش شماره ۵۴ کمیسیون امور داخلی و شوراهای مجلس شورای اسلامی، که به تاریخ ۱۷ آذر ۱۴۰۴ و با محوریت «بررسی ریشه‌ها و عوامل آتش‌سوزی در جنگل‌های هیرکانی منطقه الیت» تنظیم شده بود، توضیحات تفصیلی خود را ارائه داد.این بیانیه با هدف روشن‌سازی اذهان عمومی و همچنین اعضای محترم مجلس تدوین شده است.
در متن توضیحات این سازمان آمده است که بر اساس یافته‌های گزارش کمیسیون مجلس، آتش‌سوزی‌های جنگل‌های الیت در سه مرحله مجزا و در بخش‌های گوناگون منطقه شعله‌ور گشته است. هر بار نیز با همت و کوشش بی‌وقفه نیروهای حفاظت منابع طبیعی و محیط زیست، تیم‌های واکنش سریع و با مشارکت فعال جوامع محلی و مردم منطقه، این آتش‌سوزی‌ها مهار و خاموش گردیده است. با این وجود، بخش دیگری از همان گزارش، به «بی‌عملی» سازمان حفاظت محیط زیست در مواجهه با این بحران اشاره دارد که این اتهام، به وضوح با داده‌های پیشین خود گزارش در تضاد است.
سازمان محیط زیست به شدت بر این نکته تأکید دارد که از همان دقایق اولیه آغاز حریق، تیم‌های عملیاتی و محیط‌بانان دلسوز مازندران، به همراه نیروهای پشتیبانی از استان‌های تهران، گلستان، البرز و قزوین، به صورت شبانه‌روزی در محل حادثه حضور پیدا کرده‌اند. این سازمان با بسیج تمامی منابع، ایجاد هماهنگی‌های لازم میان ارگان‌های مختلف، بهره‌گیری از بالگردها و هواپیماهای مخصوص آب‌پاش و حتی استفاده از پتانسیل‌های بین‌المللی، نقشی حیاتی در مهار این آتش‌سوزی ایفا کرده است. همچنین، برخی از معاونان ارشد سازمان نیز شخصاً در محل حادثه حضور یافته و مدیریت بحران را به صورت مستقیم پیگیری کرده‌اند.
در ادامه این پاسخ روشنگرانه، سازمان حفاظت محیط زیست به بخش مربوط به «ممنوعیت صدور مجوز پاک‌سازی درختان سقوط کرده» اشاره می‌کند و توضیح می‌دهد که این مسئله نه برآمده از رویکردهای سلیقه‌ای در مدیریت، بلکه کاملاً بر پایه مفاد روشن قانونی استوار است. بر اساس ماده ۳۶ قانون برنامه پنج‌ساله هفتم توسعه، هرگونه برداشت چوب از عرصه‌های جنگلی کشور ممنوع اعلام شده است؛ تنها در موارد بسیار خاص و منحصراً توسط سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور، امکان جمع‌آوری درختان افتاده یا شکسته وجود دارد.
این سازمان، با تکیه بر مستندات علمی و تجربیات جهانی، قاطعانه تأکید می‌کند که بالغ بر نود درصد از حوادث آتش‌سوزی در جنگل‌ها، ریشه در فعالیت‌های انسانی دارد. انتساب این فجایع به حضور چوب‌های افتاده و خشک در بستر جنگل، در واقع چشم‌پوشی از نقش کلیدی عامل انسانی و هموار ساختن مسیر برای سوءاستفاده و بهره‌برداری غیرمجاز از جنگل‌های دست‌نخورده و کهن کشور محسوب می‌شود. کارشناسان مربوطه معتقدند که چوب‌های افتاده، نه تنها عامل اصلی شعله‌ور شدن یا گسترش آتش نیستند، بلکه با ایفای نقش در حفظ رطوبت خاک، کند کردن پیشروی حریق، ممانعت از وقوع سیلاب و تکمیل چرخه‌های طبیعی زیستی، سهم بسزایی در حفظ تعادل و پایداری اکوسیستم جنگلی دارند.
در بخش پایانی بیانیه خود، سازمان حفاظت محیط زیست هشدار جدی می‌دهد که ساده‌سازی و فروکاستن علت اصلی آتش‌سوزی‌ها به صرف «وجود چوب‌های خشک افتاده»، می‌تواند به کم‌رنگ شدن حس مسئولیت‌پذیری انسانی در قبال این حوادث و در نهایت، به توجیه قانونی برای قطع و برداشت چوب از دل جنگل‌های بکر و دست‌نخورده کشور بینجامد.
این نهاد مسئول خواستار تصحیح دیدگاه‌ها و روایت‌های اشتباه، اجتناب از بهره‌برداری ابزاری از موقعیت‌های بحرانی، و نیز تدوین و اجرای سریع یک برنامه جامع ملی برای مدیریت پایدار جنگل‌ها، بر اساس مبانی علمی و اکولوژیکی است. هدف از این اقدامات، تضمین حفاظت و حراست از میراث ارزشمند جنگل‌های هیرکانی و سایر جنگل‌های کهن ایران است.
