به گزارش ابرامباد، بهنام صمدی، تحلیلگر برجسته بازارهای مالی و سرمایه، اخیراً به بررسی دلایل نوسانات شدید در بازارهای ارز و طلا در کنار وضعیت فعلی بورس پرداخته است. به گفته وی، بخش عمده‌ای از این تلاطم‌ها ریشه در تورم افسارگسیخته اقتصاد ایران دارد؛ به طوری که در ماه‌های اخیر، افزایش قیمت کالاها و خدمات داخلی حتی از رشد نرخ ارز نیز پیشی گرفته است.
این کارشناس افزود: دلار نیز مانند هر کالای دیگری، ارزش خود را با نرخ تورم تطبیق می‌دهد. علاوه بر این، شرایط کنونی کشور که توأمان با جنگ اقتصادی و کشمکش‌های نظامی همراه است، تأثیر بسزایی بر بازار ارز می‌گذارد.
صمدی در توضیح اینکه چرا در دوران “جنگ ۴۰ روزه”، نرخ دلار جهش چشمگیری نداشت، بیان کرد که در آن مقطع زمانی، حجم قابل توجهی از فعالیت‌های اقتصادی متوقف شده بود و کاهش شدید تقاضای اقتصادی، مانع از صعود جدی بازار ارز شد.
از دیدگاه صمدی، وضعیت اقتصادی حاضر حتی می‌تواند از یک جنگ تمام‌عیار نیز ویران‌کننده‌تر باشد؛ زیرا کشور در حالت “نه جنگ و نه صلح” قرار گرفته است.
او توضیح داد: در یک جنگ کامل، بسیاری از فعالیت‌های اقتصادی تعطیل می‌شوند و چشم‌انداز اقتصادی روشن‌تر است. اما در شرایط فعلی، فعالیت‌ها به صورت پراکنده ادامه دارند، در حالی که ابهام و تیرگی بر کلیت اقتصاد سایه افکنده و این تردیدها تصمیم‌گیری فعالان اقتصادی را به شدت تحت تأثیر منفی قرار می‌دهد.
صمدی خاطرنشان کرد: بنابراین، فشار تورمی از یک سو و تنش‌هایی نظیر حملات و محاصره اقتصادی از سوی دیگر، هم‌زمان به افزایش نرخ ارز دامن زده‌اند.
احتمالاً بانک مرکزی جلوی جهش‌های ناگهانی دلار را می‌گیرد
این تحلیلگر بازار با اشاره به کشش قیمتی هر کالا در بازار ارز، اظهار داشت: هر کالایی ظرفیت و حد قیمتی مشخصی دارد و حتی اگر نرخ دلار نیز آزاد باشد، معمولاً نباید در یک بازه زمانی کوتاه به ارقام بسیار عجیب و غریب دست یابد.
وی افزود: به نظر می‌رسد بانک مرکزی در بازار ارز اقدامات کنترلی داشته است. به ویژه پس از انتشار تفاهم‌نامه‌های اخیر، حضور این نهاد در بازار فعال‌تر شد و بسیاری از مردم با این تصور که توافقی شبیه برجام یا اجرای “۵۹۸” در راه است، اقدام به فروش ارزهای خود کردند.
صمدی ادعا کرد: در همان دوران، بانک مرکزی موفق شد حدود ۴.۵ میلیارد دلار ارز را از بازار جمع‌آوری کند که این امر در مدیریت و کنترل بازار بسیار مؤثر بود.
او ادامه داد: تجربه دوران خروج ترامپ از توافق برجام نیز نشان داد که حتی در شرایط صعودی نرخ دلار، بانک مرکزی با به کارگیری ابزارهای خود توانست تا حدودی از شدت و شتاب رشد قیمت بکاهد. به گمان من، اکنون نیز بانک مرکزی تلاش خواهد کرد تا نقشی مشابه را ایفا کند.
انتخاب دولت بین گرانی بنزین و افزایش نرخ دلار
صمدی درباره رویکرد ارزی دولت گفت: به نظر می‌رسد دولت با یک انتخاب دوگانه مواجه بوده است؛ یا قیمت بنزین را افزایش دهد و یا اجازه دهد نرخ ارز مسیر صعودی خود را ادامه دهد.
وی تصریح کرد: برداشت من این است که دولت فعلاً تصمیم گرفته تا نرخ بنزین را ثابت نگه دارد و در عوض به نرخ ارز اجازه رشد بیشتری بدهد. دولت با کسری بودجه و مشکلات مالی متعددی روبروست و در تلاش است تا کشور را با این محدودیت‌ها مدیریت کند. از منظر من، این انتخاب در واقع گزینش میان دو گزینه نامطلوب بوده است.
دلار داخلی‌تر از طلاست؛ بورس همچنان گزینه‌ای ارزشمند
این کارشناس بازار در مقایسه سه بازار دلار، طلا و بورس اظهار کرد: در میان این سه، دلار بیش از بقیه تحت تأثیر تحولات داخلی قرار دارد و کمتر به بازارهای جهانی وابسته است.
او افزود: بازار طلا علاوه بر نرخ ارز داخلی، به بهای جهانی طلا نیز بستگی دارد. به عقیده من، بهای جهانی طلا در شرایط فعلی احتمالاً با افت روبرو خواهد شد و حتی احتمال افزایش نرخ بهره توسط فدرال رزرو نیز می‌تواند بر بازار جهانی طلا فشار وارد کند.
صمدی ادامه داد: بنابراین، اگر قیمت طلا در بازار داخلی افزایش یابد، بخش عمده این افزایش ناشی از صعود نرخ دلار خواهد بود و لزوماً به دلیل افزایش قیمت جهانی طلا نیست.
وی در خصوص وضعیت بازار سرمایه نیز بیان کرد: ارزش دلاری بورس در حال حاضر به بیش از ۹۷ میلیارد دلار رسیده است. البته باید تمامی ریسک‌های سیاسی و اقتصادی را در نظر گرفت، اما با وجود این ریسک‌ها، بازار سرمایه در شرایط فعلی همچنان ارزشمند ارزیابی می‌شود.
صمدی اضافه کرد: بسیاری از سهام با وجود رشد‌های اخیر، کماکان از افزایش نرخ دلار عقب‌تر هستند. از سوی دیگر، گزارش‌های تولید و فروش شرکت‌ها مطلوب بوده و برخلاف برخی ادعاها، وضعیت بسیاری از شرکت‌های بورسی نامطلوب نیست.
وی با اشاره به شاخص شامخ نیز اظهار داشت: شاخص شامخ نیز نسبت به گذشته بهبود یافته و اصلاح شده است. هرچند اقتصاد هنوز با رکود دست و پنجه نرم می‌کند، اما برخی نشانه‌ها از بهبود نسبی شرایط حکایت دارند.
در صورت کنترل تنش‌ها، بورس بر دلار و طلا برتری دارد
صمدی در پایان تأکید کرد: اگر قرار باشد از میان سه بازار دلار، طلا و بورس یک گزینه را انتخاب کنیم، من بازار سرمایه را دارای بیشترین پتانسیل بازدهی می‌دانم.
وی افزود: البته این تحلیل مشروط به این است که سطح تنش‌های سیاسی و نظامی تحت کنترل قرار گیرد. اگر اوضاع به سمتی پیش برود که زیرساخت‌های کشور آسیب جدی ببینند، طبیعتاً تمام محاسبات دگرگون خواهد شد؛ اما در صورت حفظ وضعیت کنونی و مدیریت تنش‌ها، بورس را بر دو بازار دیگر ترجیح می‌دهم.
