به گزارش ابرامباد، جمهوری اسلامی ایران چهارشنبه شب از امضای توافقنامه مهم اسلام‌آباد خبر داد.این سند تاریخی که هدف آن پایان دادن به تجاوزات ایالات متحده علیه کشورمان است، به امضای رئیس‌جمهور ایران، مسعود پزشکیان، و همتای آمریکایی وی، دونالد ترامپ، رسیده است. در ادامه به تشریح ساده و بند به بند مفاد این تفاهم‌نامه می‌پردازیم.
بند اول: بر اساس این بند، درگیری‌ها میان ایران و آمریکا رسماً خاتمه می‌یابد. همچنین، بر حفظ تمامیت ارضی و حاکمیت کشورها تأکید شده و مقرر گردیده که جنگ در لبنان نیز پایان یابد. از نکات حائز اهمیت این بند، لزوم خروج اسرائیل از مناطق اشغالی لبنان و پاکسازی این سرزمین‌هاست که در عبارت «تمامیت ارضی و حاکمیت لبنان» مستتر است.
بند دوم: ایالات متحده برای نخستین بار در ۴۷ سال اخیر، حاکمیت جمهوری اسلامی ایران را به رسمیت شناخته و متعهد می‌شود از هرگونه اقدام علیه حاکمیت و امنیت ملی ایران دست بردارد.
بند سوم: مذاکرات برای دستیابی به یک توافق نهایی جامع، ظرف شصت روز آینده ادامه خواهد یافت. آنچه تاکنون منتشر شده، تنها یک تفاهم اولیه با بندهای عملیاتی مشخص است که در صورت اجرای موفقیت‌آمیز آن‌ها و پیشرفت در گفت‌وگوهای شصت‌روزه، توافق نهایی شکل خواهد گرفت.
بند چهارم (بخش اول): محاصره دریایی ایران می‌بایست ظرف سی روز لغو شود. اما با توجه به امتیازات کسب شده در آخرین شب مذاکرات، این محاصره حتی پیش از اجرای تعهدات ایران برداشته شده و هم‌اکنون کشتی‌های ایرانی بدون هیچ مانعی در آب‌های بین‌المللی تردد می‌کنند.
بند چهارم (بخش دوم): نیروهای نظامی آمریکا می‌بایست سی روز پس از امضای توافق نهایی، مناطق اطراف ایران را ترک کنند.
بند پنجم: ایران مسئولیت تعیین وضعیت اداره آینده و ارائه خدمات دریایی در تنگه هرمز را بر عهده خواهد داشت و در این خصوص با عمان رایزنی می‌کند. عبارت «خدمات دریایی» به معنای دریافت هزینه‌های مرتبط است که اکنون تثبیت شده. همچنین، با ذکر «فقط شصت روز عدم دریافت مبلغ»، این موضوع بیش از پیش تأیید می‌گردد. ایران نیز گفت‌وگوهایی را با کشورهای حاشیه خلیج فارس (نه تنگه هرمز) برای حفظ حقوق ساحلی آن‌ها انجام خواهد داد.
بند ششم: ایالات متحده به همراه کشورهای حاشیه خلیج فارس، متعهد به تأمین مالی ۳۰۰ میلیارد دلاری است تا ایران بتواند برنامه بازسازی و توسعه اقتصادی خود را پیش ببرد. این بند به منظور جلوگیری از تکرار تجربه برجام در ممانعت آمریکا از سرمایه‌گذاری پس از رفع تحریم‌ها، به توافق اضافه شده است. مذاکرات کنونی ایران با قطر و امارات، و احتمالاً پیوستن چین، در همین راستاست. جبران خسارات و بازسازی ناشی از رخدادهای جنگ نیز از همین طریق تأمین مالی خواهد شد.
بند هفتم: تمامی تحریم‌های داخلی و بین‌المللی علیه ایران باید لغو شوند. برای ایران، چگونگی و فرایند رفع تحریم‌ها اهمیتی ندارد و تنها نتیجه نهایی (برداشته شدن تحریم‌ها) مهم است. آمریکا شخصاً مسئول است که حتی تحریم‌های سازمان ملل را نیز بردارد و مشکلات مرتبط را با متحدان خود حل کند.
بند هشتم: ایران متعهد شده است که سلاح هسته‌ای تولید نکند. اما مذاکره درباره جزئیات هسته‌ای به پس از اجرای تعهدات آمریکا موکول گردیده، در حالی که طرف آمریکایی در پی پایان دادن به این مسئله در همین مرحله بود. در نهایت، این سند به کلیات اکتفا کرده و خروج مواد هسته‌ای از ایران را مطرح نکرده است. صرفاً رقیق‌سازی در داخل ایران ذکر شده که این موضوع با خط قرمز اصلی دونالد ترامپ مبنی بر خروج مواد از ایران مغایرت دارد. رقیق‌سازی در داخل، پیشنهادی بود که ایران پیش از جنگ رمضان مطرح کرده بود و آمریکا اکنون مجبور به پذیرش آن شده و باید امتیازات لازم را در مقابل بدهد. نیازهای هسته‌ای ایران نیز مبنای هرگونه توافق آتی خواهد بود.
بند نهم: در دوره مذاکرات شصت‌روزه، آمریکا نباید نیروی نظامی بیشتری اعزام یا تحریم جدیدی اعمال کند. ایران نیز وضعیت هسته‌ای خود را در این مدت بدون تغییر نگه خواهد داشت. شایان ذکر است که ایران در بیش از ده ماه گذشته تغییر قابل توجهی در وضعیت هسته‌ای خود ایجاد نکرده است. نکته مهم این بند، عدم تعهد ایران درباره مسائل نظامی خود در برابر طرف مقابل طی این دوره است.
بند دهم: در طول مذاکرات شصت‌روزه، ایران آزادانه و بدون هیچ محدودیتی می‌تواند نفت و محصولات پتروشیمی خود را به فروش رسانده و درآمدهای حاصله را دریافت کند. این نخستین بار در هشت سال گذشته است که هیچ تحریمی بر صادرات نفت ایران اعمال نخواهد شد. چنین بندی، ماهیانه بیش از پنج میلیارد دلار درآمد مستقیم برای کشور به ارمغان می‌آورد که از امتیازات نقدی این تفاهم‌نامه پیش از توافق نهایی محسوب می‌شود.
بند یازدهم: کلیه مبالغ مسدود شده، در دسترس ایران قرار خواهد گرفت. ایران می‌تواند به صلاحدید خود این وجوه را در زمینه‌های مختلف هزینه کند و آمریکا نیز ملزم به تأیید تمامی این اقدامات است. بر اساس متن، تمامی مبالغ باید در این فرایند آزاد شوند؛ اما در مذاکرات قطر، ایران موفق به دریافت امتیازی شده که طبق سندی امضا شده توسط نخست‌وزیر قطر، حداقل ۱۲ میلیارد دلار باید در همان روزهای نخست در دسترس ایران قرار گیرد. این مورد از امتیازاتی است که در صورت عدم اجرای آن، ایران نیز به تعهدات خود عمل نخواهد کرد.
بند دوازدهم: یک سازوکار اجرایی برای نظارت بر حسن اجرای تفاهم‌نامه ایجاد خواهد شد. البته از دیدگاه ایران، تضمین‌کننده اصلی توافق، قدرت و توانمندی‌های خود ایران است.
بند سیزدهم: مواردی که باید بلافاصله پس از امضا اجرایی شوند، به تفصیل ذکر گردیده است. استفاده از کلمه «منحصراً» در مورد این موارد مذاکره‌شده، برای آن است که موضوعات موشکی و منطقه‌ای به طور قطعی از میز مذاکرات حذف شوند. در این بند، تفاهم به دو مرحله تقسیم شده: ابتدا اجرای موارد نقدی نظیر آزادسازی وجوه، رفع محاصره، رفع موانع فروش نفت، پایان جنگ در تمامی جبهه‌ها و…؛ سپس آغاز مرحله دوم که شامل مذاکرات است. به این ترتیب، امتیازات نقدی فوراً دریافت می‌شوند و تعهدات غیرنقدی مانند گشایش تنگه هرمز به مرور زمان و مذاکره درباره مسائل هسته‌ای به طرف مقابل واگذار می‌گردد.
بند چهاردهم: توافق نهایی با یک قطعنامه الزام‌آور شورای امنیت سازمان ملل متحد، که در عرف بین‌الملل بالاترین سطح تعهد حقوقی شناخته می‌شود، مورد تأیید قرار خواهد گرفت.
